Analyse
Jeroen Dijsselbloem zorgde voor een ware paniekgolf 4 jaar geleden - woensdag 3 april 2013

Het akkoord waardoor Cyprus het bankroet kon vermijden en zijn banken opnieuw kon openen, baart spaarders in de hele eurozone zorgen. Vooral dan voor spaarders met meer dan 100.000 euro lijkt het raadzaam hun tegoeden te spreiden.

Er is voor de Europese spaarders en voor België in het bijzonder geen reden tot paniek, maar de redding van Cyprus is een reden tot extra voorzichtigheid. U kunt de risico's hoe dan ook eenvoudig beperken door uw geld te spreiden over meerdere banken. Tot dusver werd de depositogarantie tot 100 000 euro per persoon en per bank altijd gerespecteerd, en we zullen er alles aan doen om dat ook zo te houden.

 

Spaarder betaalt

In het specifieke geval van Cyprus valt het te motiveren dat spaarders met meer dan 100 000 euro mee moeten opdraaien voor de redding van de banken en van de overheidsfinanciën. Gebeurde dat niet, dan zou buitenlands en Cypriotisch kapitaal heel snel het eiland hebben verlaten en zou de gepeperde rekening achtergebleven zijn voor enkel en alleen de Cypriotische belastingbetaler. De schuldenlast zou dan ondraaglijk zijn geworden en precies daarom, en omdat ze de financiële sector als de hoofdschuldige beschouwt, heeft de trojka (Europese Commissie, ECB en IMF) voor deze maatregel gekozen.

 

Alleenstaand geval?

Om gevaar voor besmetting in te dijken, hebben de Europese leiders meermaals benadrukt dat de situatie van Cyprus uniek is en dat de maatregel om spaarders met meer dan 100 000 euro te viseren enkel in dit specifieke geval gebruikt zou worden. Maar door te zeggen dat de redding van Cyprus een voorbeeld kan zijn voor het oplossen van de problemen in de banksector in de hele eurozone, zorgde Jeroen Dijsselbloem, de voorzitter van de Eurogroep, voor een ware paniekgolf bij de spaarders. En die waren nog niet bekomen van hun schrik van een paar dagen eerder, toen men er in de gesprekken rond Cyprus even aan dacht om zelfs de depositogarantieregeling met de voeten te treden.

 

Gevaarlijk precedent

De redding van Cyprus is voor de spaarders dus een belangrijke wending. Behalve in IJsland, dat eerst het spaargeld van zijn eigen inwoners veiligstelde en dan zijn banken failliet liet gaan, is het in Europa een primeur dat de overheid geld gaat zoeken bij spaarders. In Ierland gebeurde zelfs het omgekeerde en waren het de belastingbetalers die de rekening betaalden voor de redding van de banken. We kunnen het dus bezwaarlijk hebben over een "Europees model" voor het oplossen van problemen in de banksector...

 

Verzwakte banken mijden

Dat spaarders gedwongen worden om bij te dragen aan de redding van een bank waar ze hun geld ondergebracht hebben en/of van het land waar dat geld zich bevindt, is op zijn zachtst gezegd zorgwekkend. Vooral dan voor spaarders met meer dan 100 000 euro. Net zoals in Cyprus lopen zij het risico afgeschilderd te worden als boosdoeners met geld dat afkomstig is van belastingontduiking en/of andere onfrisse praktijken (wat in werkelijkheid uiteraard niet zo hoeft te zijn) en dreigen hun centen aangeslagen te worden door de overheid. Meer dan 100 000 euro op een rekening laten staan bij één bank lijkt dus niet langer veilig, zeker niet als de soliditeit van die bank verzwakt is. De ECB verstrekt weliswaar massaal liquiditeiten aan de sector, wat het mogelijk moet maken een nieuwe crisis te vermijden, maar de centrale bank kan dat maar doen als de bank waar ze aan leent als solvabel wordt beschouwd. En heel wat banken zijn dat maar dankzij overheidssteun (lees: geld van de belastingbetalers). Het aanboren van spaartegoeden boven de 100 000 euro lijkt dan ook een nieuwe en na Cyprus niet langer ondenkbare piste om de kapitaalstructuur van banken te versterken, zeker in landen waar de overheidsfinanciën al erg verzwakt zijn en waar de overheidsschuld al erg hoog is.

 

Slovenië volgende in de rij?

Landen waarvoor een interventie van de trojka zich mogelijk opdringt, kunnen zich dan ook maar beter zorgen maken. Slovenië staat op dat vlak vooraan in de rij. Het land moet tegen de zomer een aanzienlijk deel van zijn schuld geherfinancierd krijgen en de Sloveense bankensector overleeft maar bij de gratie van kapitaalinjecties door de overheid en leningen van de ECB. En gezien de omvang van de verliezen in de Sloveense financiële sector zou een eventuele redding weleens grote gelijkenissen kunnen vertonen met die van Cyprus...

 

Deel dit artikel