AI in België: steeds meer gebruikt, maar het wantrouwen blijft

Uit een recent onlineonderzoek uitgevoerd in België in het kader van de Consumer Digital Empowerment Index, blijkt dat de consument een zowel pragmatische als wantrouwige houding aanneemt ten opzichte van kunstmatige intelligentie of AI.

De enquête werd gehouden onder bijna 2000 respondenten tussen 18 en 74 jaar en maakt deel uit van het Consumer Empowerment Project (CEP), een initiatief dat in 2022 door Euroconsumers en Google werd gelanceerd om consumenten te helpen hun rechten beter te begrijpen en beter geïnformeerde beslissingen te nemen in het digitale tijdperk.

Hoewel AI steeds vaker wordt gebruikt en op veel gebieden als nuttig wordt beschouwd, blijft het ook aanleiding geven tot grote bezorgdheid, met name op het gebied van gegevensbescherming, betrouwbaarheid van informatie en maatschappelijke impact. Een analyse.

Terug naar boven

AI steeds uitdrukkelijker aanwezig in het dagelijkse leven van de Belg

Belgische consumenten beschouwen kunstmatige intelligentie vandaag de dag als een integraal onderdeel van het dagelijks leven. De domeinen waarin AI het sterkst aanwezig is, zijn:

• Informatie en media
• Shopping en e-commerce
• Onderwijs en opleidingen
• Geld en beleggingen

AI blijft minder zichtbaar in de openbare diensten en het energiebeheer van onze woningen.

Een steile opmars in één jaar tijd

In vergelijking met vorig jaar is het gebruik van AI sterk toegenomen.

Een duidelijk teken dat AI geleidelijk aan van puur "technologisch" gebruik evolueert en zich verankert in het alledaagse leven.

Terug naar boven

Nog steeds een grote kloof in digitale vaardigheden

Hoewel 41% van de Belgen aangeeft in staat te zijn om AI-gebaseerde diensten te gebruiken, verhult dit gemiddelde grote ongelijkheden.

Leeftijd en opleidingsniveau zijn sleutelfactoren

Uit het onderzoek blijkt een duidelijke digitale kloof: personen ouder dan 61 jaar met een laag opleidingsniveau voelen zich aanzienlijk minder op hun gemak met AI-tools.

Deze moeite om zich de technologie eigen te maken dreigt de ongelijkheid in toegang tot digitale diensten verder te vergroten en werpt vragen op over digitale inclusie in het tijdperk van kunstmatige intelligentie.

Terug naar boven

AI verbetert het dagelijks leven… maar er zijn schaduwzijden

Globaal gezien een veelal positief effect

Over de afgelopen 12 maanden:

• vindt 39% van de respondenten dat AI een positieve invloed heeft gehad op hun dagelijks leven.
• oordeelt 38% dat AI hun keuzes als consument heeft verbeterd.

De vaakst genoemde voordelen zijn een hogere productiviteit, meer ontspanningsmogelijkheden en gemakkelijkere toegang tot bepaalde diensten.

Gemengde gevoelens over het effect op online informatie en werkgelegenheid 

De toepassing van AI wordt niet over de hele lijn als gunstig beschouwd:

• 20% van de respondenten vindt dat AI de kwaliteit van online informatie heeft verslechterd.
• Wat betreft werkgelegenheid ondervonden meer dan twee derde van de respondenten geen impact, terwijl 24% juist spreekt van een positief effect.

AI wordt dus vooral gezien als een instrument voor optimalisatie, en minder als een directe bedreiging voor werkgelegenheid… althans op korte termijn.

Terug naar boven

Generatieve AI-tools: snelle adoptie, hoge verwachtingen

Generatieve AI-tools die zelf tekst, audio of beelden maken, verspreiden zich snel in België.

Licht dalende tevredenheid

Hoewel meer dan de helft van de gebruikers (54%) vindt dat deze tools resultaten oplevert die aan hun behoeften voldoen, is de tevredenheid gedaald ten opzichte van vorig jaar.

Tegelijkertijd vindt 15% dat de antwoorden van generatieve AI niet nauwkeurig genoeg zijn.

Een duidelijk signaal: de verwachtingen van gebruikers stijgen sneller dan de vastgestelde prestaties van AI.

Terug naar boven

Fragiele balans tussen vertrouwen en regulering

Kritische blik op bedrijven en overheden

Ondanks de inwerkingtreding van het nieuwe Europese kader rond artificiële intelligentie blijft het vertrouwen beperkt:

• Eén op de drie heeft er geen vertrouwen in dat bedrijven die AI-systemen ontwikkelen op een eerlijke en verantwoorde manier handelen.
• 28% vertrouwt er niet op dat de overheid de bestaande regels effectief te handhaaft.

Consumenten die zich het minst op hun gemak voelen met AI, geven ook blijk van het meeste wantrouwen.

Ontdek hoe Europa AI wil vereenvoudigen

Terug naar boven

Een ambivalente opinie waarin vooral waargenomen risico’s doorwegen

Gevraagd naar de algemene effecten van AI uiten de respondenten grote bezorgdheden.

Maar ook de voordelen worden erkend

Tegelijkertijd wordt AI ook gezien als een motor voor vooruitgang:

• 44% vindt dat AI de klantbeleving verbetert
• 44% ziet het als een hefboom om de gezondheidszorg te verbeteren
• 38% erkent het potentieel van AI om het onderwijs positief te transformeren

Terug naar boven

Kunstmatige intelligentie in België: tussen geloof en waakzaamheid

AI is zich geleidelijk aan het ontwikkelen tot een onmisbare technologie in het leven van de Belgische consument. Hoewel de voordelen ervan reëel en breed erkend zijn, blijven wantrouwen, de digitale kloof en ethische kwesties centraal staan in de bezorgdheden.

Om kunstmatige intelligentie haar beloftes volledig te laten waarmaken, verwachten consumenten nu meer transparantie, meer vorming en een daadwerkelijk toegepaste regulering. Terug naar boven