Voeding en gezondheid onder de loep van logo TA
Dossier

Zelftesten COVID-19

12 april 2021

Testen, testen en nog eens testen is volgens de overheid één van de strategieën om uit deze coronacrisis te geraken. Maar welke plaats hebben zelftesten in heel dit verhaal? Hoe voer je zo'n test correct uit? En wat kun je afleiden uit het resultaat? Wij zetten het op een rijtje.

Wat is een diagnostische zelftest?

De zelftesten die vanaf 4 april 2021 in ons land verkocht mogen worden, zijn diagnostische zelftesten. Ze testen of bepaalde eiwitten van SARS-CoV-2 in je neus- of keelslijmvlies aanwezig zijn en dus of je momenteel besmet bent met het virus. Je mag ze dus niet verwarren met de serologische zelftesten, die al sinds september 2020 verkocht mogen worden. Die kan je gebruiken om na te gaan of er antilichamen tegen SARS-CoV-2 aanwezig zijn in je bloed, dus of je in het verleden besmet bent geweest met het virus.

Wat kan het voordeel zijn van een zelftest?

Net als bij zelftests voor andere aandoeningen is het grootste voordeel van een diagnostische zelftest de tijdswinst. Om je te laten testen, hoef je niet meer naar een test- of triagecentrum en is er geen tussenkomst van een gezondheidswerker nodig. Je kan de test zelf afnemen, op om het even welke locatie, en na ongeveer 15 minuten heb je het resultaat. Je hoeft dus niet meer te wachten op de analyse door een labo.

Bovendien wordt ook de drempel om je te laten testen een stuk lager. Met zelftesten bereik je ook mensen die normaal gezien niet zo snel naar een test- of triagecentrum kunnen komen, bijvoorbeeld omdat ze niet mobiel zijn. Als iedereen zichzelf zou testen, zou je in theorie dus meer besmettingen kunnen detecteren en de verspreiding van het virus kunnen afremmen. In de praktijk werkt dit enkel als de test voldoende betrouwbaar is én mensen de test correct gebruiken en de juiste stappen ondernemen na zo'n test. Om dat in goede banen te leiden, moet de overheid een duidelijk kader scheppen over de situaties waarin zelftesten nuttig zijn en de burger correct informeren over wat de testresultaten juist betekenen.

Wat kan het nadeel zijn van een zelftest?

Het belangrijkste risico van zelftesten zit in het gedrag van de burger bij een positief of negatief testresultaat. Een negatieve zelftest sluit niet helemaal uit dat je toch besmettelijk bent, dit noemen we de vals negatieven. Zelftesten zijn immers minder betrouwbaar dan PCR testen. Daar bovenop komt het risico dat je de test niet correct uitvoert. Een negatieve test kan je dus een vals gevoel van veiligheid geven, waardoor je het minder nauw gaat nemen met de andere voorzorgsmaatregelen zoals mondmaskers, afstand houden, enz.., en anderen gaat besmetten. Omgekeerd is er ook een aanzienlijk risico op vals positieve testen, dwz dat je testresultaat positief is terwijl je eigenlijk niet besmet bent. Dan moet je onmiddellijk in isolatie tot je resultaat hebt van de PCR test in het testcentrum. Dat betekent dat een aanzienlijk aantal burgers enkele dagen in isolatie zullen moeten gaan terwijl dat eigenlijk niet nodig was. Als dit herhaaldelijk gebeurt, bestaat de kans dat ze na een positieve zelftest de isolatie niet (meer) zullen respecteren. Gevolg: het beoogde effect wordt niet bereikt of mogelijk zelfs het tegenovergestelde effect. Bovendien bestaat de kans dat burgers na een positief resultaat met een zelftest zich niet meer laten testen in een testcentrum, waardoor de contacttracing niet zal opgestart worden en de overheid ook minder zicht heeft op het aantal besmettingen. Daarom is een duidelijke informatiecampagne naar alle lagen van de bevolking over welke stappen je moet ondernemen na een positief of negatief resultaat van een zelftest essentieel.

User name

Deelnemen aan de discussie

Doe mee en geef je mening of stel je vraag. 

13 reacties

sorteer op :

Meld je aan om toegang te krijgen.

13/04/2021

Zelftest werkt vlot. Goede bijsluiter is wel vereist. In de apotheek waar ik ze koop had de apotheekster er een eigen, duidelijke handleiding bij gedaan.
Zeker een handige tool om in geval van twijfel toe te passen. Dat bracht bij ons ook aan het licht dat we corona hadden , dit enkel met klachten van vermoeidheid en verder geen van de beschreven symptomen. Zeker niet van die aard dat je een arts raadpleegt.

Persoonlijk vind ik dat mensen die kiezen voor een zelftest er bewust mee omgaan. Zeker niet dat het een vrijgeleide zou zijn om coronamaatregelen niet toe te passen. Diegene die er niet mee begaan zijn gaan ook niet de moeite nemen om zichzelf niet testen.

Meld je aan om toegang te krijgen.

12/04/2021

Mijn partner zat met een verkoudheid maar wilde via een zelftest corona uitsluiten. Bij de apotheker overtuigden ze hem dat 1 zelftest geen waarde had, hij moest er 2 kopen zodat hij na 4 dagen een 2e test kon doen. Totaalbedrag 21,50 euro. Erover vonden wij!

Meld je aan om toegang te krijgen.

