Persbericht

Rechtsbijstandsverzekering: een fiscaal voordeel maar schijn bedriegt

22 november 2018

Test Aankoop werd informeel op de hoogte gebracht van het voorontwerp van de minister van Justitie inzake de gedeeltelijke fiscale aftrekbaarheid van premies voor de rechtsbijstandverzekering, in het geval van contracten die voldoen aan de wettelijke voorwaarden.  Omwille van talrijke punten van kritiek, vraagt de consumentenorganisatie een herziening van dit voorontwerp dat vooral in het voordeel is van de verzekeraars en veel minder voor de verzekerden en burgers die moeilijk toegang hebben tot justitie.  Het is dan ook duidelijk dat dit voorontwerp justitie niet toegankelijker maakt.

Dekking: te laag!

1) De minimale dekkingsplafonds (€ 13 000 in burgerlijke zaken; € 500 meer in strafzaken) liggen veel te laag en zouden 1 ster op 5 verdienen in het kader van onze beoordeling van familiale verzekeringen. Slechts 2 op 18 klassieke rechtsbijstandsverzekeringen leggen de lat zo laag (onderzoek 2017).  Als de verzekeraars zich gaan inspireren op deze minima, krijgen we een grote achteruitgang ten opzichte van wat gangbaar is in de klassieke rechtsbijstand die verkocht wordt in de familiale verzekering.

2) De verzekeraar mag zijn tussenkomst voor elke prestatie van een advocaat beperken tot het bedrag dat wordt bepaald in de 62 pagina’s lange lijst van de bijlage bij het KB. Die bedragen zijn erg laag.  De advocaat is geenszins verplicht om zijn erelonen en kosten te beperken tot dat bedrag. Elke overschrijding blijft ten laste van de verzekerde.  Alleen al op basis van dit aspect lijkt het af te raden dat iemand zijn klassieke rechtsbijstand van goed kwaliteitsniveau zou vervangen door een dit soort van ‘uitgebreid’ contract.

3) Het minimale plafond voor contractuele bouwgeschillen is veel te laag. Dit plafond van € 6.750 geldt voor de contractuele geschillen met betrekking tot de goede uitvoering van het bouwen, verbouwen, verbeteren, renoveren, restaureren en de afbraak van een onroerende goed, wanneer het optreden van een architect of het verkrijgen van de toestemming van een bevoegde overheid wettelijk vereist is.  Alleen al een gerechtsdeskundige kost meestal rond de € 4.000 à 5.000.

Men moet in de praktijk bijna steeds een architect hebben, zodat men zich de vraag kan stellen wanneer er wél een hogere dekking wordt verleend? Bovendien is de kans op een schadegeval kleiner wanneer de aanwezigheid van een architect verplicht is.  Het risico is kleiner voor de verzekeraar.

Tussenkomst door de staat in het bepalen van het honorarium

Zelfs al had men oorspronkelijk de intentie om de toegang tot justitie te vergemakkelijken, kan men zich toch de vraag stellen of het aan de overheid is om zomaar tussen te komen in de economie door de geviseerde markt te gaan reguleren. Na analyse lijkt het erop dat het ontwerp gaat leiden tot twee markten van juridische bijstandsverzekeringen.

  1. Een basismarkt: het basishonorarium van de advocaten wordt gedekt indien zij de barema’s zoals vooropgesteld in het ontwerp respecteren.Iets wat redelijk naïef lijkt in de wetenschap dat, zelfs indien de advocaat de consument duidelijk moet inlichten over de honoraria, er over het algemeen een overschrijding is van de barema’s.Zal de consument voldoende op de hoogte zijn? Zal hij dit voorzien? Met deze verzekering zal wellicht slechts een deel van de kosten worden gedekt en dus zal de consument ’de rest uit eigen zak moeten betalen.

  2. Een “premium” markt: een markt van rechtsbijstandsverzekeringen die een betere dekking voorzien maar ook leiden tot hogere premies voor de verzekerden.We stevenen dus af op een basismarkt en een soort van “omnium” voor rechtsbijstandsverzekeringen.

Bovendien, indien bepaalde advocaten de barema’s respecteren (door dus in zekere zin “rechtsbijstandverzekeringsadvocaten” te worden, wat zal dan de kwaliteit van deze dienstverlening zijn?

 

Diverse opmerkingen:

  1. Hoe gaat de rechtsplegingsvergoeding hierop worden afgestemd?Hier lijkt de tarifering te zijn bepaald op basis van de prestatie in kwestie.Welnu, de rechtsplegingsvergoeding wordt berekend op basis van de inzet van het geschil (met een basisvergoeding en de mogelijkheid om onder of boven dit basisbedrag te gaan).Wat wijst op een ontkoppeling van de rechtsplegingsvergoeding.

  2. De honoraria van de bemiddelaars zullen worden gedekt ten belope van €700.
    Een bedrag dat belachelijk lijkt terwijl het Gerechtelijk Wetboek bemiddeling net aanmoedigt.Dit gaat er opnieuw toe leiden dat meer geschillen voor de rechtbanken zullen worden uitgevochten (met als gevolg een toegenomen traagheid van justitie).

  3. En wat met de procedures inzake arbeidsgeschillen?Heel wat werknemers genieten reeds bijstand van hun syndicaat. Dubbele dekking dus.

  4. Hetzelfde geldt trouwens voor consumenten die beroep doen op organisaties zoals Test AankoopEn wat gezegd over de vrije keuze van advocaat?Er bestaat een grote kans dat de verzekeraarsmet een min of meer officiële lijst van advocaten zullen werken, die onder meer de barema’s naleven.En wat doen we met de keuze van de consument? Hoe zit het met de geleverde dienstverlening van een advocaat die “zichzelf verplicht” om de barema’s niet te overschrijden (zie hoger)?En wat zal vervolgens de kwaliteit van de dienstverlening zijn van bepaalde advocaten die de barema’s respecteren (en zo in zekere zin dus “rechtsbijstandsverzekeringsadvocaten” worden

 

Fiscaal:

Vanuit fiscaal oogpunt, spreekt men over een belastingmindering die kan oplopen tot 40% van het premiegedeelte tot maximum € 300.  Gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden met een beperkt inkomen zullen hierbij geen voordeel doen.  In het geval van een koppel waarbij een partner over een beperkt vervangingsinkomen beschikt, zal de belastingvermindering deels verloren gaan.

Een probleem dat had kunnen worden voorkomen indien van deze belastingvermindering een terug betaalbaar belastingkrediet zou worden gemaakt, wat het geval is bij dienstencheques.  Deze oplossing is echter uitdrukkelijk verworpen.

Voor hen die te veel inkomen hebben om in aanmerking te komen voor pro Deo-rechtshulp, maar weinig personenbelasting betalen, is er dus een spijtige lacune. 

Test Aankoop pleit voor een belastingkrediet in plaats van een gewone belastingvermindering.

 

15 november 2018 - Brussel

Toegang pers

Om als journalist toegang te krijgen tot alle inhoud, vragen wij u ons een email te sturen.