Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

CBD-olie: wat verkopers vertellen (... en je niet moet geloven)

20 november 2020
cbd

Het is géén erkend voedingssupplement, maar deze dure olie wordt wél als dusdanig verkocht. Anders dan wat verkopers beweren, is het nut bij pijn en de meeste andere klachten helemaal niet bewezen. Er zijn ook risico's waar te weinig voor wordt gewaarschuwd. Sommige oliën bevatten overigens minder CBD dan beloofd.

CBD, ofte cannabidiol, is één van de meer dan honderd cannabinoïden aanwezig in cannabis. Aan de stof worden allerhande gezondheidsbevorderende eigenschappen toegeschreven. Zo zou de stof relaxerend, pijnstillend, slaapbevorderend en angstverlichtend werken. Daarom wordt ze toegevoegd aan allerhande producten: olie, capsules, voeding, cosmetica, e-liquids, glijmiddel ...

Zijn deze gunstige effecten wetenschappelijk bewezen? Helemaal niet. Enkel voor bepaalde vormen van epilepsie is er degelijk bewijs voorhanden dat een hoge dosis CBD nuttig kan zijn.

Dat houdt verkopers helaas niet tegen om het goedje als voedingssupplement voor te stellen (wat het officieel niet is) en volop met therapeutische en gezondheidsclaims te strooien. Dat stelden we zelf vast toen we twintig webshops en twintig fysieke winkels bezochten en er, vermomd als patiënt met pijnklachten, een CBD-olie om onder de tong te druppelen kochten (een van de meest populaire CBD-producten). 

De winkels die we bezochten waren vooral speciaalzaken (“CBD-shops”), maar er zaten ook enkele drogisten en twee apothekers tussen. De meeste winkels gaven ook foute of te weinig informatie over de risico's van CBD

Lees hier hoe we precies te werk gingen

Lees de brieven die we stuurden naar elke winkel.
 

Misleidende gezondheidsclaims

Alhoewel therapeutische en gezondheidsclaims in het algemeen wettelijk verboden zijn voor dit type van product, wekten àlle fysieke verkooppunten die we bezochten (20 winkels) en 15 van de 20 webshops de indruk dat CBD-olie (wellicht) doeltreffend is tegen pijn en kwalen zoals te veel stress, angst, concentratieproblemen ...  

Om potentiële klanten te overtuigen, verwijzen verkopers graag naar onderzoek dat helemaal niet volstaat om claims te rechtvaardigen. Op websites kwamen we bijvoorbeeld verschillende verwijzingen tegen naar deze studie. Die suggereert dat CBD helpt tegen angst. Laat je daar niet door misleiden: deze studie is veel te kleinschalig om conclusies te trekken over de doeltreffendheid van CBD. Bovendien is de dosis CBD die proefpersonen kregen toegediend (300 mg) vele malen hoger dan wat je met een vrij verkrijgbaar "supplement" normaal gezien inneemt (gemiddeld kregen we 50 mg per dag aanbevolen).  

Wie 300 mg per dag wil innemen, betaalt zich blauwVoor 1000 mg CBD betaalden wij gemiddeld € 55. Daar kom je dus, als je 300 mg per dag neemt, iets meer dan drie dagen mee toe. Prijskaartje per maand? Zo'n € 500 ...

Sommige webshops gaan nog een stap verder om de verkoopcijfers op te krikken en trachten mensen wijs te maken dat ze een niet-bestaande aandoening hebben: “klinische endocannabinoïde deficiëntie”. Een tekort aan endocannabinoïden zou aan de basis liggen van klachten zoals migraine en fibromyalgie. En CBD biedt (natuurlijk) een oplossing. Royalqueenseeds schrijft: “Tot op heden is dit nog niet erkend als een officiële aandoening, maar hoogstwaarschijnlijk gaat dit wel op de korte termijn gebeuren”. De waarheid: het bestaan van dit syndroom is pure speculatie en verre van aangetoond ...

 

Foute of te weinig informatie over de risico’s

Ook over de risico's wordt misleidende informatie verspreid.

Maar liefst 16 van de 20 fysieke shops en 12 van de 20 webshops (geen enkele apotheek) beweerden dat CBD geen bijwerkingen heeft. De stof wordt over het algemeen goed verdragen, maar in studies zijn wel al problemen gerapporteerd: maag- en darmklachten, hoofdpijn, slaperigheid ... En bij hoge doseringen ook ernstige problemen, zoals gestoorde leverwaarden en longontsteking.

