Analyse
Oekraïne: nieuw zorgenkind van Europa! 2 jaar geleden - donderdag 7 mei 2015

Na Griekenland duikt nu boven de Zwarte Zee een geografisch en demografisch veel groter zorgenkind op. Oekraïne staat aan de rand van de afgrond.

Oekraïne lijdt en de door het IMF opgelegde hervormingen helpen niet. Het is de EU die zal moeten uitmaken of ze het land echt wil helpen, dan wel of ze het risico wil nemen om het opnieuw in de armen van Rusland te duwen.
Beleg niet in Oekraïne. Polen daarentegen interesseert ons wel. Na de klim van de beurs van Warschau (+10% sinds begin dit jaar) zijn Poolse aandelen evenwel riskanter geworden en we geven ze enkel nog een plek (15%) in onze
dynamische portefeuilles op erg lange termijn. U mag intekenen op de tracker iShares MSCI Poland. 

 

Alle indicatoren donkerrood

De situatie van Oekraïne is dramatisch. Het gewapend conflict in Oost-Oekraïne ondermijnt de industriële activiteit en beperkt de zichtbaarheid op 's lands toekomst, waardoor investeerders wegblijven.

 

Door de forse daling van haar inkomsten, moet de overheid fors snoeien in haar uitgaven. En terwijl de vraag van de gezinnen al in vrije val was (detailhandel -31% in maart t.o.v. maart 2014), duwen de enorme prijsstijgingen voor energie en ingevoerde producten de inflatie naar piekniveaus (45,8% in maart) en vernietigen ze zo het kleine beetje koopkracht dat nog overbleef.

 

Dan zijn er nog de pijnlijke bezuinigingen opgelegd door het IMF en de westerse partnerlanden van Oekraïne, met o.a. het einde van de subsidies voor gas (prijzen verviervoudigd sinds 1 april), het bevriezen van de pensioenen en de minimumlonen, en de hervormingen van onderwijs en gezondheidszorg.

 

Daarnaast beleeft de Oekraïense hryvnia barre tijden (verloor op 1 jaar 36 % t.o.v. de euro). En in tegenstelling tot de verwachtingen komt dit de export niet ten goede. Oekraïne voert immers weinig uit gezien de Russische markt in recessie is en de eigen industriële productie het voorbije jaar 20% kromp. Oekraïne was al niet zo competitief vóór 2014 (van 2011 tot 2013 gemiddeld tekort op de lopende rekening van de betalingsbalans van 8% van het bbp) maar ligt nu dus helemaal op apegapen.

 

Schuldherschikking onontbeerlijk

De overheidsschuld zal nog dit jaar wellicht uitstijgen boven de 100% van het bbp. Met bijna onbestaande wisselreserves en diverse insolvente banken, kon Oekraïne niet anders dan om hulp vragen bij het IMF en zijn westerse partners. Helaas volstaat dat evenmin. Er is dan ook een grote schuldherschikking aan de gang, maar niets zegt dat die zal slagen. De grote Amerikaanse fondsbeheerder Franklin Templeton is met 8 miljard dollar veruit de grootste schuldeiser van Oekraïne, maar een groot deel van de Oekraïense schuld is ook in handen van Rusland (3 miljard) en van Russische banken, die geen enkele reden hebben om cadeaus uit te delen aan een regering die hen niet gunstig gezind is...

 

Polen als voorbeeld

Er wachten de Oekraïners meerdere jaren van beproeving, en ze hopen dan ook van hun westerse partners voldoende steun te krijgen om er weer bovenop te raken. Een van hun vurigste pleitbezorgers is buurland Polen.

 

Met een economie die hoge toppen scheert (groeiverwachting van 3% voor 2015 en 3,5% voor 2016), een sterke vraag vanuit de privésector en een solide export, loopt Polen vandaag in de kijker binnen de EU. Ondanks de deflatie (-1,2% in maart), blijven de lonen stijgen en werden de pensioenen opgetrokken, waardoor het vertrouwen bij de gezinnen groot is, temeer omdat de rente op een heel laag peil staat (krediet goedkoop) en de arbeidsmarkt blaakt van gezondheid.

 

Polen heeft dus conjunctureel de wind in de zeilen en de sanering van de overheidsfinanciën zou inderdaad misschien iets sneller kunnen, maar anderzijds is de overheidsschuld (50,1% van het bpp in 2014) allerminst onrustwekkend. Het land is ideaal geplaatst om garen te spinnen bij een grotere openstelling van de Oekraïense markt en het verdwijnen van de verstikkende monopolies. En het kan als hoopgevend voorbeeld fungeren voor Kiev.

 

Deel dit artikel