Analyse
Schots referendum weegt op Britse pond 3 jaar geleden - dinsdag 16 september 2014

In oktober 2012 kwamen de Britse premier Cameron en zijn Schotse collega Alex Salmond overeen dat er een referendum zou worden gehouden over de onafhankelijkheid van Schotland. Donderdag 18 september is het zover.

De politieke onzekerheid zou de Britse conjunctuur op termijn misschien kunnen afremmen, maar momenteel blijft de economie erg dynamiek.
Obligaties in GBP bieden te lage rentevoeten en zijn niet interessant. Britse aandelen zijn goedkoop en behouden hun stek in onze portefeuilles (20 %), via de fondsen
Invesco UK Equity A en SISF UK Opportunities. Let wel op: hoewel hun potentieel intact blijft, kan de volatiliteit op de markten toenemen.
Bij de individuele aandelen mijden we de Britse banken, met uitzondering van
Barclays, Wel zou dit kunnen veranderen als Schotland onafhankelijk wordt. Alleen kopen als u die risico's aandurft.

 

Niet langer verenigd na 307 jaar?

Hoewel er altijd activisten voor een onafhankelijk Schotland zijn geweest, was tot voor kort een grote meerderheid van de Schotten voorstander van de unie met Engeland. In de laatste rechte lijn naar het referendum maakte het "Yes Scotland"-kamp echter veel van zijn achterstand goed. En wat die ook wordt, de relaties tussen Schotland en de rest van het VK zullen evolueren.

 

Als de ja-stemmers het halen, komt er met een onafhankelijk Schotland een nieuw land bij in de Europese Unie. Halen de nee-stemmers het, dan zullen de bevoegdheden van het Schotse parlement worden uitgebreid, zoals de regering Cameron had beloofd ("devolution" of versnelde federalisering). Dat parlement (opgericht in 1998) heeft nu al wetgevende en fiscale bevoegdheid in een aantal domeinen. Maar in beide gevallen zal niets van vandaag op morgen veranderen en wachten er eerst nog lange onderhandelingen.

 

Meer vragen dan antwoorden

Als Schotland onafhankelijk wordt, zal dit een aantal gevolgen met zich meebrengen.
– Ten eerste moet de gezamenlijke "erfenis" verdeeld worden. Concreet zou de overheidsschuld niet worden overgedragen naar Schotland maar zou het VK de schuldverplichtingen blijven dragen, waarbij het onafhankelijke Schotland een "evenredig deel van de financiële engagementen van het VK moet torsen". Dat deel moet nog bepaald worden. In elk geval stelde het Britse engagement de beleggers gerust en voorkwam het een forse stijging van de rentevoeten.
– Door de Schotse onafhankelijkheid dreigt Londen naast heel wat olie- en gasponden uit de Noordzee te grijpen. Vandaag is 72% van de Britse brandstofproductie afkomstig uit Schots territoriaal water. Die inkomsten hebben altijd centraal gestaan in het Schotse onafhankelijkheidsproject en zijn onmisbaar voor het overleven van de nieuwe staat.
– Daarnaast zou Schotland een bankensector erven die in verhouding veel te groot is voor het land. Royal Bank of Scotland alleen is goed voor acht keer het Schotse bbp en de Britse overheid diende in 2008 het equivalent van 211% van dat bbp te injecteren om de bank boven water te houden.

 

Britse pond achteruit

De moeilijkste discussie belooft echter die rond de munt te worden. De Schotten willen verder met het pond, Londen ontzegt hen dat recht. Door deze onenigheid verloor het Britse pond de voorbije twee maanden al 6% verloor t.o.v. de dollar. Op middellange termijn dreigt de hele Britse economie het slachtoffer te worden.

 

Er is een periode van onzekerheid aangebroken, die niet beëindigd zal worden door het referendum. Het statuut van Schotland zal evolueren: naar meer zelfbestuur, naar een staat binnen een federaal VK, of naar een onafhankelijk land...

 

Ook politiek zal het referendum sporen nalaten. David Cameron, die het Better Together-kamp maar rijkelijk laat ging ondersteunen, is verzwakt op nationaal niveau en binnen zijn partij. Met nieuwe parlementsverkiezingen in het verschiet (uiterlijk in mei 2015) heeft de opstoot van het Schotse onafhankelijkheidssentiment de politieke kaarten mogelijk grondig herschud. De stembusgang van begin volgend jaar kan de toekomst van heel Europa bepalen.

 

Een nieuwe overwinning van de conservatieven, al dan niet met Cameron, zal leiden tot een referendum over het Britse lidmaatschap van de EU. En het Schotse voorbeeld toont aan dat de publieke opinie soms snel kan veranderen…

 

Deel dit artikel