Analyse
Flexibele gemengde fondsen zijn almaar populairder 4 maanden geleden - donderdag 30 november 2017
Zijn dergelijke fondsen iets voor u? Wat steekt daar onder de motorkap?

Hebt u niet veel tijd, kennis of interesse voor uw beleggingen en bent u op zoek naar een breed gespreid fonds, dan kan een goed gemengd fonds iets voor u zijn. Hierbij kunt u kiezen voor een specifieke categorie: de flexibele fondsen.

Onder de gemengde fondsen ontpoppen de flexibele fondsen zich de laatste jaren tot grote sterren.

De fondsen kunnen naargelang de marktomstandigheden schipperen tussen aandelen en obligaties. Vindt de beheerder de huidige obligatiemarkten te duur, dan kan hij beslissen om (deels) uit te stappen. De beheerder van een klassiek gemengd fonds zal altijd verplicht zijn om obligaties in portefeuille te houden, ongeacht zijn persoonlijke mening. Hij kan die post eventueel minder belangrijk maken in zijn portefeuille, maar dat zal slechts in beperkte mate mogelijk zijn. Zijn beheerdersmandaat legt nu eenmaal bepaalde beleggingsgrenzen op.

Hét grote succes van de flexibele fondsen kwam er nadat een zekere Carmignac Patrimoine in 2008 erin slaagde om een rendement te boeken van 0%. Dat ziet er niet bijzonder uit maar… Als enige neutraal of gemengd fonds bleef het overeind in een marktomgeving waar aandelen 42% verloren. Defensieve fondsen gingen gemiddeld 13% lager, neutrale 24% en dynamische kregen een klets van 35%. Wat Carmignac Patrimoine toen deed, is een huzarenstukje waar de vermogensbeheerder nog altijd deels op teert.

Dit bewijst twee zaken:

– Flexibel beheer is top in de handen van een goede beheerder.
Het vereist wel dat de beheerder juist zit met zijn keuzes en de timing van zijn keuzes. En dat is allesbehalve evident. Niet of te weinig in aandelen beleggen op een moment dat de beurzen sterk stijgen, zal nefast zijn voor de relatieve prestaties van dat fonds. Dat is ook de reden waarom fondsen als Carmignac Patrimoine en Ethna AKTIV het de laatste jaren minder hebben gedaan ten opzichte van de concurrentie. Zij vonden dat de beurzen te fel waren gestegen waardoor ze zich indekten tegen naderend onheil. Probleem voor hen was … dat de beurzen verder bleven stijgen.
– Sommigen van onze buren beschikken op dit vlak over enorm veel talent.
Het Franse Carmignac opende de deuren voor alle Ethna’s, R Valor, Flossbachs en Kaldemorgens die u vandaag op onze markt vindt. En zij vonden in ons land een gretige afzetmarkt.

We stellen ons echter twee vragen rond flexibele fondsen.

Wordt de portefeuille wel flexibel beheerd?
Het is niet omdat een flexibel fonds een grand écart kan doen tussen aandelen en obligaties, dat het fonds dat ook altijd zal doen. In de tabel ziet u de procentuele weging van aandelen in de fondsenportefeuille zoals ze nu is, één jaar geleden, drie jaar geleden en vijf jaar geleden. De gemiddelde portefeuilleafwijking in de portefeuilles over de laatste vijf jaar is een dikke 15%.

Neem bijvoorbeeld AXA WF Global Income. In de afgelopen vijf jaar belegde het fonds minimaal 64% en maximaal 71% in aandelen. Of een verschil van amper 7%. Dat is minder dan we soms optekenen bij de meer klassiek beheerde gemengde fondsen. Fondsen als R Valor en Transparant Balanced veranderen de laatste jaren ook amper hun allocatie. Zeer actieve fondsen die u in de tabel terugvindt zijn Amundi Patrimoine (sterke opbouw van aandelen), C+F Balanced Dynamic (alle kenden een sterke opbouw van aandelen) en Private Invest Best Managers (Deutsche Bank, sterke afbouw van aandelen). De aandelenweging in fondsen als Carmignac Patrimoine en Vector Flexible is dan weer van minder belang omdat beide afgeleide producten gebruiken om hun posities al dan niet sterk in te dekken. Zo belegt Vector Flexible voor 95% in aandelen, maar is de eigenlijke weging op dit moment 58 % na indekking.

