Nieuws
Vijf manieren om de effectentaks te vermijden 7 maanden geleden - donderdag 18 januari 2018
Hoewel de nieuwe taks op effectenrekeningen slechts 0,15% bedraagt, vrezen velen dat hij de komende jaren zal worden verhoogd en zoeken ze manieren om hem nu al te vermijden.

Wie moet de taks betalen?

Enkel particulieren moeten de taks op effectenrekeningen betalen. Rechtspersonen (bedrijven, vzw’s, stichtingen …) niet. Vennootschappen onder firma dan weer wel. Die hebben geen rechtspersoonlijkheid en de effecten die erin zitten, zullen in rekening worden gebracht voor de berekening van de taks.

Welke effecten?

Alles wat op de effectenrekening staat, komt in aanmerking: aandelen (genoteerd of niet), certificaten, fondsen, kasbons, obligaties, warrants, enzovoort. Vallen erbuiten: opties, pensioenspaarfondsen, deelbewijzen van erkende coöperaties en nominatieve aandelen die niet op een effectenrekening staan.

Als u uw aandelen omzet in nominatieve stukken die niet zullen worden ingeschreven op een effectenrekening, dan moet u rekening houden met een ‘strafjaar’: de fiscus zal ervan uitgaan dat de conversie niet heeft plaatsgevonden dat jaar. U zult dus een jaar moeten wachten alvorens aan de toepassing van de taks te ontsnappen.

Het bedrag van de taks?

Enkel degenen met belastbare activa boven de 500 000 euro, moeten de taks, die 0,15%  van deze activa bedraagt, ophoesten. Zodra u 500 000 euro bereikt, zal de taks op minimaal 750 euro (500 000 x 0,15%) uitkomen. Het is een individuele belasting. Voor een koppel van wie de aandelen in gemeenschappelijk bezit zijn, zal de taks enkel te betalen zijn als de belastbare effecten goed zijn voor 1 miljoen euro. De taks zal in dat geval dan ook (minimaal) twee keer 750 euro bedragen.

Hoe de taks betalen?

De taks zal automatisch door uw bank worden afgehouden zodra de activa op uw effectenrekening 500.000 euro bedragen. Als de effectenrekening door twee of meerdere houders wordt aangehouden, dan zal de bank de activa die op de rekening werd gedeponeerd op gelijke wijze verdelen.

Indien uw effecten verdeeld zijn over verschillende banken of beurshuizen, dan is het mogelijk dat uw totale belastbare vermogen boven de 500.000 euro uitkomt maar dat dit bedrag op een of verschillende van die rekeningen niet wordt gehaald.

In dat geval kunt u aan al uw bankinstellingen vragen om de inhouding uit te voeren. Indien u dat niet doet, dan zult u, om in regel te zijn, zelf een aangifte moeten indienen, op dezelfde manier als een onlineaangifte via Tax-on-Web, en uiteindelijk zult u de taks moeten betalen.

Indien u activa bij een buitenlandse bank of beursvennootschap hebt en uw totale belastbare activa boven de 500 000 euro uitkomen, dan zult u zelf een aangifte moeten doen voor die buitenlandse activa, net als voor uw andere effectenrekeningen in België waarop nog geen taks is geheven.

Hetzelfde mechanisme van aangeven zal u tevens toelaten om een correctie of een terugbetaling van de taks te vragen wanneer de bronheffing niet correct is of boven het vereiste bedrag ligt, voornamelijk in de twee gevallen die hierna volgen.

Wat gebeurt er als u niet de enige houder bent?

Om de taks te berekenen, moet de bank zich baseren op het aantal houders van de effectenrekening zodat ze de portefeuille in gelijke delen tussen de houders kan splitsen. Maar de verdeling in gelijke delen komt niet noodzakelijk overeen met wat eenieder werkelijk bezit.

Het kan ook dat een effectenrekening die op naam van één persoon staat effecten bevat die gedeeltelijk aan iemand anders toebehoren. In die gevallen kunt u bij de fiscus een aanpassing van de berekening vragen of een terugbetaling eisen als de heffing boven het vereiste bedrag ligt.

Een voorbeeld…

Stel dat Willy houder is van twee effectenrekeningen bij dezelfde bank en er in de ene portefeuille voor 400 000 euro zit en in de andere 200 000 euro. De bank zal in dit geval automatisch de taks van 0,15%  aanrekenen en een bedrag van 900 euro afhouden.

Maar in werkelijkheid behoort de portefeuille van 400 000 euro voor de helft aan zijn vrouw, Nicole toe. Nicole bezit dus voor 200 000 euro aan effecten en Willy voor 400 000 euro (de helft van die 400 000 euro en de rekening waarop voor 200 000 euro staat). Aangezien die bedragen lager liggen dan de drempel van 500 000 EUR, zal Willy aan de fiscus de terugbetaling van het bedrag kunnen vragen dat automatisch door de bank werd ingehouden.

U bezit effecten in vruchtgebruik

Wanneer een effectenrekening met twee (of meerdere) houders een blote eigenaar en een vruchtgebruiker van de portefeuille heeft (dat is het geval na een erfenis, wanneer de overlevende ouder vruchtgebruik krijgt van de goederen van de overleden partner en de kinderen blote eigenaar worden), dan zal de bank onderzoeken of ze de taks moet inhouden door de waarde van de portefeuille te verdelen over alle houders van de rekening.

