De geopolitieke actualiteit herinnert eraan dat zeldzame aardmetalen centraal staan in het beleid van staten en in de groei van economieën.
We blijven positief over deze zeer specifieke sector.
Wil je hierin beleggen (voor de spreiding en met bewustzijn van de risico’s!), kies dan voor de ETF VanEck Rare Earth and Strategic Metals beschikbaar bij Belfius, Keytrade, Saxo…
Sterke vraag, maar volatiliteit
De komende jaren zal, gezien de geopolitieke spanningen, de stijgende defensie-uitgaven en de klimaatdoelstellingen, de vraag naar zeldzame aardmetalen ondersteund blijven en zullen de prijzen stijgen.
Dat zal positief uitwerken op de bedrijven in deze markt.
Toch zal de koersstijging onregelmatig blijven, met periodes van sterke volatiliteit en soms forse correcties.
De blootstelling aan zeldzame aardmetalen moet daarom passen binnen een diversificatiestrategie, waarbij je in gedachten houdt dat de sector conjunctuurgevoelig en geopolitiek kwetsbaar is.
Voor een gespreid beleggersprofiel lijkt het verstandig om dit thema te beperken tot maximum 5% van het belegde vermogen, zodat je kunt profiteren van het lange-termijnpotentieel zonder het evenwicht van je portefeuille te verstoren.
Waar gaat het over?
Zeldzame aardmetalen zijn een groep van 17 elementen met bijzondere eigenschappen, die in de industrie moeilijk te vervangen zijn.
Ze zijn onmisbaar voor de magneten in elektrische motoren, windturbines, elektronische componenten, beeldschermen, defensietechnologieën (radars, geleiding, nachtzicht) en talloze medische toepassingen.
De belangrijkste mondiale bronnen van zeldzame aardmetalen zijn sterk geconcentreerd in een klein aantal landen, met een uitgesproken dominantie van China. In 2024 was China goed voor bijna 70% van de wereldwijde mijnproductie van zeldzame aardmetalen, met ongeveer 270 000 ton productie en 44 miljoen ton geschatte reserves.
De Verenigde Staten volgen op grote afstand met 10 tot 12% van de productie.
Terug in het middelpunt
De recente geopolitieke actualiteit brengt zeldzame aardmetalen opnieuw vol in de belangstelling.
De ministers van Financiën van de G7 en vertegenwoordigers van andere grote economieën ontmoetten elkaar onlangs in Washington om te bespreken hoe ze hun afhankelijkheid van China voor zeldzame aardmetalen kunnen verminderen.
China benadrukt zijn dominante positie door exportrestricties naar Japan als drukkingsmiddel in te zetten, waarmee het rechtstreeks de waardeketens van magneten, batterijen en geavanceerde elektronische componenten bedreigt.
Donald Trump ziet Groenland als een pijler van zijn strategie om de bevoorrading van kritieke metalen te waarborgen, en ziet in de minerale rijkdom daarvan een kans om het gewicht van China te verkleinen en de afhankelijkheid van het Westen te herschikken.
De Groenlandse bodem bevat 1,5 miljoen ton zeldzame aardmetalen, achter de Verenigde Staten (1,9), Australië (5,7), Brazilië (21) en China (44).
Een belangrijk vraagstuk
Zeldzame aardmetalen worden om drie redenen een strategische kwestie.
De vraag explodeert door de energietransitie en digitalisering, terwijl het aanbod beperkt blijft.
Volgens het Internationale Energieagentschap zou de behoefte aan zeldzame aardmetalen tegen 2035 kunnen verdubbelen.
Maar het openen van nieuwe mijnen duurt vaak 10 tot 15 jaar.
China beheerst 60 tot 70% van de mijnproductie, maar vooral 80 à 90% van de raffinage- en scheidingscapaciteit, het meest strategische stadium.
Deze dominantie geeft China een hefboom, die al eerder is gebruikt via quota of exportbeperkingen. Importeurs (Verenigde Staten, Europa, Japan) lopen daardoor risico op tekorten.
Zeldzame aardmetalen zijn, ondanks hun naam, niet echt zeldzaam. Maar ze zijn zelden tegen lage kosten te winnen. Ze zijn vaak verspreid, met elkaar vermengd en vereisen zware chemische processen om ze te scheiden. De winning zorgt voor toxisch afval en roept veel milieu- en maatschappelijke weerstand op. Deze beperkingen maken projecten traag, risicovol en kapitaalintensief. Ze vertragen daarmee alternatieven voor China. Zelfs als nieuwe bronnen worden gevonden, blijft de capaciteit om ze te verwerken op middellange termijn beperkt.
