Meta stopt programma voor fact-checking: wat betekent dit voor jou?

Een aankondiging die vragen oproept

Waarom stopt Meta met fact-checking in de Verenigde Staten?

Meta rechtvaardigt deze beslissing door over te stappen op een participatief model, Community Notes, waarbij de gebruikers zelf misleidende inhoud kunnen rapporteren.

Deze beslissing komt op een moment dat moderatoren in de Verenigde Staten van politieke partijdigheid beschuldigd worden.

Volgens Meta speelt deze nieuwe aanpak in op een toegenomen vraag naar vrijheid van meningsuiting, een centraal thema tijdens de recente Amerikaanse verkiezingen.

Wat betekent dit voor online inhoud?

Gebruikers zullen zelf door een stroom van mogelijk bevooroordeelde, racistische, seksistische, extremistische … inhoud moeten navigeren, zonder het ingrijpen van onafhankelijke moderatoren.

Het kan de kwaliteit van de informatie die op platforms circuleert ondermijnen.

Fact-checking: een essentieel instrument tegen nepnieuws

De rol van fact-checkers in de bescherming van consumenten

Meta heeft al een aantal jaren een fact-checkingprogramma in meer dan 26 talen, in samenwerking met meer dan 80 media over de hele wereld. De media, zoals AFP, doen onafhankelijke fact-checks tegen betaling, die Meta gebruikt op haar platforms (Facebook, Instagram en Whatsapp).

Dit systeem garandeert de neutraliteit en redactionele kwaliteit die essentieel zijn voor het behoud van de integriteit van de gepubliceerde informatie. En in geen geval was dit fact-checking systeem een instrument om de vrijheid van meningsuiting te controleren of te beperken.

Het International Fact-Checking Network (IFCN) controleerde bijvoorbeeld regelmatig of platforms voldeden aan bepaalde regels zoals redactionele kwaliteit, neutraliteit en onafhankelijkheid. Het voegde context en informatie toe aan controversiële beweringen, bijvoorbeeld door live cijfers te corrigeren, online artikelen met de woorden “waar” of “onwaar” door te halen, enzovoort.

Inhoud die als “onwaar” werd bestempeld, werd verbannen naar de nieuwsfeed zodat minder mensen het te zien kregen.

Meer gevaren voor gebruikers zonder fact-checking

Zonder een solide verificatiekader worden gebruikers meer blootgesteld aan samenzweringstheorieën en misleidende inhoud.

Dat vormt niet alleen een gevaar voor onze democratie, maar het verhoogt ook het risico op bedrog en oplichting.

Het wordt dus belangrijker dan ooit om voorzichtig te zijn en een kritische geest te ontwikkelen als het gaat om informatie die online wordt gedeeld.

Testaankoop roept op tot meer regulering van digitale platforms

De verantwoordelijkheid van sociale netwerken tegenover desinformatie

In Europa verplichten instrumenten zoals de Digital Services Act (DSA) de grote digitale platforms om een diepgaande analyse uit te voeren. Testaankoop benadrukt het belang van strikte regelgeving om te voorkomen dat deze platforms bronnen van desinformatie worden. 

Wat consumentenorganisaties willen van Meta

Consumentenorganisaties vragen om meer transparantie en een strikte naleving van de Europese normen. Dat pleit ook voor de toepassing van geschikte moderatiemechanismen om het verspreiden van valse informatie te beperken.

Wat kunnen consumenten doen?

Neem kritische digitale gewoonten aan:

• Controleer altijd je informatiebronnen.
• Geef de voorkeur aan officiële en onafhankelijke media.
• Neem een sceptische houding aan wanneer je wordt geconfronteerd met niet-geverifieerde informatie.

Conclusie: een alarmerend signaal voor de toekomst van online informatie

De beslissing van Meta roept veel vragen op over de balans tussen vrijheid van meningsuiting en de strijd tegen desinformatie. Testaankoop zal de impact van deze ontwikkeling blijven volgen en tegelijkertijd oproepen tot sterke regelgeving om consumenten te beschermen.

Voorlopig heeft deze uitspraak geen betrekking op Europa. Meta zegt dat het zijn verplichtingen in de EU onderzoekt voordat het veranderingen aanbrengt.

Meta is bezig met een analyse van deze wijzigingen en zal deze binnenkort naar de Commissie sturen. Het is dan aan de Europese Commissie om te beslissen.

Volgens de Digital Services Act (DSA) moeten grote platformen een analyse uitvoeren en naar de Europese Commissie sturen voordat ze een nieuwe dienst in Europa lanceren, en dus voordat ze hun moderatiebeleid wijzigen.

Indien nodig zal Meta maatregelen moeten nemen om deze risico's te beperken. Dit betekent niet dat de moderatieregels zullen worden afgeschaft, maar wel dat het systeem kan worden aangepast.