Analyse
Obligatie of obligatiefonds ? 12 jaar geleden - donderdag 10 maart 2005

Beleggen in een obligatiefonds is niet hetzelfde als beleggen in een individuele obligatie. De voordelen van de ene zijn tevens de nadelen van de andere.

Beleggen in een obligatiefonds is niet hetzelfde als beleggen in een individuele obligatielening. De voordelen van de ene belegging zijn tevens de nadelen van de andere, en omgekeerd.

Een obligatie is een schuldbewijs van een overheidsinstelling of van een bedrijf. Koopt u een obligatie, dan verstrekt u in feite een lening. Hiervoor krijgt u meestal een rente en op de eindvervaldag ontvangt u de nominale waarde van de emissie terug.
Een obligatiefonds bundelt eenvoudigweg tientallen obligaties en… bezit voor de belegger andere kenmerken.

Zelfde risico’s
· Of u nu obligaties koopt op de beurs of via een fonds, uw belegging is niet risicoloos:
Renterisico. Stijgt de rente, dan dalen de obligatiekoersen. En omgekeerd.

DEXIA BONDS EURO (in het vet, linkerschaal) EN DE RENTE IN DE EUROZONE
(duur 7-10 jaar, rechterschaal)


De dalende rentevoeten in de eurozone waren positief nieuws voor het obligatiefonds in euro. Verwacht wordt dat de rente zal stijgen, zij het met mondjesmaat. Het dynamische obligatiebeheer binnen de fondsen zou dit negatieve rente-effect moeten temperen. U mag nog steeds obligatiefondsen in euro op middellange termijn kopen. Opgelet: hou de fondsen gezien het kostenplaatje en het risico minimaal 3 jaar vast.

Faillissementsrisico. Geraakt de emittent in slechte financiële papieren dan kunt u misschien fluiten naar uw coupon of zelfs naar (een gedeelte van) uw kapitaal. Bij een westerse staat is dit risico klein, bij een kleine onderneming soms niet.
Valutarisico. Vreemde munten schommelen ten opzichte van de euro. Een verkeerde muntkeuze kan uw rendement volledig uithollen, een juiste kan het vermenigvuldigen.
· Doordat het obligatiefonds de eieren in verschillende mandjes legt, is het faillissementsrisico hier minder voelbaar dan bij individuele leningen. Houdt u uw individuele obligaties bij tot eindvervaldag, dan zal het renterisico u wellicht worst wezen.

Waarom (niet) kiezen voor een obligatielening?
· Een obligatielening heeft enkele voordelen ten opzichte van een obligatiefonds:
Kapitaalbescherming. Dit geldt weliswaar enkel op eindvervaldag, voor het nominale bedrag (indien u bij aankoop meer dan 100 % voor uw obligatie hebt betaald, dan bent u dat extraatje kwijt), in de munt van uitgifte, vóór eventuele kosten én indien er niets misloopt met de emittent.
Zekerheid. Dit geldt zowel op het vlak van uw coupon als op het vlak van uw kapitaal.
Prijs. Koopt u obligaties op de primaire markt dan betaalt u geen kosten. Dit geldt niet voor de reeds bestaande obligaties op de secundaire markt.
· Individuele obligaties hebben echter ook nadelen:
Fiscaliteit. De roerende voorheffing op uw coupon bedraagt 15 %.
Geen diversificatie. U legt alle eieren in 1 mand.
Kapitaalkrachtig. Voor kleine bedragen kunt u meestal geen obligaties kopen. Laat staan een portefeuille van obligaties.
Liquiditeit. Het is vaak niet evident om sommige emissies te kopen en te verkopen tegen een correcte prijs. U volgt de wet van vraag en aanbod.
Statisch beheer. Elke dag vermindert de looptijd van uw obligatie. Wilt u na 5 jaar opnieuw voor 10 jaar beleggen, dan moet u een nieuwe obligatie kopen tegen de voorwaarden die dan gelden. En bij tijdverlies bij het herbeleggen van uw coupon levert u rendement in.

