Analyse
Gouden tijdperk wereldhandel is voorbij 10 maanden geleden - woensdag 8 februari 2017
Na het tijdperk van grootschalige internationalisering, breken minder gunstige tijden aan voor het handelsverkeer. Wat betekent dit voor uw beleggingen?
Gouden tijdperk wereldhandel is voorbij

Gouden tijdperk wereldhandel is voorbij

Vertraging door het protectionisme

Volgens de Wereldhandelsorganisatie (WTO) was het groeiritme van de wereldwijde handel in 2016 het zwakst sinds de wereldwijde recessie van 2009. Voor het eerst in 15 jaar, en nog maar voor de 2de keer sinds 1983, groeide het volume van het goederenverkeer minder snel dan het wereldwijde bbp. Historisch bekeken groeide de handel altijd 1,5 keer sneller dan het bbp, en zelfs 2 keer zo snel tijdens de jaren '90.

Om die nieuwe trend te verklaren, wijst de WTO diverse protectionistische maatregelen met de vinger. Sinds 2008 hebben de 164 leden van de organisatie samen maar liefst 2978 handelsbelemmeringen ingevoerd en zag geen enkel multilateraal akkoord het daglicht.

Integendeel, eerder gesloten akkoorden worden in vraag gesteld. Zo kondigde Trump al aan de VS te zullen terugtrekken uit het Trans-Pacifisch Partnerschap, en wil hij het vrijhandelsakkoord tussen de VS, Canada en Mexico uit 1994 heronderhandelen. Toch verklaart meer protectionisme niet alles en kadert de vertraging van de wereldhandel in een ruimere context, zowel structureel als conjunctureel.

 

Vertraging door andere elementen

Dankzij het openstellen van heel wat grenzen en de gedaalde kosten voor transport bereikte de geografische verspreiding van productieketens in de jaren '90 een hoogtepunt, niet in het minst om te profiteren van lagere lonen en de minder strenge regelgeving elders.

Maar vandaag is die massale delokalisatiegolf over zijn top heen. En de snelle stijging van de lonen, o.a. in China, en het invoeren van de milieuwetgeving, ook in erg arme landen, hebben het minder interessant gemaakt om buiten de ontwikkelde economieën te gaan produceren. Ook de eigen ontwikkeling van opkomende landen vertraagt de wereldhandel, aangezien ze nu sommige producten die ze voorheen invoerden zelf produceren. De gewijzigde consumptiegewoonten (stijgende vraag naar diensten t.o.v. goederen) plaatsen al evenzeer een rem op de wereldhandel. Tot slot dwingen de eisen van de consument er veel bedrijven toe om meer lokaal te produceren, om sneller te kunnen beantwoorden aan de vraag.

 

Zich aanpassen aan nieuwe realiteit

De vertraging van de wereldhandel is dus al ruim tien jaar aan de gang, maar versnelt nu door het oplaaiende protectionisme. Dat heeft belangrijke economische gevolgen en verontrust een aantal exportreuzen.

Zo hield de Chinese president Xi Jinping op het recentste Wereld Economisch Forum in Davos een vurig pleidooi voor de vrije handel. Als 's werelds grootste exporteur is China het land dat het sterkst heeft geprofiteerd van de open grenzen. Ook Angela Merkel stelt protectionisme regelmatig aan de kaak. Al evenzeer te begrijpen, want bij meer gesloten grenzen zal Duitsland zijn huidige welvaart moeilijk op peil kunnen houden. Toch zal iedereen rekening moeten leren houden met een nieuwe realiteit voor de wereldhandel.

Ontdek onze beleggingsadviezen: raadpleeg onze fondsenportefeuille

 

Vermijd sterk exportgerichte economieën met een zwakke binnenlandse vraag, zoals de eurozone, Japan en Zuid-Korea, het sterkst lijden onder de vertraging van de wereldhandel.

Geef de voorkeur aan landen waar de binnenlandse vraag de groeimotor is van de economie, of dat aan het worden is.

– De Verenigde Staten, waar de gezinsconsumptie goed is voor bijna 70% van het bbp, is op dat vlak de kampioen. Dat verklaart trouwens ook het protectionistische discours van Washington.
Amerikaanse aandelen blijven koopwaardig.

– China zal om minder afhankelijk te worden van de export zijn economie meer oriënteren naar zijn enorme binnenlandse markt. Maar die mutatie verloopt minder snel dan verhoopt, wat verklaart waarom de autoriteiten (die beducht zijn voor een handelsoorlog) zich pro vrijhandel uitlaten. Op termijn zal de binnenlandse vraag echter meer en meer de motor van de Chinese economie worden.
Chinese aandelen zijn riskanter, maar ze blijven interessant.

– Indonesië verkeert in een gelijkaardige situatie. Het is een open economie maar de binnenlandse vraag zal aan belang winnen.
U mag Indonesische aandelen kopen.

– Zuid-Afrika en Brazilië zijn twee exportlanden, maar vooral van grondstoffen dan, en die hebben minder te lijden onder de vertraging van de handel. Beide landen hebben een grote binnenlandse markt maar beleven momenteel moeilijke tijden, zowel op economisch, politiek als financieel vlak.
Braziliaanse en Zuid-Afrikaanse aandelen zijn enkel interessant vanuit een langetermijnperspectief.

Deel dit artikel