Analyse
Turkije in het oog van de storm? 1 jaar geleden - woensdag 30 maart 2016

Oorlog aan zijn grenzen, de toestroom van miljoenen vluchtelingen, de opeenvolging van aanslagen en binnenlandse politieke strubbelingen: Turkije maakt een moeilijke periode door.

Door de onafhankelijkheid van de centrale bank op te zeggen en de voorkeur te geven aan gemakkelijke maatregelen op korte termijn, jagen de Turkse autoriteiten beleggers op stang en hypothekeren ze de groei.
De hoge rente compenseert niet de te verwachten stevige depreciatie van de munt. Turkse aandelen zijn duur en evenmin interessant.
BELEG DAN OOK NIET IN TURKIJE.

 

Een land met oorlogsgrenzen

Gezien de 800 kilometer lange grens met Syrië kan Turkije niet ontsnappen aan de burgeroorlog die zijn zuiderbuur al vijf jaar teistert. Het grootste gevolg ervan is de toestroom van Syriërs die proberen aan het conflict te ontsnappen. Officieel heeft Turkije 2,2 miljoen Syrische vluchtelingen opgevangen. Daar komen nog 200 000 à 300 000 vluchtelingen van een andere nationaliteit bovenop (vooral Irakezen en Afghanen) en een extra 200 000 illegale Syriërs. Hoewel sommigen zijn ondergebracht in kampen, overleeft 90 % op eigen kracht in Turkse steden en het platteland.

 

De opvang van deze vluchtelingen brengt kosten met zich mee maar er zijn ook positieve punten. Niet alle vluchtelingen zijn totaal berooid en hun consumptie heeft de Turkse economie ondersteund. Uiteindelijk zijn het niet zozeer de vluchtelingen die de Turkse economie verzwakken maar eerder de interne en externe spanningen veroorzaakt door de oorlog in Syrië.

 

Politieke spanningen

Premier Erdogan ligt onder vuur omdat hij betrokken is in een financieel schandaal en in vraag wordt gesteld door het volk en door leden van zijn eigen partij. De oppositie heeft hij vakkundig gemuilkorfd. En om de presidentsverkiezingen van 2014 en die voor het parlement van 2015 te winnen, trok hij volop de kaart van het veiligheidsthema.

 

Dat vertaalde zich in een grotere Turkse betrokkenheid in de Syrische oorlog en in militaire interventies in Irak. Overigens zijn in het zuidoosten van het land opnieuw gevechten tussen Koerdische opstandelingen en het Turkse leger. Ondertussen neemt het aantal aanslagen door jihadisten en Koerden toe.

 

Ten slotte zorgde de nieuwe Turkse veiligheidspolitiek voor een diplomatieke crisis met Rusland toen op 24 november een Russisch gevechtsvliegtuig werd neergehaald.

 

Slecht zakenklimaat

De laatste jaren is het zakenklimaat in Turkije verslechterd en zijn buitenlandse beleggers het land ontvlucht. De Turkse lira is op de wisselmarkten ingestort terwijl de rente de hoogte is ingeschoten. Dat heeft voor een daling van de productieve investeringen gezorgd zoals de infrastructuur, nochtans essentieel voor de ontwikkeling van het land.

 

De export van zijn kant viel fors terug. En de Russische sancties, ingesteld sinds 1 januari, helpen evenmin, ook al is Rusland slechts de 9e belangrijkste klant van het land.

 

Turkije is tevens de 6e belangrijkste toeristische bestemming ter wereld geworden. Het land heeft op dit vlak dus veel te verliezen. In 2015 viel de schade nog mee want toen viel het aantal buitenlandse bezoekers met slechts 1,6 % terug. Dit jaar zal het andere koek zijn gezien de opeenstapeling van aanslagen die meermaals toeristische plaatsen beoogden.

 

Door de gezinsconsumptie en overheidsuitgaven een injectie te geven, is de regering erin geslaagd om de groei (4 % in 3e kwartaal) te handhaven. Maar deze maatregelen bieden geen permanente oplossing.

 

Politiek gericht op de korte termijn

De Turkse overheid deed alles om de binnenlandse vraag te ondersteunen. Ze maande tevens de monetaire autoriteiten aan om de rente te verlagen en de kredietverlening te vergemakkelijken, ondanks de fors stijgende prijzen en de verslechtering van de financiële toestand van de gezinnen.

 

De onafhankelijkheid van de centrale bank is gezwicht onder politieke druk en de inflatiedoelstelling van 5 % is vergeten. De toename van het minimumloon met 30 %, de belangrijkste maatregel in het economische programma van de nieuwe regering, is sinds 1 januari in voege. Deze hausse zal de gezinsconsumptie ondersteunen (huidige groeimotor), maar tevens de concurrentiekracht van het land ruineren en de prijsstijgingen verder opdrijven waardoor de Turkse lira verder zal verzwakken.

 

Deel dit artikel