Meer dan de helft van de webshops (11 van de 20) suggereerde dat langdurig gebruik van CBD veilig is. De waarheid: de veiligheid op de lange termijn is amper bestudeerd …

Het is ook oppassen geblazen voor een interactie met geneesmiddelen. Slechts in één fysieke winkel waarschuwde de winkelbediende daarvoor. Slechts bij vijf webshops stond dit risico vermeld op de online productfiche, de verpakking of een bijsluiter. 

Wegens een gebrek aan veiligheidsdata, is CBD bij zwangerschap en borstvoeding tegenaangewezen. Slechts vier van de 20 fysieke CBD-shops zei daar iets van. Bij 11 van de 20 webshops stond hierover iets vermeld op de online productfiche, de verpakking of bijsluiter. Nochtans was onze mysteryshopper potentieel zwanger … 

meer informatie over de risico's

Twee producten vallen door de mand

En dan is het nog de vraag of er écht 1000 mg CBD in dat flesje zit. Uit verschillende internationale studies, zoals deze van de Nederlandse cannabisonderzoeker Arno Hazekamp, blijkt dat je daar niet zomaar van kunt uitgaan. Fabrikanten zijn niet verplicht om dit aan te tonen. 

Van 20 van de 40 aangekochte producten die we aankochten (hier opgelijst) lieten we het CBD- gehalte controleren in een laboratorium. In twee stalen zat veel minder CBD dan beloofd op het etiket:

  • Een 20 % “premium” CBD-olie van Cannabas: volgens onze meting bestaat die slechts uit 14 % CBD. 
  • Een 20% CBD-olie van Pure Life: volgens onze analyse bestaat die slechts uit 1 % CBD.

Het excuus van Cannabas? Er zit nog een andere stof in de olie die volgens hem ook goed is voor de gezondheid (cannabidivarine). Dat heeft hij er als CBD bijgeteld ... Niet oké. De fabrikant van Pure Life repliceerde dan weer dat wij het etiket verkeerd begrepen hebben. Hij beloofde het etiket aan te passen.

Bij de andere stalen konden we geen afwijkingen aantonen. Dat wil echter niet zeggen dat datgene wat op het etiket staat met 100 % zekerheid klopt. Er is nog steeds geen verplichte standaardmethode om CBD te kwantificeren. Er worden verschillende methodieken gehanteerd, de ene al wat accurater en preciezer (en duurder) dan de andere. Afhankelijk van de test, kunnen de resultaten verschillen. Dat illustreert het gebrek aan regelgeving in deze sector.

Tot slot, we controleerden ook het THC-gehalte in de producten. THC is de roesopwekkende stof in cannabis. CBD-olie mag wettelijk niet meer dan 0,2 % THC bevatten. Alle stalen die we onderzochten waren conform deze norm. High zul je van deze producten dus niet worden.

 

Maatregelen a.u.b. 

Wij stuurden deze brief naar de overheid met het verzoek om deze sector onder handen te nemen. Meer specifiek vragen we het volgende:
  • Producten die als voedingssupplement worden verkocht, terwijl ze dat niet zijn. En dat met een flinke portie misleidende claims erbij. Dat is niet oké. Wij vragen aan de overheid om een plan van aanpak op te stellen om dergelijke wanpraktijken sneller te detecteren en een halt toe te roepen. 
  • Wij vragen ook om een voorstel uit te werken om mensen die om medische redenen (mogelijk) baat hebben bij cannabis (waaronder CBD-olie) toegang te geven tot een betaalbaar product dat wél goed is gereguleerd, waarvan de kwaliteit vergelijkbaar is met die van geneesmiddelen. Wij zien hier een rol weggelegd voor het beloofde cannabisbureau in de schoot van het geneesmiddelenagentschap (FAGG). De oprichting daarvan is goedgekeurd, maar het is nog steeds wachten geblazen op de uitvoering. Door de oprichting van dit bureau zou de overheid het volledige monopolie op de productie, de handel en de in- en uitvoer van medicinale cannabis krijgen. Dit zou ook meer onderzoek mogelijk maken naar vermeende therapeutische effecten van cannabis. 
  • We pleiten in elk geval voor een duidelijk wettelijk kader voor producten waar CBD aan wordt toegevoegd, geharmoniseerd op Europees niveau. 
  • Er zijn geen afspraken over hoe cannabinoïden (zoals CBD en THC) precies gekwantificeerd moeten worden. Aan de overheid om de nodige stappen te zetten om, in samenwerking met universiteiten, de meest geschikte referentiemethode te identificeren.