14/04/2021
, Gereageerd:

Wie nog maar pas besmet is, zal vaak negatief testen. Daarom de tweede test. Bekijk het zo: een éénmalig bezoek aan de dokter kost meer (aan de maatschappij). Zelftesten worden niet terugebetaald... En als iedereen met een verkoudheid ineens naar de dokter loopt in volle coronatijden, raakt het gezondheidssysteem overbelast. Hopelijk is alles in orde met je man!

Meld je aan om toegang te krijgen.

11/04/2021

De meeste die achter die zelf test staan zijn mensen die het niet te nauw nemen met de corona regels en zo gaan trachten om als ze negatief getest hebben te kunnen fuiven

Meld je aan om toegang te krijgen.

08/04/2021

ook de schrijver van dit artikel heeft geen besef van statistiek. De zelftest heeft een sensitiviteit van 80%. Dit betekent absoluut niet dat een op de 5 die negatief test toch nog positief zou zijn. Dit hangt af van de positiviteit in de bevolking. Vandaag is dat ongeveer 1%. Dus 1 op de 100 is ongeveer besmet. Iets minder zijn ook nog besmettelijk. Berekend voor deze faze van de pandemie geeft dat dan dat 1 op de 500 die negatief test in werkelijkheid toch postief is. Dit is dus een bijzonder kleine kans.
Dit is ook logisch: als 1 op de 100 besmet is, haalt die zelftest de meeste gevallen er uit, en slechts enkelen niet. Die dan ook nog op dat moment (nog) niet besmettelijk zijn. berekening door rector UGent Rik Vandewalle: twitter.com/.../1

Meld je aan om toegang te krijgen.

13/04/2021
, Gereageerd:

Beste Peter, bedankt voor je commentaar, je opmerking is inderdaad terecht, in het dossier zelf was deze fout er gelukkig niet in geslopen. We hebben onze tekst inmiddels aangepast, zie ook via deze link:https://bit.ly/2Q3xNff  en in het dossier meer verduidelijking toegevoegd ivm de impact van de prevalentie op negatieve predictieve waarde: https://bit.ly/3tjf66m   ^An 

Meld je aan om toegang te krijgen.

07/04/2021

Waarom zou je een zelftester kopen als je op voorhand weet dat het niet betrouwbaar is en je vervolgens met een vals gevoel opzadelt. Weggegooid geld denk ik dan. Trouwens is toch ook maar een momentopname. Als ik me ziek voel, zal ik wel naar mijn huisarts gaan. Men zou veel beter de mensen sensibiliseren om gezond te leven en te bewegen. Ook in tijden van een ‘lockdown’ kan dat perfect om je weerstand op peil te houden. Hoe lang gaat men dit circus nog volhouden? Het enige waar de politiek op blijft inzetten is angst veroorzaken en dat is in mijn ogen verre van constructrief!

Meld je aan om toegang te krijgen.

06/04/2021

zoals een zwangerschapstest aankopen anoniem moet blijven om een vrouw in een moeilijke situatie te kunnen beschermen , zo zou in belgie net als in de ons andere omringende landen de koper van een zelftest moeten anoniem zijn. want eenmaal in een computer , ben je na zelfs na 100 jaar aanspreekbaar.

Meld je aan om toegang te krijgen.

06/04/2021

die zelftest gaan niet de oplossing zijn en die vaccin ook niet straks zitten we met 50 varianten , de enige oplossing is 2 maand quarantaine voor heel het land en de grenzen gesloten houden, je moet daarvoor geen virus expert zijn voor dat te weten .
kijk gewoon eens naar China en Nieuw-Zeeland hoe ze het daar doen , hier maken ze er een politiek spelletje van

Meld je aan om toegang te krijgen.

08/04/2021
, Gereageerd:

U hebt 100 % gelijk.

"Dit had ik al maanden geleden gezegd, meerdere malen aan de ministers, is nog te veel om reageren! "1x keer drastische maatregelen nemen. Niet de mensen hoop geven, dat ze zelfs niet weten hoe de situatie escaleert.
Ik word er depressief van, van heel de regering!!

Meld je aan om toegang te krijgen.

06/04/2021

Volledig akkoord met dit artikel. Ik vrees ook dat bij positieve test, personen zich niet zullen melden...
Waar ik ook vragen bij heb is, indien zo'n test een middel zou zijn om meer vrijheden te verwerven, de vraag is, hoe kan de juistheid gecontroleerd worden. Naar mijn weten (tot nu toe) staat er geen naam of datum op die test waardoor fraude bijna onherroepelijk zal zijn. Hiermee bedoel ik dat een negatieve test gewoon doorgegeven zou kunnen worden? Vergis ik mij?

Meld je aan om toegang te krijgen.

06/04/2021

enkel te koop in de apotheek is weer het monopolie voor de reeds goed verdiende apotheken aan covid het laatste jaar.

Meld je aan om toegang te krijgen.

08/04/2021
, Gereageerd:

Beste Bernard, wij zijn in elk geval tevreden dat de zelftesten uitsluitend te verkrijgen zullen zijn in de apotheek. Apothekers zijn immers het best geplaatst om kwaliteitsvolle informatie mee te geven aan de consumenten. We roepen apothekers dan ook op om hun rol als zorg- en informatieverstrekkers met de nodige zorgvuldigheid te vervullen, vooral nu er een duidelijke voorlichtingscampagne ontbreekt. ^An