Waarom (niet) kiezen voor een obligatiefonds?
· In de tabel ziet u dat de voordelen van een obligatie kunnen aanzien worden als de nadelen van een obligatiefonds. En omgekeerd.
De voornaamste voordelen van een fonds zijn:
Fiscale vrijstelling. Dit geldt enkel voor fondsen van het kapitalisatietype. Kies dus hiervoor.
Diversificatie. Een fonds bevat al snel tientallen obligaties. Dit verkleint het risico op kwalijke verrassingen.
Laag instapbedrag. Voor nog geen 100 euro bent u al de bezitter van een deelbewijs van een fonds.
Liquiditeit. U kunt een fonds steeds kopen en verkopen tegen de eerstvolgende inventariswaarde.
Dynamisch beheer. De beheerder zal naargelang van zijn verwachtingen het fonds continu herschikken. Daarbij blijft de gemiddelde looptijd van de portefeuille quasi constant.
· Obligatiefondsen hebben ook nadelen:
Geen kapitaalbescherming. Stijgen de rentevoeten dan daalt de inventariswaarde van uw fonds.
Onbekend rendement. Obligatiefondsen hebben geen vervaldag. U kent uw uiteindelijke rendement dus nooit op voorhand.
Kosten. Naast instapkosten betaalt u ook een jaarlijks beheerloon. Dat ligt soms hoger, soms lager dan wat de roerende voorheffing u kost bij individuele obligaties.

OBLIGATIES VERSCHILLEN VAN OBLIGATIEFONDSEN

Individuele Obligatielening

Obligatiefonds

+

kapitaalbescherming op eindvervaldag

geen kapitaalbescherming

rendement kent u op voorhand

onbekend rendement

nieuwe emissies zonder kost

opgelet voor de kosten

+

fiscale penalisatie

fiscaal vrijgesteld bij kapitalisatie

geen diversificatie

diversificatie

vaak grote bedragen nodig

laag instapbedrag

kopen en verkopen niet altijd evident

zeer liquide

statisch beheer (opvolging vereist)

dynamisch beheer (gemakkelijk)

Waar moet u op letten?
· Risicobeheersing is het toverwoord bij obligatiebeleggingen. Tenzij u beschikt over voldoende kapitaal om via individuele obligaties uw portefeuille goed te diversifiëren, raden we u een belegging via een obligatiefonds aan. Dit geldt des te meer voor risicovolle categorieën: vreemde munten, bedrijven.
· Bent u gecharmeerd door de voordelen van individuele obligaties dan neemt u best volgende tips ter harte:
– Om risico’s zoveel mogelijk te bannen, kiest u best voor obligaties uit de eurozone die uitgegeven worden door emittenten van goede kwaliteit. Andere types obligaties passen enkel in een al gediversifieerde portefeuille.
– Houd uw obligaties bij tot de eindvervaldag. Enkel dan bent u zeker van uw rendement en zo vermijdt u ook extra kosten.
· Wat obligatiefondsen betreft is in het huidige lage renteklimaat kostenbeheersing cruciaal. Binnen elke obligatiecategorie vindt u grote verschillen op het vlak van instap- en beheerkosten. Hoe hoger de instapkosten, hoe langer u het fonds moet bijhouden. Hoe hoger het jaarlijkse beheerloon, hoe moeilijker het fonds het zal hebben om de markt te kloppen. Niet alle fondsen compenseren de hogere kosten met een hoger rendement! De fondsen in het vet combineren volgens ons het best de diverse kenmerken van deze belegging.
· Als u fondsen koopt, kies dan voor het fiscaal interessantere kapitalisatietype. Zo vermijdt u roerende voorheffing (15 % of 25 %) bovenop het beheerloon. Deze kost kunt u immers al beschouwen als een soort voorheffing. Dubbel betalen zou uw rendement al te sterk afromen. In onze tabellen vindt u bijna uitsluitend fondsen van het kapitalisatietype terug.

 

Deel dit artikel