U kunt echter een rechtzetting aanvragen omdat de wet toestaat om de waarde van de portefeuille te verdelen tussen de blote eigenaar(s) en vruchtgebruiker op basis van de juridische waarde van het vruchtgebruik in het geval van een overname (uitstap) van vruchtgebruik.

Dit mechanisme onderwaardeert de waarde van het vruchtgebruik. Na rechtzetting zal het grootste deel van de waarde van deze portefeuille aan de blote eigenaar(s) worden toegewezen.

VIJF MANIEREN OM DE TAKS TE VERMIJDEN

Er bestaan verschillende methodes om de taks op de effectenrekening te vermijden of te verminderen. Maar gezien het huidige lage belastingpercentage in vergelijking met de nadelen of de kosten van sommige van die methodes, raden we ze enkel aan als ze ook nog voor andere redenen interessant zijn dan het uitsluitend uit de weg gaan van de taks.

1. Ga voor nominatieve effecten
Bestaande aandelen omzetten in nominatieve waardoor ze niet meer op de effectenrekening zullen staan, zal dus pas een jaar later effect hebben. Tijdens het eerste jaar zullen ze blijven meetellen in de bepaling van de drempel van 500.000 euro.

U kunt ook voor uw volgende belegging nominatieve aandelen kiezen in plaats van aandelen die op een effectenrekening worden geplaatst (die nieuwe aandelen vallen direct buiten de taks). Maar kies niet voor een aandeel omdat het nominatief kan worden gekocht en laat geen ander links liggen omdat dat niet het geval is.

Waar u in de eerste plaats moet naar kijken, is het haussepotentieel van de aandelen in combinatie met hun risico. Eenmaal uw keuze is gemaakt, kunt u kijken of de aandelen nominatief te verkrijgen zijn en daarna kunt u dat dan ook effectief doen.

2. Verhoog het aantal houders
Aangezien de bank automatisch de activa tussen de medehouders verdeelt, kan het omzetten van een individuele naar een gemeenschappelijke rekening toelaten om een heffing te vermijden. Als dat strookt met de realiteit, bijvoorbeeld bij een rekening waarop zich gemeenschappelijke activa bevindt van een koppel, vormt dat geen enkel probleem. 

Wanneer de activa niet gemeenschappelijk tussen de medehouders zijn, dan kan het geen kwaad om een document op te stellen dat toelaat om de persoonlijke activa in geval van relationele conflicten of bij overlijden van een van de medehouders te recupereren. 

En als uw totale persoonlijke activa (uw werkelijke deel van de gemeenschappelijke rekening en uw vermogen op andere effectenrekeningen) de drempel van 500 000 euro overstijgt, dan wordt u geacht een persoonlijke aangifte te doen en de taks te betalen. Anders is er sprake van fraude.

3. Toevlucht tot levensverzekering
Als u in aanmerking komt voor de taks, dan hebt u misschien al een voorstel gekregen om een levensverzekering van tak 23 samen te stellen of met een ‘fonds dédié’ te beginnen. Dat is een Luxemburgse verzekering met een gepersonaliseerd fonds waarin u uw portefeuille, die net als voorheen zal worden beheerd, kunt onderbrengen. 

Nadeel: een instaptaks van 2% op de premie, verhoogd met een extra laag kosten voor de verzekeraar en een vergoeding voor de tussenpersonen. Die kosten zullen veel … hoger liggen dan de taks van 0,15% die u wenste te omzeilen. 

De toevlucht nemen tot een levensverzekering geeft ook de mogelijkheid om te ontsnappen aan de meerwaardebelasting op fondsen en biedt een middel om over te gaan tot enkele types van nalatenschapsplanning.

4. Versnel een gift
Als u een kapitaal niet meer nodig hebt, dan kunt u het iets vroeger dan gepland aan uw kinderen geven. Eventueel met het voor uzelf reserveren van een jaarlijkse last (een soort rente die de begiftigde verplicht moet overmaken). Dat kan u toelaten om uw effectenrekening onder de 500 000 euro te krijgen. Het nodige doen om een beslissing die u toch ging maken te versnellen, daar kunnen we mee leven. Maar een schenking doen puur om de taks te ontwijken, is een brug te ver. Weet dat een schenking, behalve tussen echtgenoten, onherroepelijk is.

5. Patrimoniumvennootschap
Vennootschappen met rechtspersoonlijkheid zijn niet onderworpen aan de taks. Plan echter niet om een patrimoniumvennootschap op te richten enkel om de taks te ontwijken. Maar als er binnen de familie al een patrimoniumvennootschap bestaat, of als u de intentie hebt om er binnenkort een op te richten, dan zult u ze gemakkelijk kunnen gebruiken om de taks te ontwijken. 

Er bestaat echter een maatregel om misbruik tegen te gaan en die voorziet dat met een inbreng in een vennootschap geen rekening zal worden gehouden als die inbreng uitsluitend tot doel heeft om de taks te vermijden. 

Er is echter geen enkel probleem als u kunt aantonen dat uw toevlucht tot een patrimoniumvennootschap andere doelstellingen heeft; denk bijvoorbeeld aan het mogelijk maken van een nalatenschapsplanning of het coherente beheer van een patrimonium dat anders te verdeeld zou zijn.

Deel dit artikel