Analyse
Obligaties: welk effect heeft stijgende rente op waarde? 7 jaar geleden - woensdag 23 februari 2011

De laatste maanden zit de rente op overheidsobligaties zowat overal in de lift. Welk effect hebben deze hogere rentevoeten nu op de koersen van reeds bestaande obligaties?

De rente stijgt…

In België is de 10-jarige overheidsrente, een referentierente voor verschillende financiële producten, op enkele maanden tijd van onder de 3 % tot 4,25 % geklommen. Verschillende factoren liggen aan de basis hiervan: het economische herstel, de gestegen inflatie en de vrees rond de enorm hoge overheidsschulden. De stijgende obligatierente beperkt zich niet tot België. Ook in andere Europese landen zoals Duitsland en Frankrijk zit die in de lift.

 

… de koersen dalen

Dit blijft niet zonder gevolgen voor obligaties die u reeds in uw portefeuille hebt. De gestegen rente brengt automatisch een daling van de koers van bestaande obligaties met zich mee. Als de rente stijgt, passen nieuwe obligaties zich immers aan de marktomstandigheden aan en bieden gullere coupons dan obligaties die eerder zijn uitgegeven toen de rente veel minder hoog was. Voor obligaties die reeds uitgegeven waren, kunnen de coupons nu eenmaal niet worden opgetrokken. Om beleggers te overtuigen de reeds bestaande obligaties toch nog te kopen, moet de prijs naar beneden.

 

Stel dat u een obligatie met een looptijd van tien jaar en een coupon van 3 % hebt gekocht. Vrij snel echter stijgt de rente op de markt tot 4 %. Beleggers zullen niet bereid zijn uw obligatie te kopen op voorwaarde dat de prijs ervan is gedaald. Indien op de eindvervaldag van de obligatie 100 EUR wordt terugbetaald dan zal de prijs die ze vandaag bereid zijn te betalen 91,90 EUR bedragen. De coupon zal nog steeds 3 % bedragen, maar 3 % van de terugbetalingswaarde van de obligatie (100 EUR), goed voor 3 EUR. Door slechts 91,90 EUR te betalen voor de obligatie, ligt het rendement ervan iets hoger (3 / 91,90 = 3,26 %). Op de eindvervaldag zullen de houders niet 91,90 EUR recupereren maar 100 EUR zoals initieel was voorzien. Hij zal dus een meerwaarde op de koers boeken, die uiteindelijk het gemiddelde jaarlijkse rendement op zijn investering op 4 % zal brengen, hetzelfde rendement wanneer hij vandaag een nieuwe obligatie met een coupon van 4 % aankoopt.

 

Looptijd en coupons

De ene obligatie is gevoeliger aan een rentestijging dan de andere. Zo vermindert de koersgevoeligheid naarmate de eindvervaldag van een obligatie in zicht komt. Of omgekeerd: neemt ze toe naarmate de looptijd van een obligatie langer is. Loopt uw obligatie nog vijf jaar dan zal u minder snel van de hogere rente op nieuwe obligaties kunnen genieten dan wanneer uw obligatie binnen het jaar nog vervalt. De koers van de obligatie van vijf jaar zal dan ook zwaarder worden gepenaliseerd.

 

Zonder te veel in detail te treden, kunnen we ook stellen dat hoe kleiner de nominale coupon, hoe groter de impact van een rentestijging op de koers zal zijn. Zo hebben obligaties zonder coupon (nulcoupons) een grotere koersgevoeligheid dan obligaties die een vaste coupon geven.

 

Praktisch

We hebben geruime tijd, toen de rente lager stond dan vandaag, nauwelijks nieuwe obligaties in euro aangeraden omdat we ervan uitgingen dat de rente een opwaartse beweging ging maken. Ook vandaag zijn we nog niet van plan, ondanks de hogere rente, om geld gedurende een langere periode vast te leggen. We gaan ervan uit dat de rente nog verder gaat stijgen en dat zich betere opportuniteiten zullen voordoen.

 

De recente hausse van de rentevoeten heeft waarschijnlijk een impact gehad op de koers van de obligaties in uw portefeuille. Misschien bevindt de koers zich wel onder het aankoopniveau. Geen paniek! De obligatiebelegger die zijn stukken bijhoudt tot de eindvervaldag krijgt dan zijn belegde bedrag volledig terugbetaald.

 

De hausse van de rentevoeten heeft ook gevolgen voor obligatiefondsen. De waarde van een fonds geeft enkel de waarde van de obligaties in de portefeuille weer. Wanneer deze laatste daalt, valt de koers van het fonds ook terug. Maar een fonds heeft geen vaste vervaldatum en men kan dan ook niet 100 % garanderen dat beleggers hun begininleg volledig recupereren. Historisch gezien constateren we echter dat obligatiefondsen vrij snel hun verliezen door rentestijgingen goedmaken (dikwijls na twee of drie jaar).

 

Deel dit artikel