Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Nieuws

België moet duidelijk standpunt innemen over claims op plantenpreparaten

14 december 2012
plantenpreparaten

14 december 2012

Extract van gedroogde cacaobonen om gewicht te verliezen of wortelsap voor een goed zicht, dergelijke claims zijn vaker fabel dan feit. Helaas twijfelt België nog of ze zulke claims al dan niet wil verbieden.

Viscapsules voor uw geheugen, zwarte thee voor mentale alertheid of koffie om te vermageren: de voedingsindustrie pakt maar al te graag uit met gezondheidsclaims op de verpakkingen van allerhande producten. Waarheid zijn ze echter zelden. Gelukkig heeft de Europese Commissie beslist dat honderden producten niet meer mogen uitpakken met zulke beweringen, omdat ze niet of onvoldoende zijn bewezen. Helaas bestaat er voor plantenpreparaten nog geen eenduidige aanpak.

Strengere wetgeving voor voedingsproducten

Onze voeding krijgt heel wat heilzame gezondheidseffecten toegedicht. En daar zijn commerciële redenen voor: producten met dergelijke claims worden nog steeds meer verkocht dan producten zonder dergelijke beweringen. Maar niet voor elke gezondheidsclaim bestaat een staalhard bewijs, verre van zelfs.

Sinds 2007 bestaat er dan ook een Europese verordening met de voorwaarden waaraan gezondheidsclaims moeten voldoen. Er werden er meer dan 4 500 ter goedkeuring voorgelegd aan de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). Na wetenschappelijk onderzoek werd het leeuwendeel van de claims geweigerd. Omdat er niet voldoende bewijs was, omdat de voedingsstof onvoldoende gedefinieerd werd of omdat men de claim niet nauwkeurig genoeg formuleerde. Amper 222 claims kregen groen licht en werden gepubliceerd in een lijst. De beweringen die niet op de lijst voorkomen, moesten tegen 14 december 2012 van verpakkingen en websites zijn verdwenen.

Nood aan harde bewijzen

Van die 4 500 voorgelegde gezondheidsclaims zijn er echter zo'n 1 500 “botanische claims”, beweringen over de effecten van plantenpreparaten zoals sint-janskruid, mierikswortel en ginseng. Ze beloven gezonde nagels, haar en gewrichten, en komen vooral voor in allerlei voedingssupplementen, doorgaans in de vorm van pilletjes, capsules of poeders. Ze zijn verkrijgbaar bij apothekers, in warenhuizen en speciaalzaken en via het internet. Over de aanpak van deze claims bestaat er op Europees niveau nog geen akkoord en ook onze Belgische overheid neemt jammer genoeg geen eenduidig standpunt in.

De Europese Commissie heeft twee scenario’s voorgesteld en de lidstaten gevraagd hun mening te geven over de opties. Ofwel gebeurt de beoordeling op dezelfde rigoureuze manier als het geval is voor de andere gezondheidsclaims, met als gevolg dat wellicht weinig botanische claims zullen overeind blijven. Ofwel neemt men er genoegen mee voor deze botanische claims te verwijzen naar het "traditioneel gebruik" en krijgen ze zodoende een speciale behandeling. Volgens ons moeten botanische claims echter op dezelfde manier worden beoordeeld als andere gezondheidsclaims.

Geen ongefundeerde gezondheidsprietpraat op etiket

Kortom, er moet dus wetenschappelijk bewijs zijn. Een verwijzing naar “traditioneel gebruik” kan absoluut niet door de beugel voor plantenpreparaten die in voeding en voedingssupplementen zitten. Ze hoeven daarom niet te verdwijnen van de markt, maar ze zouden geen misleidende en ongefundeerde gezondheidsprietpraat meer mogen uitdragen op etiketten en reclame. Botanische claims een speciale voorkeursbehandeling geven, leidt tot overdreven en niet-bewezen beweringen en dus ook tot misleiding van de consument. Bovendien zet het de deur open om alle andere beslissingen over gezondheidsclaims op de helling te zetten. En dat is onaanvaardbaar.


Afdrukken Versturen via e-mail