Gezondheid en geld

< Terug naar overzicht

VII. Transparante erelonen

Toegang tot gezondheidszorg is een recht voor iedereen. Om deze toegang te waarborgen, moet de transparantie van de erelonen van artsen en specialisten worden nageleefd, wat momenteel niet het geval is. Bijzondere aandacht dient te gaan naar het omhoog brengen van het aantal geconventioneerde artsen.

Het systeem van financiering van ziekenhuizen moet fundamenteel worden herzien en de praktijk van de toeslagen voor eenpersoonskamers moet worden afgeschaft.

VII.I. Bevindingen bij artsen, tandartsen en specialisten

Theorie: tariefzekerheid voor geconventioneerde artsen

Om de twee jaar wordt een tariefovereenkomst gesloten tussen artsen en ziekenfondsen. Artsen die zich niet bij de overeenkomst willen aansluiten, kunnen zelf het bedrag van hun honorarium bepalen en dus toeslagen aanrekenen. De rekening bij deze niet-geconventioneerde artsen kan dus aanzienlijk hoger uitvallen. Artsen die beslissen zich bij de tariefovereenkomst aan te sluiten echter, verbinden zich ertoe de overeengekomen tarieven toe te passen. Zij ontvangen een soort van premie ter compensatie. Bij deze artsen is de tariefzekerheid in principe gegarandeerd.

Het hoeft niet gezegd dat dit verschil in statuut ook een serieus verschil kan betekenen voor de rekening voor de patiënt. Om die reden is het van belang dat de consument bewust kan kiezen voor een dokter of tandarts die gecoventioneerd is. Tenminste, als hij er één kan vinden in zijn of haar buurt. Daarom is het des te belangrijker dat de patiënt weet onder welk statuut zijn dokter werkt en dat artsen hun patiënten hierover correct informeren in de wachtkamer, zoals de wet ook voorschrijft. Test Aankoop stelde in het verleden reeds te vaak vast dat er aan deze informatieplicht verzaakt werd.

Praktijk: de spelregels worden niet nageleefd

Test-Aankoop heeft verschillende peilingen uitgevoerd in wachtkamers van artsen en specialisten. Daaruit is gebleken dat de overgrote meerderheid van de artsen hun statuut niet correct weergaf, ook al is dat een wettelijke verplichting. Uit deze enquêtes kwam ook aan het licht dat sommige huisartsen supplementen vragen, ook al staat hun statuut van geconventioneerde arts dat niet toe: niet minder dan één op de zeven geconventioneerde artsen heeft zich aan deze praktijk schuldig gemaakt.

Uit een studie van de Christelijke Mutualiteit is gebleken dat 85% van de ondervraagden het verschil tussen een geconventioneerde en niet-geconventioneerde arts kende, maar dat slechts 47% het statuut van zijn eigen arts kende. Dit cijfer zakt tot 40% voor tandartsen.

Test Aankoop is van mening dat het feit dat artsen niet alle spelregels naleven - door hun patiënten niet te informeren over hun statuut en honoraria, en soms toeslagen aan te rekenen, wat in strijd is met de overeenkomst die met de ziekenfondsen werd gesloten - het fundamentele recht van de patiënt op tariefzekerheid en betaalbare gezondheidszorg op de helling zetten.

Wij maken ons daarenboven ongerust om het hoge aantal niet – geconventioneerde artsen en tandartsen. In sommige regio’s, is het quasi onmogelijk om beroep te doen op een geconventioneerde arts voor bepaalde specialisaties.


Aanbevelingen:

  • Test Aankoop vraagt dat de overheid bijzondere aandacht zou schenken aan het probleem van gebrekkige conventionering en de nodige maatregelen zou nemen om het cijfer artsen en tandartsen die de overeenkomst tekenen te doen optrekken. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door conventionering aantrekkelijker te maken voor dokters en tandheelkundigen door de premie die ze ontvangen hoger te maken of een plafond op te leggen voor de erelonen die niet-geconventioneerde artsen mogen vragen.
  • Test Aankoop wenst eveneens dat de overheid toeziet via controles en sancties op de correcte toepassing van erelonen binnen de conventie. We willen ook dat artsen niet alleen hun statuut, maar ook hun eventuele honoraria moeten bekend maken, bijvoorbeeld op hun website, als ze er een hebben.

VII.II. Vaststellingen in ziekenhuizen

Toeslagen in eenpersoonskamers toegelaten

Sinds eind augustus 2015 zijn ereloontoeslagen voor gemeenschappelijke kamers bij daghospitalisatie verboden. Ze worden echter nog steeds toegepast op eenpersoonskamers. Deze toeslagen worden deels door ziekenhuizen gebruikt om het gebrek aan overheids¬financiering te compenseren.

Hoewel Test-Aankoop van mening is dat het legitiem is om een patiënt een toeslag aan te rekenen voor het comfort van zijn kamer, vindt de organisatie het niet acceptabel dat hij ook een toeslag betaalt voor het honorarium van zijn arts.

Er zijn ook verschillende gevallen gemeld van artsen die weigeren een patiënt te behandelen als hij niet voor een eenpersoonskamer kiest. Een praktijk die wij onaanvaardbaar vinden.

Naar meer transparantie

De afgelopen jaren hebben ziekenhuizen vooruitgang geboekt op het gebied van transparantie door op de website informatie te plaatsen over ereloon- en kamertoeslagen. Helaas bieden maar weinig ziekenhuizen de mogelijkheid om de kosten van een opname in hun ziekenhuis te ramen. Met zo’n raming zou de patiënt echter een weloverwogen beslissing kunnen nemen over de keuze van het ziekenhuis.


Aanbevelingen:

  • Test-Aankoop pleit ervoor dat de toeslagen voor eenpersoonskamers in eerste instantie worden afgetopt tot 100%.
  • Vervolgens vragen wij om de afschaffing van die supplementen op te nemen in de lopende herziening van het financieringssysteem van ziekenhuizen.
  • Tot slot vraagt onze organisatie dat ziekenhuizen beschikken over een module waarmee bezoekers van hun website een raming kunnen maken van de kosten van een ziekenhuisopname.