Analyse
Japan: hervormingspijl Abe mist doel 2 jaar geleden - woensdag 15 juni 2016

Het ambitieus plan van Abe om het land er weer bovenop te helpen, de Abenomics, kende een veelbelovende start maar tevens een aantal mislukkingen.

Nadat de beurs van Tokio in 2015 recordhoogtes bereikte, verliest ze nu terrein. De economische vooruitzichten van Japan zijn verslechterd en Japanse aandelen hebben niet veel meer te bieden. U steekt o.i. beter uw winst op zak.
Aberdeen Global Japanese Equity A2, het fonds dat we sinds juli 2013 aanbevelen, heeft sindsdien een winst geboekt van 44%. VERKOPEN.
Als u een neutraal risicoprofiel hebt, kunt u de opbrengst herbeleggen in een fonds in Poolse aandelen (op termijn meer potentieel). De tracker
iShares MSCI Poland is een aanrader.
Hebt u een defensief profiel, plaats de opbrengst van uw verkoop dan op een
goede spaarrekening. 

 

De "Abenomics" waren opgebouwd rond drie zogeheten "pijlen":

– een extreem flexibel monetair beleid om de waarde van de yen te drukken en het land uit de deflatie te halen;
– massale budgettaire relancemaatregelen op korte termijn om de economische activiteit aan te zwengelen en het beheersen van de overheidsfinanciën op middellange termijn door o.a. een stijging van de btw;
– structurele hervormingen om een duurzame groei op lange termijn te waarborgen.

 

De eerste twee pijlen troffen vrij snel raak.

Op monetair vlak kondigde de Bank of Japan een inflatiedoelstelling van 2% aan. Om dat te realiseren, voerde ze een nulrentebeleid en overspoelde ze de markten met liquiditeiten, waardoor de hoeveelheid Japanse yen in omloop massaal toenam.

 

Op de wisselmarkten dook de yen omlaag, waardoor ingevoerde producten duurder werden en de inflatiedruk toenam. In 2013 slaagde Japan erin om zich uit de deflatie te hijsen.

 

Op economisch vlak wakkerde de budgettaire relance de interesse van de beleggers voor Japan aan. Doordat de zwakke yen de in het buitenland gerealiseerde winsten van de Japanse bedrijven deed ontploffen, stortten de beleggers zich massaal op de beurs van Tokio, die naar haar hoogste niveau sinds 1997 spurtte.

 

... maar derde pijl geen voltreffer

De stijging van de btw (van 5 naar 8% op 1 april 2014), cruciaal om de overheidsschuld op middellange termijn in te dijken, duwde Japan terug in een economische recessie. Daardoor zag de overheid zich genoodzaakt om een bijkomend budgettair herstelplan uit te werken en om de tweede btw-verhoging (naar 10%, oorspronkelijk gepland voor oktober 2015) uit te stellen. Uiteindelijk werd de volledige sanering van de overheidsfinanciën op de lange baan geschoven. En door de terugkeer van de recessie miste de derde pijl van Abe, structurele hervormingen om de economische vernieuwing te bestendigen, compleet zijn doel.

 

Wel slaagde Abe erin om, dankzij zijn meerderheid in beide kamers, een aantal maatregelen goedgekeurd te krijgen (grotere openstelling van Japan voor de internationale handel, hervorming van de landbouwsector, oprichting van economische ruimtes om de activiteit aan te zwengelen, versoepeling van het immigratiebeleid, lagere bedrijfsbelastingen, enz.) maar alles bij mekaar waren die te versnipperd en maakten ze soms de globale strategie van de regering minder duidelijk. Met als meest nefaste gevolg dat de economische spelers stukje bij beetje hun vertrouwen verloren in de Abenomics.

 

Teruggrijpen naar oude recepten

Ondanks de explosie van hun winstcijfers aarzelden de bedrijven om te herinvesteren in hun activiteit en om de lonen op te trekken. Een jaar geleden verwachtten de Japanse bedrijven nog dat hun investeringen met 10,3% zouden stijgen. Vandaag blijkt dat er uiteindelijk maar een stijging van 2,8% was, en de geplande investeringsprojecten stellen voor 2017 een daling in het vooruitzicht.

 

Ondanks de sterkste loonstijging sinds 1997 vertonen de gezinsuitgaven een daling en geven de Japanners er de voorkeur aan om te sparen. Ook het monetair beleid sputtert. Ondanks een nieuwe verhoging van de liquiditeitsinjecties en een negatieve leidende rente, stijgt de yen in waarde. En nadat de inflatie drie jaar positief was, dook ze in maart opnieuw onder nul.

 

De Abenomics hebben dus hun doel niet bereikt, en door de bijkomende btw-verhoging verder uit te stellen (van april 2017 naar oktober 2019) geeft de regering dat ook impliciet toe. In plaats daarvan zal Abe teruggrijpen naar het oude recept van budgettaire relancemaatregelen om de economie op korte termijn te ondersteunen. Maar zo verandert er helaas weinig structureels op langere termijn.

 

Deel dit artikel