Analyse
Ratings overheidspapier 5 jaar geleden - woensdag 7 december 2011

De financiële markten hebben de voorbije twaalf maanden duidelijk een lijn getrokken tussen de landen met een maximale kredietkwaliteit en deze met een lagere rating.

Rating

De ratings worden opgemaakt door gespecialiseerde instellingen die de financiële situatie van de emittent in kwestie bestuderen. De rating geeft een aanduiding van de kredietwaardigheid of de mate waarin de uitgever van de obligaties in staat is zijn financiële verplichtingen na te komen. Een emittent met weinig schulden en een sterke financiële positie kan men als financieel gezond bestempelen waardoor hij een goede rating zal hebben. Hij zal zich dan ook kunnen veroorloven een minder hoog rendement te bieden op zijn obligaties en toch nog zeker zijn dat zijn stukken zullen worden geplaatst. Daartegenover staat dat hoe hoger het risico dat de uitgever zijn verplichtingen niet kan nakomen, hoe meer rendement de beleggers zullen eisen om de obligatie te kopen.

 

De twee bekendste internationale gespecialiseerde bedrijven voor het toekennen van ratings zijn Moody's en Standard & Poor's. Om de kredietwaardigheid aan te duiden, hanteren ratingagentschappen een systeem van letters, tekens en cijfers (zie tabel). Zo krijgen de drie hoogste graden van kredietwaardigheid bij Standard & Poor's de aanduidingen AAA, AA+ en AA, terwijl dat bij Moody's Aaa, Aa1 en Aa2 is.

  

RATINGS
Rating
S&P
Rating
Moody’s
Betekenis
AAA
Aaa
Maximale kredietkwaliteit
AA+
Aa1
Zeer goede kredietkwaliteit
AA
Aa2
AA-
Aa3
A+
A1
Goede kredietkwaliteit
A
A2
A-
A3
BBB+
Baa1
Middelmatige kredietkwaliteit
BBB
Baa2
BBB-
Baa3
BB+
Ba1
Speculatieve belegging
BB
Ba2
BB-
Ba3
B+
B1
Zeer speculatieve belegging
B
B2
B-
B3
CCC
Caa
Substantieel risico
CC
Ca
C
C
D
-
Wanbetaling

 

Kopgroep

De afgelopen twaalf maanden is de breuklijn binnen de eurozone tussen landen die volgens de ratingagentschappen een maximale kredietkwaliteit hebben, zijnde AAA en de andere dieper geworden (zie tabel hieronder). De primuslanden zagen op twaalf maanden de rente op tienjarig staatspapier dalen of op zijn minst gelijk blijven. Duitsland en Nederland zagen hun rente het sterkst dalen met in hun kielzog Finland, de harde kern van de eurozone zeg maar. Over hun sterke kredietwaardigheid wordt niet getwijfeld waardoor ze veilige havens geworden zijn voor veel beleggers en minder moeten betalen om te lenen.
Achter de kopgroep zitten twee landen: Frankrijk en Oostenrijk. De markt is iets minder zeker van haar stuk. Zo wordt de toprating van Frankrijk almaar meer in vraag gesteld. De schuldpositie van onze zuiderburen verslechtert immers terwijl de bankensector niet echt stabiel is en mogelijk extra ondersteuning nodig heeft. Oostenrijk van zijn kant is zeer afhankelijk van Oost-Europa. Indien de economie in deze regio verder zou vertragen, is dit geen goed nieuws voor het Alpenland. Maar uiteindelijk is de rente op jaarbasis niet toegenomen. De vooruitzichten voor het tweetal blijven met andere woorden vrij goed.

 

Breuklijn

De overige landen van de eurozone hebben op jaarbasis hun rating zien dalen en hun rente zien toenemen. Ons land werd eind november getroffen door een ratingverlaging. De rentestijging was echter al een tijdje ingezet. Voor meer uitleg verwijzen we u naar pagina 14. Op jaarbasis ging de rente op 10-jarig staatspapier 0,6 % hoger. Ook Spanje ging achteruit maar kon de schade dankzij de snel doorgevoerde hervormingen en besparingen nog beperken. Met de overige vier landen (Italië, Portugal, Ierland en Griekenland) is het alleen van kwaad naar erger gegaan. Griekenland is in theorie zelfs insolvabel maar dankzij Europese steun heeft het land nog tijd (en geld) gekregen. Opvallende nieuwkomer is evenwel Italië. Zijn kredietwaardigheid ging een stapje achteruit maar de rente steeg spectaculair van 4,63 % naar 6,58 % door de morose economische toestand, de hoge schuldgraad, de zwakke banksector en het onzekere politieke klimaat.

 

Besluit

De ratingverlaging en een stijging van de rente is verbonden maar de markten wachten niet noodzakelijk altijd op de interventie van de ratingbureaus om hogere rentevoeten te eisen. In de meeste gevallen was de rente al aan een klim begonnen vooraleer de rating effectief is gedaald. Frankrijk bevindt zich vandaag in dat stadium. Er is nog geen ratingverlaging maar de markt houdt er toch al enigszins rekening mee.
Hoewel de rating van Italië en België neerwaarts is herzien, is het weinig waarschijnlijk dat de twee landen in hetzelfde schuitje zullen terechtkomen als Portugal en Griekenland. Het tweetal neemt volop maatregelen en bovendien hebben ze enkele voordelen tegenover de ‘slechte’ landen zoals een hoge spaarquote en een stevigere industriële basis. Daarenboven kan een krachtdadig optreden van de Europese Centrale Bank voor een ommekeer zorgen. 

 

OVERZICHT RATINGS EN RENDEMENTEN LANDEN EUROZONE
 
December 2010
December 2011
Rating S&P
Rente
op 10 jaar
Rating
S&P
Rente
op 10 jaar
Duitsland
AAA
2,96 %
AAA
2,19 %
Nederland
AAA
3,18 %
AAA
2,55 %
Finland
AAA
3,21 %
AAA
2,70 %
Frankrijk
AAA
3,33 %
AAA
3,17 %
Oostenrijk
AAA
3,48 %
AAA
3,30 %
België
AA+
3,98 %
AA
4,62 %
Italië
A+
4,63 %
A
6,58 %
Spanje
AA
5,55 %
AA-
5,61 %
Portugal
A-
6,57 %
BBB-
14,14 %
Ierland
A
8,57 %
BBB+
9,35 %*
Griekenland
BB+
11,99 %
CC
29,45 %

*Rente op 9 jaar aangezien er geen referentie-obligatie op 10 jaar voorhanden is.

Deel dit artikel