Analyse
Zuid-Afrika zorgt voor turbulentie op de markten 1 jaar geleden - woensdag 7 september 2016

De vrees dat minister van financiën Gordhan zal moeten opstappen zorgde de voorbije dagen voor turbulentie op de markten. Is er reden tot paniek?

Het potentieel van Zuid-Afrika blijft immens. Er zullen zeker nog politieke turbulentiezones volgen, maar de beurs van Johannesburg blijft interessant voor wie mikt op de lange termijn en voor wie via Zuid-Afrikaanse bedrijven ook een blootstelling wil verwerven aan de rest van het Afrikaanse continent, met mogelijk fraaie rendementen tot gevolg.
U mag nog altijd 5% van uw portefeuille aan Zuid-Afrikaanse aandelen besteden via de tracker
iShares MSCI South Africa.

 

President Zuma gewantrouwd door beleggers

Dat de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma niet de beste vriend is van de internationale beleggers, is geen geheim. Eind 2015 verving hij zijn minister van financiën plots door een andere, om die amper drie dagen later opnieuw te vervangen door Pravin Gordhan.

 

Het feit dat de Zuid-Afrikaanse economie niet in goede doen is, is echter vooral te wijten aan de algemene daling van de grondstoffenprijzen in 2014 en 2015. De Zuid-Afrikaanse rand kwam onder druk te staan, en dat vertaalde zich in een erg hoog inflatiepeil: boven de 6% gemiddeld in het 1ste halfjaar van 2016.

 

Doordat die inflatie steevast boven het officiële inflatiedoel afklokte (tussen 3 en 6%), kon de centrale bank niet anders dan herhaaldelijk haar leidende rente te verhogen: sinds begin 2014 tot zes keer toe en tot een niveau van 7% vandaag. Die hoge rentestand maakt krediet duurder en weegt zo op de consumptie en de investeringen, en door de moeilijke situatie in de grondstoffensector ging de groei aan het sputteren.

 

Die economische groei bleef in 2014 en 2015 onder de 1,5%, in het 1ste kwartaal van dit jaar was hij negatief, en het zou kunnen dat het land in het 2de kwartaal in een recessie is aanbeland. Over heel 2016 zal de groei wellicht onder de 0,5% van het bbp blijven.

 

Gordhan pleit voor strak beheer

Door het zwakke vormpeil van de economie is het des te belangrijker voor Zuid-Afrika om de internationale beleggers gerust te stellen, o.a. door de overheidsfinanciën (die de voorbije jaren fors zijn achteruitgeboerd) te saneren.

 

Gordhan was de geknipte man voor die taak. Hij pleitte voor het beheersen van de overheidsuitgaven, voor het opvoeren van de fiscale druk, en voor het terugdringen van de staatsschuld tot ±50% van het bbp tegen 2019. Daardoor bleef Zuid-Afrikaans schuldpapier "beleggingswaardig" en kwam het niet in de categorie "junk bonds" terecht.

 

De vrees dat Gordhan nu misschien zal moeten opstappen (met een ontsporing van het fiscaal beleid tot gevolg), verklaart de turbulentie van de voorbije dagen.

 

Onrust op ongelukkig moment...

De huidige onrust kwam er net op het moment dat de Federal Reserve haar intenties duidelijk maakte om de rente in de VS dit jaar nog 1 of zelfs 2 keer op te trekken.

 

Bij hogere rentevoeten in de VS wordt er traditioneel veel kapitaal gerepatrieerd, en dat gaat ten koste van groeilanden die sterk afhankelijk zijn van buitenlands kapitaal. Gezien ook de beperkte zichtbaarheid op 's lands toekomst, komt Zuid-Afrika dan automatisch in het vizier.

 

Toch beschikt Zuid-Afrika ook over diverse troeven.

– het land is rijk aan grondstoffen (sommige daarvan zijn al fors opgeveerd sinds de minima van begin dit jaar)
– het kan bogen op een solide financiële sector die in staat is om de investeringen te ondersteunen zodra het zakenklimaat dat toelaat.
– er is ook een goede scheiding der machten (wetgevend, uitvoerend en rechterlijk), die een goede werking van de overheid mogelijk maakt.
– Zuid-Afrikaanse bedrijven in staat om sterke posities te verwerven elders in Afrika, op markten die andere multinationals soms sneller links laten liggen. Daardoor bieden ze vaak ook erg hoge potentiële rendementen die kunnen wedijveren met die van ’s wereld meest dynamische landen.
– de beurs van Johannesburg is minder volatiel dan die van veel grote groeilanden.

 

Deel dit artikel