Nieuws

Drie op de vier onderzochte steden zijn proper, Brussel hinkt achterop

25 september 2018

25 september 2018
Maar liefst 18 van de 44 door ons bezochte steden kregen een maximale netheidsscore, terwijl nog eens 12 andere een behoorlijk resultaat behaalden. Toch blijven er nog een aantal probleemzones bestaan, vooral in het Brusselse gewest.

Ons netheidsonderzoek

Hoe proper zijn onze Belgische gemeenten? Dat zochten we uit met een grootschalig netheidsonderzoek naar aanleiding van de nakende gemeenteraadsverkiezingen. In 18 van de 44 onderzochte stedelijke en gemeentelijke centra bleken de straten en pleinen er heel netjes bij te liggen. Een hele verbetering tegenover 2012, toen slechts drie steden een hoge netheidsscore behaalden. 

Hoewel deze resultaten getuigen van een groeiende bewustwording bij zowel de burger als de overheid, blijven er in het Brussels Gewest nog een aantal probleemzones bestaan. Gemeenten zoals Molenbeek, Schaarbeek en Anderlecht liggen er immers, ondanks duidelijke inspanningen van de netheidsdiensten, ronduit smerig bij. Ook in o.a. Seraing, Verviers en La Louvière verdienden sommige plekken nog iets meer aandacht.

Benieuwd of we jouw gemeente bezochten tijdens ons netheidsonderzoek en hoe goed die scoorde? Ontdek dan de tabel met alle resultaten.

Naar de resultaten

Zwerfvuil en sluikstorten

Onze onderzoekers trokken door 44 Belgische gemeenten om te kijken hoe het er gesteld is met de openbare netheid. Per provincie ging het om de vier gemeenten met het hoogste inwonersaantal. Elke stad of gemeente werd twee keer bezocht. Tijdens een wandeling van minstens twee uur langs zowel de belangrijkste publieke plaatsen als plekken met minder passage, letten onze mystery shoppers op voor diverse elementen die een impact kunnen uitoefenen op de netheid (zwerfvuil, sluikstort, graffiti, verkrotting, …). 

Zwerfvuil en sluikstorten blijven het grootste probleem. Elke onderzochte gemeente heeft wel met zwerfvuil te maken. Het gaat dan vooral om blikjes, plastic flesjes, sigarettenpeuken, kauwgum en snoepverpakkingen. Bij zes op de tien bezoeken werd dan weer heuse sluikstorten aangetroffen. Ook hier bleek de situatie het meest schrijnend in alle vier bezochte Brusselse gemeenten.

Toch stelden we vast dat de gemeentediensten ook daar vaak aan het werk waren om de boel op te ruimen, maar het is er dweilen met de kraan open.  Andere veel voorkomende problemen zijn graffiti (in 72 % van de bezochte steden en gemeenten), overvolle openbare vuilnisbakken (37,5 %), leegstand (66 %), hondenpoep  (40 %) en verwaarloosd straatmeubilair (38 %). 

Gebrek aan burgerzin

Het moge duidelijk zijn dat de burger een belangrijke rol speelt in de netheid van zijn of haar gemeente. Een gebrek aan burgerzin leidt tot een vuile stad, de investeringen en inspanningen van de gemeentebesturen ten spijt. Pasklare oplossingen voor de vastgestelde problemen zijn echter geen evidentie. Elke gemeente is anders en er kunnen veel diverse factoren een invloed uitoefenen op de netheid. Denk maar aan een gebrek aan sociale controle, betrokkenheid van de inwoners, armoede, bevolkingsdichtheid enz. 

Toch onderstrepen wij dat er een belangrijke rol is weggelegd voor de besturen, onder meer in het stimuleren van burgerzin. Financiële prikkels om het gedrag van mensen te sturen, kunnen bijvoorbeeld een oplossing zijn. Dat kan preventief, zoals met statiegeld op blikjes en PET-flesjes of financiële stimulans om het achtergelaten afval alsnog op te rapen. Zo zouden er fondsen kunnen worden vrijgemaakt voor jeugdbewegingen om opruimacties te doen om hun kampen en projecten te laten financieren. Ook gratis containerparkmomenten voor mensen met een beperkt inkomen kunnen misschien soelaas bieden tegen het sluikstorten.