Analyse
Welke scenario’s voor Catalonië? 9 maanden geleden - dinsdag 10 oktober 2017
Welke economische gevolgen zouden uit de Spaans-Catalaanse crisis kunnen voortvloeien?
Welke scenario’s voor Catalonië?

Welke scenario’s voor Catalonië?

Een onafhankelijkheidsverklaring zou voor Catalonië en Spanje een catastrofe betekenen en het dynamisme van de eurozone afremmen. De impact concreet becijferen is echter onmogelijk. Maar ook andere scenario’s zijn mogelijk.

Onzekerheid houdt aan

De Catalaanse autoriteiten hadden aangekondigd dat ze in geval van een gunstig referendum in de 48 uur die erop zouden volgen, de onafhankelijkheid zouden uitroepen. Dit baart de meeste Europese beurzen niet echt zorgen (de euro houdt stand, de rentestijging is beperkt). De beurs van Madrid daarentegen lijdt onder de situatie en de Spaanse rente ging inmiddels wel hoger.

Indien de onzekerheid aanhoudt, dreigt dit de gezinsuitgaven en de bedrijfsinvesteringen af te remmen. Verder besloten twee grote Spaanse banken al (Banco Sabadell en CaixaBank) om hun zetel van Barcelona naar een andere stad te verhuizen. Dit voorbeeld werd nog door andere bedrijven gevolgd. Diverse Catalaanse KMO’s kozen er dan weer voor om elders in Spanje rekeningen te openen.

Onderhandelde oplossing

Het gunstigste scenario is dat Madrid en Barcelona rond de tafel zouden gaan zitten en over een oplossing zouden onderhandelen. Ook de markten zijn die mening toegedaan. In dit geval zou de impact op de vooruitzichten van Spanje en de eurozone miniem zijn, zou de crisis vrij snel achter de rug zijn en zouden de markten verder kunnen evolueren in functie van de conjunctuur.

Wel zullen de bedrijven die inmiddels hun zetel hebben verhuisd en elders rekeningen hebben geopend, wellicht niet de klok terugdraaien. Daarnaast kan men zich op politiek niveau maar moeilijk een harmonieuze samenwerking tussen Madrid en Barcelona inbeelden. Ook zal binnen de Catalaanse bevolking zelf nog verdeeldheid blijven heersen.
Maar kan men tot een duurzame oplossing komen, dan zou de economie in de toekomst geen al te grote impact moeten ondervinden van de huidige crisis.

Onafhankelijkheidsverklaring

Het scenario van de onafhankelijkheidsverklaring zou het meest schade veroorzaken.
Ten tijde van het Schotse referendum in 2014 (door Londen erkend), had de Europese Unie immers al gewezen op de gevolgen die een dergelijke verklaring met zich mee kan brengen: de nieuwe onafhankelijke staat zou geen deel uitmaken van de Unie. Met Catalonië dreigt de EU nog minder mals te zijn gezien het Spaans Grondwettelijk Hof geen toestemming had gegeven om het referendum te houden.

Bovendien bestaat er discussie over het resultaat van het referendum. Zo hebben vooral de onafhankelijkheidsstrijders hun stem uitgebracht. Meer dan 2 miljoen mensen stemden voor de onafhankelijkheid, maar zo’n 3 miljoen Catalanen trokken niet naar de stembus. De onafhankelijkheid van Catalonië zou dus noch door de EU, noch door enig andere internationale instantie worden erkend. En de nieuwe staat zou diplomatisch gezien volledig geïsoleerd zijn.

Overigens zou Spanje op politiek vlak in Europa een volwaardige rol blijven spelen maar zou het economische en financieel rake klappen incasseren. Bedrijven zouden hun investeringen bevriezen, gezinnen zouden op hun uitgaven beknibbelen, investeerders zouden het land schuwen, de rente zou de hoogte ingaan en het terugvallend bbp zou het overheidstekort doen toenemen. Uiteraard zou de rest van de eurozone hier eveneens onder lijden.

De verdere financiële evolutie zou afhangen van de reactie van de ECB, de investeerders en de Europese leiders. Wel zou de ECB in het kader van haar activa-inkopen voor Spaans staatspapier kunnen kiezen (om te vermijden dat de rente de hoogte in schiet).

Verder vrezen de markten ervoor dat de Catalaanse onafhankelijkheidsstrijd andere regio’s zou kunnen aanzetten om dit voorbeeld te volgen. De huidige crisis zou met andere woorden de rest van de eurozone kunnen besmetten. Ook is het alsnog de vraag of de Europese leiders met één stem zullen spreken, dan wel of het één grote communautaire kakofonie wordt…

Deel dit artikel