Dossier

Huwelijkscontract en successierechten

22 juli 2019
huwelijkscontract en successierechten

22 juli 2019

Zowel het bedrag dat elke erfgenaam van je zal erven als de successierechten (erfbelasting) kunnen vrij fors verschillen al naargelang het huwelijksvermogensstelsel dat je jaren eerder had gekozen.

Als je getrouwd bent, kan je nalatenschap bij je overlijden pas worden verdeeld nadat je huwelijksvermogensstelsel werd vereffend. Van alle goederen moet dus worden bepaald wat aan jou en wat aan je partner toebehoort. En daarbij kan het stelsel dat je 40 jaar eerder had gekozen, roet in het eten gooien.

De twee grote stelsels

Huwelijksvermogensstelsels vallen uiteen in twee grote types: een stelsel van gemeenschap van goederen en een stelsel van scheiding van goederen.

Gemeenschap van goederen

In het gewone stelsel van gemeenschap van goederen onderscheidt men drie vermogens:

  • Het eigen vermogen van partner 1. Dat omvat alles wat hij of zij vóór het huwelijk bezat én de goederen die hij of zij tijdens het huwelijk verwerft door een erfenis of een schenking.
  • Het eigen vermogen van partner 2. 
  • Het gemeenschappelijke vermogen. Dat behelst de inkomsten die de partners tijdens hun huwelijk verwerven alsook de goederen die ze dankzij die inkomsten hebben gekocht.

Dat is het stelsel dat bij wet geldt voor alle partners die zonder huwelijkscontract zijn getrouwd. Het wordt daarom ook het wettelijke stelsel genoemd.

Daarnaast bestaat er een stelsel van algehele gemeenschap. Dat wordt evenwel slechts uitzonderlijk gekozen. In dat geval is alles gemeenschappelijk. Het heeft dan dus geen enkel belang wie iets heeft gekocht of betaald, op wiens naam de bankrekening staat, op wiens naam een factuur is opgemaakt, of men de goederen reeds bezat vóór het huwelijk of ze tijdens het huwelijk heeft gekocht of geërfd. Met als enige uitzondering de goederen die een partner heeft gekregen of geërfd met de uitdrukkelijke voorwaarde dat ze als eigen goederen van de begiftigde/legataris behouden moeten blijven alsook de persoonlijke rechten: dat zijn de enige eigen goederen binnen dat stelsel.

Scheiding van goederen

 Er zijn twee mogelijkheden voor het stelsel van scheiding van goederen.

De formule van de zuivere scheiding houdt in dat dat er totaal geen gemeenschappelijk vermogen is. Elk van beide partners blijft dus eigenaar van wat hij of zij vóór het huwelijk bezat maar ook van de inkomsten die hij of zij tijdens het huwelijk heeft verworven en van de goederen die met die inkomsten werden gekocht. De goederen die niet aan een van beide partners kunnen worden toegeschreven (doorgaans de meubels), worden als "onverdeeld" beschouwd.

Het is echter ook mogelijk om dat enigszins te nuanceren en te kiezen voor een scheiding van goederen met corrigerende clausules. Elke partner blijft dan tijdens het huwelijk autonoom zijn vermogen beheren, maar er is een akkoord om een en andere intern te verrekenen op het ogenblik dat het huwelijk ophoudt te bestaan (door scheiding of door overlijden). Kwestie van de partner zonder of met weinig vermogen in zekere mate te beschermen. Met het beding van verrekening van aanwinsten bv. worden alle aanwinsten, dat is alles wat de ene partner tijdens het huwelijk vergaarde anders dan door erfenis of schenking, verrekend. De partners zijn vrij om te kiezen in welke verhouding de verdeling moet gebeuren (bv. 50/50).

Bespreek het met je notaris

Je nalatenschap omvat alleen je eigen goederen en jouw deel in de eventuele gemeenschappelijke goederen.

Zowel het bedrag dat elke erfgenaam van jou zal erven als de successierechten (erfbelasting), kunnen dan ook vrij fors verschillen al naargelang het huwelijksvermogensstelsel dat je jaren eerder had gekozen.

Wij kunnen je niet zeggen welk het beste stelsel is. Dat hangt namelijk niet alleen af van de successierechten die eventueel moeten worden betaald. Het is heel goed mogelijk dat je andere bedoelingen hebt: je partner begunstigen bijvoorbeeld of voor je kinderen zorgen indien je partner reeds voldoende eigen middelen heeft. Bekijk je huwelijksvermogensstelsel – en de bepalingen van je huwelijkscontract als je er één hebt – daarom samen met je notaris.

Wij kunnen je ook helpen

Met onze rekenmodule Wie erft wat? kun je zien op welk erfdeel elke erfgenaam recht heeft als niets werd gedaan om af te wijken van de wettelijke erfopvolging, en welk tarief van toepassing is voor dat erfdeel.

NAAR ONZE REKENMODULE

Wij beschikken ook over een Praktische Gids Overlijden en erfenis

BESTEL ONZE PRAKTISCHE GIDS

Je kunt tot slot met al je vragen over erfrecht terecht bij de erfenisexperts van onze adviesdienst. Zij staan elke dinsdag voor je klaar, van 9 tot 12.30 uur en van 13 tot 17 uur.

BEL 02 542 33 68