Nieuws

Kind met koorts, wat moet je doen?

24 november 2022

Koorts komt het vaakst voor bij jonge kinderen: een kind van anderhalf heeft gemiddeld al acht episodes doorgemaakt. Maar hoeveel zorgen moet je je maken bij een verhoogde temperatuur, en wanneer is het tijd voor een doktersbezoek of medicatie? Onze expert Jeroen Plessers legt het uit.

Glass.Mapper.Sc.Fields.Image
Jeroen Plessers
Gezondheidsexpert
Staar je niet blind op die thermometer, de symptomen zijn belangrijker dan de koorts zelf. Zeker als het kind ziek of lusteloos is, of niet meer drinkt, ga je het best langs de dokter. Hoe jonger het kind, hoe minder lang je daarmee mag wachten.

Elk kind heeft weleens koorts. De vraag is hoe je daar als ouder gepast op reageert, en wanneer je je zorgen moet maken. Meestal is koorts een symptoom van een virale infectie, die na een paar dagen rust vanzelf weer over gaat.

In zeldzame gevallen gaat het echter om een zorgwekkende situatie, zoals een bacteriële infectie, waarbij snel en correct moet worden ingegrepen. Geen simpele uitdaging voor ouders. Onze gezondheidsexpert Jeroen Plessers beantwoordt de meest prangende vragen.

Hoe meet je de temperatuur correct bij een kind?

Infraroodthermometers, waarmee je de temperatuur meet ter hoogte van het voorhoofd of, voor grotere kinderen, in het oor, zijn erg populair bij ouders van jonge kinderen. Dat gaat immers supersnel, zonder al te veel tegenstribbelingen. Ze meten echter ook minder precies.

Daarom heb je eigenlijk ook een "gewone" thermometer nodig. Om zeker te zijn, verifieer je koorts altijd nog eens met een gewone thermometer in de mond of, voor kleinere kinderen, in de poep. Ook metingen onder de oksel zijn minder accuraat.

Een betrouwbare thermometer voor minder dan €5

In plaats van dubbel werk te doen, kies je liever meteen voor een gewone (digitale) thermometer. Die zijn goedkoper, nauwkeuriger, betrouwbaarder en kunnen tegen een stootje, zo blijkt uit onze test. Je moet enkel iets langer wachten op resultaat.

In het gamma van de infraroodthermometers troffen we een aantal zwakkere toestellen aan, en dat voor prijzen tot wel € 100. Wil je er toch per se zo eentje, dan vergelijk je dus liever eerst.

Wanneer heeft een kind koorts?

Wanneer we precies spreken van koorts, verschilt van kind tot kind. Iedereen heeft immers een andere basistemperatuur. Voor de gemakkelijkheid spreken we van koorts vanaf 38 graden.

Een kleine temperatuurverhoging boven de 37,5 graden kan te wijten zijn aan warm weer, tandjes die doorkomen, inspanning, te warme kledij of een hevige huilbui.

Wat is koorts eigenlijk?

Koorts op zich is géén ziekte, maar een symptoom. Meer nog, het is een belangrijk verdedigingsmechanisme van ons lichaam. Door de temperatuur op te drijven, probeert ons immuunsysteem virussen en andere ziekmakers tegen te werken.

Hoge koorts gaat doorgaans gepaard met andere symptomen zoals vermoeidheid, pijn in de ledematen en rillingen.

Wat kun je doen tegen koorts bij kinderen?

Meestal verdwijnt koorts weer vanzelf met voldoende rust. Als er buiten de koorts geen andere symptomen zijn, gaat het meestal om een onschuldige infectie.

Volg de temperatuur en vooral eventuele symptomen op. Als je kind er op achteruit gaat, kan het mogelijk wel nodig zijn om een dokter in te schakelen.

Waak er in de tussentijd over dat het kind rust en voldoende drinkt.

Wanneer moet je naar de dokter?

Pas als de koorts lang aanhoudt of andere verontrustende symptomen met zich meebrengt, wordt het tijd om je zorgen te maken en een dokter te raadplegen.

Hoe jonger het kind, hoe minder lang je mag wachten. Bij zuigelingen tot drie maanden is een temperatuur van 38° of hoger áltijd een alarmsignaal, zelfs als het baby'tje zich normaal gedraagt. Koorts kan bij hen wijzen op een ernstige aandoening die meteen behandeld moet worden, zoals meningitis.

Onze tool helpt je een inschatting te maken in functie van de temperatuur, de leeftijd van je kind en eventuele extra symptomen.

 

Wat veroorzaakt koorts bij kinderen?

Zoals gezegd, gaat het in de meeste gevallen om een onschuldige infectie, viraal of bacterieel. Denk dan bv. aan verkoudheden, griep, bronchitis, oorontsteking en kinderziektes zoals windpokken, rodehond of mazelen. De temperatuur zegt niets over de ernst van de ziekte. 

Ook sommige vaccinaties kunnen tijdelijk een temperatuursverhoging uitlokken, net als uitdroging (bij diarree of braken), zonnebrand of zonneslag, en huidaandoeningen zoals netelroos.

In (extreem) zeldzame gevallen wordt koorts bij kinderen veroorzaakt door ernstige aandoeningen zoals longontsteking, meningitis, appendicitis, chronische ziekten of allergische reacties.

Als de koorts zich ontwikkelt nadat je bent teruggekeerd uit een (sub)tropisch gebied, zelfs weken later, kan het gaan om een bij ons niet gangbare infectie zoals malaria of dengue. Breng in dat geval je dokter op de hoogte zodat hij of zij de juiste testen kan uitvoeren.

Kan medicatie helpen?

Koortsremmers zijn doorgaans niet nodig. Koorts heeft immers een functie: het is een teken dat het lichaam vecht tegen de ziekteverwekkers. 

Als het gaat om hoge koorts (39,5 graden of hoger), of als het kind zich heel slecht voelt of pijn heeft, kun je wel paracetamol (in kinderversie, met de dosis aangepast aan het gewicht) geven. Als paracetamol niet genoeg helpt, dan kun je in plaats daarvan ibuprofen geven. Bespreek dit wel eerst met je huisarts.

Geef nooit medicatie aan zuigelingen jonger dan drie maanden zonder doktersadvies.

Check onze databank geneesmiddelen

Hou er rekening mee dat dit enkel meer comfort geeft, en niet de onderliggende oorzaken aanpakt.

Wanneer is koorts gevaarlijk voor je kind?

Erg hoge koorts (40 graden of meer) die langer aanhoudt, kan voor kinderen met onderliggende aandoeningen gevaarlijk zijn. Koorts is immers gelinkt aan een verhoogd metabolisme, verhoogde zuurstofconsumptie, en extra belasting op de luchtwegen en het cardiovasculaire systeem. Voor een gezond kind is dat geen probleem.

Er is geen wetenschappelijk bewijs dat hoge koorts schadelijk is voor de hersenen. 

En koortsstuipen, zijn die gevaarlijk?

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, zijn koortsstuipen doorgaans van korte duur en ongevaarlijk. Ze komen het meest voor bij kinderen tussen zes maanden en vijf jaar.

Wat kun je doen bij koortsstuipen?

Een zeldzame keer kunnen stuipen echter het symptoom zijn van een ernstige ziekte zoals meningitis. Bij kleine kinderen tot 18 maanden is verder onderzoek aangewezen wanneer de koortsstuipen zich voordoen zonder duidelijke oorzaak.