Analyse
Loont onethisch beleggen de moeite ? 7 jaar geleden - donderdag 10 juni 2010
Aan het einde van de dag wint het casino altijd. Waarom er eens niet in beleggen?

Het Vice Fund, een van ’s werelds enige onethisch beleggende fondsen, klopt dit jaar de wereldwijde index met de vingers in de neusgaten. Omdat de manager de publieke belangstelling niet schuwt, verbaast het ons niet dat enkele lezers gecharmeerd werden door het verhaal waarmee het fonds beleggers lokt: beleggen in bedrijven die door hun speciale karakter min of meer recessiebestendig zijn. Waagt u ook een gokje?

POSITIEF VOOROORDEEL
· Onethisch beleggen, het klinkt ietwat vreemd in de mond in een klimaat waar duurzaam, groen, sociaal correct, maatschappelijk verantwoord of ethisch beleggen steeds populairder wordt. Enkele voordelen tegenover ‘ethisch’ beleggen heeft ‘onethisch’ beleggen alvast. In tegenstelling tot ethisch beleggen vindt hier geen ellenlange discussie over de inhoud van het begrip plaats. Vraag aan om het even wie tot welke categorie ‘wapens’ en ‘gokken’ behoren en het antwoord zal ‘onethisch’ zijn. Ethisch beleggen is bij gebrek aan een sluitende definitie veel minder transparant. Een aandeel dat wordt uitgesloten in de portefeuille van ethisch fonds X, kan immers een prominente plaats krijgen in de portefeuille van ethisch fonds Y.
· Terwijl ethisch beleggen gebukt loopt onder het – foutieve – vooroordeel dat het duurzame karakter de belegger wel geld móet kosten, heerst de omgekeerde gedachte bij onethisch beleggen. Dat mikt veelal op business met hoge winstmarges en dat moet op termijn wel beter dan gemiddeld presteren, niet?

SEX, DRUGS EN ROCK-’N-ROLL?
· U kunt zich wellicht van alles voorstellen bij het begrip ‘onethisch’, maar de realiteit zal minder avontuurlijk uitvallen. De aandelen waarop bijvoorbeeld het bekendste onethische fonds ter wereld, Vice Fund (NASDAQ: VICEX), mikt, zijn stuk voor stuk grote beursjongens. Zo is het fonds al sinds jaar en dag fan van … de bierbrouwer Anheuser-Busch InBev.
· Zoals hoger geschreven, is het beleggingsuniversum bij onethisch beleggen zo veel eenvoudiger dan bij ethisch beleggen. Hier geen talrijke screenings en tussenkomsten van gespecialiseerde comités. Is het aandeel beursgenoteerd en behoort het tot de categorie tabak (Altria, Britisch American Tobacco), alcoholische drank (Carlsberg, AB InBev), casino en spel (Ladbrokes, Wynn Resorts) of defensie (Boeing, Lockheed Martin), dan komt het in aanmerking voor een opname in het Vice Fund. Pas daarna gaan de beheerders op zoek naar de ‘beste aandelen’ binnen elke categorie.
· In tegenstelling tot het ethische universum bestaan er echter bijzonder weinig onethische fondsen op de markt voor particuliere beleggers. Tot 2008 was Vice Fund zelfs zonder concurrentie. Sindsdien noteert de tracker Market Vectors Gaming op de beurs van New York (ticker: BJK). Dat fonds mikt uitsluitend op aandelen uit de spel- en casinowereld.

WAT MET DE PRESTATIES?
· Brengt onethisch beleggen nu meer op dan ‘gewoon beleggen’ op lange termijn? Jazeker volgens de managers.
– De sectoren waarin worden belegd zijn zogezegd recessiebestendig. Gaat het slecht met de economie, dan zullen de mensen alcohol blijven drinken. En mogelijks zelfs meer. Ook wordt er niet minder tabak geconsumeerd, blijkt uit de statistieken. Dat beperkt de kans op relatief sterk dalende koersen aanzienlijk. In theorie.
– Ook liggen de sectoren vaak onder vuur door de overheden. Die komen plots aandraven met nieuwe belastingen of verboden. Dat lijkt op het eerste gezicht een nadeel, maar blijkt in de realiteit vaak een voordeel. Het weerhoudt nieuwe spelers niet alleen ervan om die markten te betreden (= minder concurrentie), veelal kunnen de bedrijven die hogere kosten doorrekenen aan de klant.
· Tijd om die woorden aan de realiteit te toetsen. Het Vice Fund bestaat al sinds 2002 en kan dan ook aan een deftige analyse worden onderworpen. En wat blijkt? De puike prestaties die het fonds in 2010 kan voorleggen (+21 % tegenover +12 % gemiddeld voor de beurs wereldwijd) en waarmee beleggers nu worden gelokt, blijkt eerder uitzondering dan regel. Sla er de grafiek sinds de lancering van het fonds maar op na. Zowat elke jaar delfde het fonds het onderspit tegen over de wereldwijde index. En wat meer is. Dat gebeurde met een hoger risico. Vandaar dat het fonds slechts 1 * krijgt in onze prestatie-indicator.

CASINOMENTALITEIT
· De boosdoener blijkt de sterk volatiele casinosector te zijn. Die hief de laatste jaren de defensieve voordelen van een aanwezigheid in de defensieve drank-, defensie- en tabakssectoren volledig op. De recessiebestendigheid is hier dan ook een vals argument. Zo was 2008 zowel een rampjaar voor de beurzen (-40 %) als voor Vice Fund (-39 %). Market Vectors Gaming ging zelfs 54 % lager in dat jaar van opstart.
· Maar er is meer aan de hand. Door de grote concentratie in slechts enkele sectoren is er hier van echte portefeuillespreiding geen sprake. Doet de belangrijke casinosector het goed op de beurs, dan zal zo’n onethisch fonds het beter doen dan de markt (dat is dit jaar het geval), en omgekeerd. Een gevaarlijke situatie gezien de wispelturigheid van de sector in kwestie.
· Voeg daarbij dat Vice Fund regelmatig verkeerde beleggingskeuzes maakt bij de switch tussen sectoren. De score van 1 * verbaast dan ook niet. We zijn niet onder de indruk.

VICE FUND (vet) EN WERELDWIJDE BEURSINDEX (basis 100)

Laat u niet vangen aan de goede prestaties van het Vice Fund in 2010. De factor geluk zit daar voor veel tussen. Geen spek voor onze bek.

Deel dit artikel