Dossier

Help, mijn aannemer is failliet!

25 mei 2020
aannemer failliet

Valt er nog iets te redden als je geruchten opvangt dat de aannemer die voor jou werken zou uitvoeren of reeds aan het uitvoeren is, failliet zou kunnen gaan of al is gegaan?

Of het nu voor de bouw is van een volledige woning, voor een grondige renovatie of voor een kleinere klus, je hoopt altijd dat je aannemer/vakman niet failliet gaat. Maar we kunnen er niet buiten dat de bouwsector gevoelig is voor faillissementen. In 2017 situeerde 18 % van alle faillissementen in ons land zich daar.

Hoe kun je weten of hij echt failliet is? 

Neem geen genoegen met geruchten, maar ga na of het faillissement daadwerkelijk is uitgesproken; pas dan is het een uitgemaakte zaak. 

Elk faillissement wordt vermeld in het Belgisch Staatsblad, met onder meer de gegevens van de curator die de rechtbank heeft aangesteld voor de opvolging van het faillissement. Je kunt dat makkelijk online terugvinden via de Kruispuntbank van Ondernemingen. Dat gaat het snelst als je het ondernemingsnummer van de aannemer kent. Dat nummer vind je op zijn facturen en andere documenten, het is hetzelfde als het btw-nummer. Maar je kunt het ook gewoon via de naam van de betrokkene of van zijn bedrijf. Scrol in de pagina waarop je dan terechtkomt, helemaal naar onderen, tot je aan “Externe links” komt en klik op “Publicaties Belgisch Staatsblad”. Zo kom je in een lijst terecht met diverse rubrieken waarvan de meest recente bovenaan staan. Als de firma inderdaad het faillissement heeft aangevraagd, kun je daar meer over lezen door op “Beeld” te klikken. Meestal krijg je dan een uittreksel uit het Staatsblad.

Als de zoektocht via de Kruispuntbank niets oplevert, is het faillissement al afgesloten.

Een andere mogelijkheid is contact opnemen met de dienst faillissementen van de griffie van de ondernemingsrechtbank van de plaats waar de zetel van het bedrijf gevestigd is. 

Wat moet je doen in geval van faillissement?

Een failliete aannemer mag geen betalingen meer ontvangen of doen. Alle betalingen die je aan hem doet, zijn vanaf dat moment ongeldig. De rechter stelt een curator aan voor de verdere afhandeling.

Slechts uitzonderlijk kun je op een wettelijke bescherming terugvallen.

Soms kun je de wet-Breyne inroepen

Heb je een huis of appartement “op plan” gekocht, dan zul je bij het faillissement van je aannemer/bouwpromotor met wat geluk kunnen terugvallen op de bescherming van de wet-Breyne. Op grond van die wet is de aannemer immers verplicht om een zogenoemde voltooiingswaarborg aan de bank te verlenen voor het geval hij failliet gaat en de werkzaamheden aan het pand niet zelf kan voltooien. Die waarborg is alleen van toepassing zolang het gebouw nog niet is afgewerkt en eindigt bij de voorlopige oplevering. Er is wel een groot verschil al naargelang het statuut van de aannemer. De voltooiingswaarborg moet slechts 5 % van de prijs van de werken bedragen als je met een erkende aannemer werkt, tegen 100 % voor een aannemer zonder erkenning. Met een niet-erkende aannemer maak je bij een faillissement dus meer kans om je geld terug te zien, want 5 % zal wellicht niet volstaan. Het zijn vooral grote bedrijven die een erkenning aanvragen, zij hebben die nodig om openbare werken uit te voeren.

Normaliter moet je het attest waaruit de voltooiingswaarborg blijkt, hebben ontvangen toen je de aannemingsovereenkomst tekende. Het moet ook als bijlage zijn toegevoegd aan de notariële aankoopakte van het pand. Tot slot kan ook de curator van de gefailleerde aannemer je zeggen of de waarborg er is of niet. 

Let op! Sommige bouwpromotoren lappen de wet aan hun laars en stellen die bankwaarborg gewoon niet. In dat geval kun je, met de bijstand van een advocaat, de zaakvoerder in persoon laten vervolgen omdat hij de wet heeft overtreden.

Is er een voltooiingswaarborg, neem dan contact op met de bank om een financiële regeling te treffen. De bank zal meestal een expert aanstellen die ter plaatse komt kijken en zal ramen hoeveel werken er nog moeten worden uitgevoerd. Als het werk door een andere aannemer wordt overgenomen, zal de bank de waarborg gebruiken om dat werk te betalen. Als de koopovereenkomst daarentegen wordt ontbonden, zal ze met jou een overeenkomst sluiten over de uitkering die ze je wil toekennen. Indien je niet akkoord gaat met de bank, zal de rechter een deskundige moeten aanstellen, en dan laat je je het best bijstaan door een gespecialiseerd advocaat. Gaat het om kleine futiliteiten die niet zijn afgewerkt, dan vermijd je beter een rechtszaak en ben je beter af met een compromis met de bank.

Terloops: de verplichte verzekering voor aannemers die sinds 1/4/2018 bestaat, zal normaliter geen soelaas bieden bij een faillissement want die geldt alleen bij ernstige problemen waarbij de stevigheid van het bouwwerk is aangetast.

In een ander geval

  • Als je een contract hebt getekend maar nog geen enkele betaling hebt uitgevoerd, moet je contact opnemen met de curator die voor de opvolging van het faillissement is aangesteld. Vraag hem om formeel te bevestigen dat het contract niet meer zal worden uitgevoerd en wordt ontbonden.
  • Als je een contract had getekend én wel een voorschot hebt betaald, moet je eveneens contact opnemen met de curator. Vraag hem om formeel te bevestigen dat de aannemingsovereenkomst wordt ontbonden. Doe daarnaast aangifte van je schuldvordering. Of je ooit geld zult zien, is evenwel zeer onzeker, want doorgaans komen er heel wat bevoorrechte schuldeisers voor jou aan de beurt (onder meer de fiscus en de RSZ).
  • Als er al werken zijn uitgevoerd maar die niet zijn afgewerkt of op een gebrekkige manier, bezorg dan bewijzen (foto’s, verslag van architect ...) aan de curator en probeer om met hem een minnelijke regeling uit te werken over het te betalen bedrag.
  • Als de werken volledig en naar behoren zijn uitgevoerd, word je verondersteld die te betalen. Betaal echter alleen aan de curator, niet aan de aannemer.
  • Als de werken (deels) zijn uitgevoerd en er scheelt achteraf iets aan de installatie, kun je je natuurlijk niet meer wenden tot de aannemer. Je kunt je echter wel rechtstreeks tot de fabrikant richten om aanspraak te maken op de fabrieksgarantie. In zo’n geval is het belangrijk dat die makkelijk bereikbaar is. Als die een zetel heeft in België of in Europa, scheelt dat natuurlijk een stuk. In de praktijk zal het vaak makkelijker zijn om de verdeler van de installatie in België aan te spreken.

Hulp nodig?

Heb je problemen met je aannemer? Dan kan een van onze 100 juristen je wellicht helpen.

Bel ons op 02 892 37 05 

Community

Woning & energie

Gerelateerde discussies