Over de jaren heen zien we dat de fondsen die vooral op obligaties en cash mikken dat ook meestal doen. Idem dito voor de aandelenliefhebbers. De term ‘flexibel’ moeten we dan ook met een korrel zout nemen op het vlak van allocatie. Wel is het zo dat binnen een bepaalde categorie het type aandeel of obligatie sterk kan wijzigen. Zo zagen we een switch van bijvoorbeeld overheidsobligaties naar bedrijfsobligaties of emissies met een lange restlooptijd naar uitgiften met een korte restlooptijd. Wil dat zeggen dat een fonds zoals Flossbach von Storch Multiple Opportunities II dat nu de kaart van aandelen en edelmetalen trekt, dat altijd zal doen? Neen, maar wees er maar zeker van dat de kans groot zal zijn dat ze dat wel gedurende lange tijd in de toekomst zal blijven doen. Dat moet u dan ook beseffen als u in een flexibel beheerd gemengd fonds stapt.

Draagt de flexibiliteit bij tot een beter rendement?
Terecht vraagt u zich nu af of al die potentiële flexibiliteit wel toegevoegde waarde biedt. Een goede flexibele beheerder kan namelijk snel ingrijpen als zijn beleggingen tegenvallen. Hij kan bovendien ook extra gaan beleggen in activa die het goed doen. Op papier klinkt dat alvast uitstekend.

In de tabel vindt u de jaarrendementen terug van de fondsen op 1 jaar, 3 jaar en 5 jaar. Alle fondsen slaagden er alvast in om een positief rendement te behalen op 1 jaar, 3 jaar en 5 jaar. Niet slecht, maar als u weet dat in die periodes zowel aandelen als obligaties hogere regionen opzochten (met uitzondering van de obligaties op de laatste twaalf maanden), dan zeggen die cijfers eigenlijk niet zo veel. Meer zelfs, als we de flexibele fondsen onderverdelen volgens hun portefeuille liggen hun gemiddelde prestaties in lijn met die van de gemengde fondsen die een soortgelijke allocatie toepassen. Niet beter, maar ook niet slechter. Op dat vlak hadden we meer verwacht.
Heel wat flexibele fondsen bestaan nog niet zo lang. Tijdens hun leven hebben ze nog geen beurspaniek meegemaakt. Aandelen blijven aandikken en ook met obligaties werden aardige rendementen geboekt. Daarom kijken we naar de prestaties tijden de rampjaren 2008 en 2011. In 2008 gingen aandelen gemiddeld 40% lager, in 2011 was het verlies 6%. Boden flexibele fondsen meer bescherming dan andere gemengde fondsen?

Helaas in tijden van beurskommer en -kwel bood een belegging in een flexibel fonds maar weinig bescherming. Zo boekte Carmignac Patrimoine als enige van de 19 flexibele fondsen die toen bestonden een positief (nul)rendement in 2008. Gemiddeld verloren de flexibele fondsen 21% van hun waarde dat jaar.

In 2011 was het resultaat amper beter: 4 positieve rendementen op 34 producten. Toen was Flossbach von Storch Multiple Opportunities II de grote winnaar met een winst van 7,4%. Die statistieken liggen in lijn met wat de neutraal gemengde fondsen deden in die jaren.

In de tabel vindt u een selectie van enkele populaire flexibel beheerde fondsen. We keken daarbij naar de fondsen die al een tijdje op onze markt bestaan. De fondsen die in het vet staan in de tabel genieten onze voorkeur. Omdat ze goed beheerd worden binnen hun strategie. Ze hebben in het verleden al bewezen hun mannetje te kunnen staan. Het goede nieuws is dat u al die fondsen probleemloos op de kop kunt tikken bij verschillende fondsendistributeurs in ons land.

Het ene flexibele fonds is het andere niet

Onder de kap van M&G Dynamic Allocation draait een compleet andere motor dan onder die van Vector Flexible bijvoorbeeld. Ook moet u geen mirakels verwachten van dat soort fondsen. Ze zullen niet stijgen als de beurzen dalen bijvoorbeeld. Maar dat is ook hun ambitie niet. Ze zullen misschien wel proberen de schade te beperken, maar dat lukt zeker niet altijd. Ook zit er weinig regelmaat in hun prestaties. Toeval wil dat Carmignac Patrimoine, het beste product in het rampjaar 2008, nu een van de relatief slechtste prestaties neerzet en dat R Valor, toen gekastijd door het verlies van 41% in 2008, de laatste vijf jaar fantastische rendementen boekt. Het kan verkeren, zei Bredero. Dat betekent echter niet dat beide slechte producten zijn, integendeel.

Bent u een belegger die de portefeuillebeslissingen liever zelf uit handen geeft…

dan komen sommige flexibele fondsen zeker in aanmerking voor een aankoop. U haalt er onmiddellijk sterk gespreide portefeuilles mee in huis die correcte prestaties leveren.

Koop diverse fondsen van verschillende beheerders. 

En liefst dan nog fondsen die tot een andere categorie flexibele fondsen behoren. Zo eet u van meerdere walletjes en hoeft u niet te piekeren of u nu het ‘beste’ fonds hebt gekocht of niet. In bepaalde marktomstandigheden zal fonds A beter presteren, in andere fonds B of fonds C. 

Deel dit artikel