Analyse
Rente in Europa op absoluut dieptepunt 2 jaar geleden - woensdag 22 april 2015

De rentevoeten op overheidsobligaties uit de eurozone blijven maar dalen en worden zelfs negatief. Dat houdt zeker verband met het feit dat de ECB sinds kort massaal staatspapier inkoopt, maar ook met een gebrek aan coördinatie...

Wilt u risicoloos beleggen op (middel)lange termijn (minstens 5 à 8 jaar), kies dan voor een spaarverzekering. Onze favoriet is het Waarborgfonds van AFER Europe dat in 2014 nog een rendement bood van 3,20 %. Beschikt u over een tijdshorizon van minstens 10 jaar en kunt u zich een berekend risico veroorloven, dan is ook een gediversifieerde fondsenportefeuille zeker een aanrader. 

 

Monetair en politiek beleid niet op dezelfde lijn

Het is verbazend dat vrijwel overal in Europa sprake is van negatieve rentevoeten. Want al lang vóór de ECB kochten ook andere grote centrale banken (VS, Japan, VK) massaal staatsobligaties op, maar daar werd de rente niet negatief. In die landen versterkten het begrotingsbeleid en het monetair beleid elkaar. De regeringen voelden er zich gesteund door hun centrale banken, die in grote hoeveelheden overheidsschuldpapier opkochten, en ze lieten hun begrotingstekorten flink aanzwellen (11,2 % van het bbp in de VS, 8,6 % in Japan, 8,4 % in het VK). Ze gaven enorm veel schuldpapier uit dat dan werd opgekocht door hun centrale bank om de rentevoeten te drukken.

In de eurozone koopt de ECB nu ook massaal overheidsobligaties op, maar de regeringen blijven een bezuinigingsbeleid voeren om hun rekeningen te saneren en ze schroeven hun schulduitgiften terug. Het resultaat is dat het begrotingstekort van de eurozone in 2014-15 niet zal uitstijgen boven de 2,5 % en dat de maatregelen van de ECB minder zullen opleveren dan in de eerder genoemde landen.

Op korte termijn is het gebrek aan samenhang tussen het monetaire en politieke beleid in de eurozone verantwoordelijk voor de negatieve rentevoeten die we vandaag zien, doordat de vraag naar staatspapier van eurolanden ruimschoots het aanbod overstijgt. De Europese obligatierente was al laag doordat het aanbod aan schulduitgiften weinig evolueerde en doordat zowel de commerciële banken uit de eurozone (lage risico) als de beleggers (onzekerheid op de markten) zich al gretige kopers toonden. Nu de ECB ook nog eens is gestart met het massaal opkopen van obligaties blijven de gevolgen niet uit.

 

Goed nieuws voor de economie

De positieve gevolgen van het inkoopprogramma van de ECB worden stilaan zichtbaar: de zwakke euro, die duidelijk terrein verliest t.o.v. de andere grote munten, is wellicht de factor die de Europese groei het snelst weer zal aanjagen. En na meerdere moeilijke jaren krijgt ook de kredietmarkt weer meer kleur. Uiteraard zijn de rentevoeten historisch laag. Maar de banken versoepelen ook eindelijk hun toekenningsvoorwaarden en daar spinnen de bedrijven garen bij. Ook zal het aantal nieuwe kredieten de komende maanden versnellen, wat zonder twijfel goed nieuws is voor de Europese economie.

 

Opletten voor historisch lage rentevoeten

De abnormaal lage rentevoeten van vandaag zijn niet zonder gevaar.
- Ten eerste zijn ze geen correcte weergave van de fundamentele economische situatie van de landen in kwestie. Zo kunnen Portugal, Italië en Spanje zich bijv. financieren tegen lagere rentevoeten dan de VS, dat nochtans kan boven op een veel solidere basis.
- Ten tweede dreigen de beleggers te lage risicopremies te eisen. Overheidsschuldpapier wordt immers beschouwd als een van de minst riskante activaklassen en dus als toetssteen om het risico van andere activa te beoordelen. Als dat staatspapier kunstmatig laag gehouden rentevoeten biedt, dreigen beleggers ook voor andere activa genoegen te nemen met lagere rentevoeten en met een risicopremie die niet volstaat om de reële risico's te compenseren.

 

Deel dit artikel