Analyse
Lessen trekken uit redding van Cyprus 4 jaar geleden - maandag 25 maart 2013

Na een week van aarzeling heeft Cyprus een zware herstructurering van zijn banksector aanvaard waarbij de spaartegoeden niet geheel uit de wind blijven.

Wat er uit de Cypriotische crisis kan worden onthouden, is het belang van de drempel van 100 000 euro. Door alle tegoeden tot deze limiet onaangeroerd te laten, heeft Europa aangetoond dat de overheidsgarantie haar waarde heeft. Het lot van de gelden die boven deze drempel uitkomen, toont aan dat niet alles even veilig is. De middelen op zicht-, spaar- en termijnrekeningen beperken tot 100 000 euro per persoon en per bank, is een belangrijke les die kan getrokken worden uit de Cypriotische redding. Men is dus gewaarschuwd indien ergens anders in de eurozone een probleem zou rijzen.

 

Onontwarbare knoop

De negen maanden tussen de vraag van Cypriotische hulp en het Europese antwoord volstaan om de complexiteit van het dossier te kunnen vatten. Nadat de Cypriotische banken kolossale verliezen hadden geleden op hun Griekse activa, dienden ze voor 10 miljard euro te worden geherkapitaliseerd. De regering moest van haar kant minstens 7 miljard euro vinden om haar schulden te herfinancieren en de lopende uitgaven tot 2016 te kunnen verzekeren. Echter 17 miljard lenen aan een land waarvan het BBP... 18 miljard bedraagt, zou zijn schuldpositie onhoudbaar hebben gemaakt. Het IMF was van oordeel dat Cyprus slechts een lening van 10 miljard zou kunnen dragen. Er bleef met andere woorden een gat van 7 miljard over om te vullen. Rusland, dat reeds in oktober 2011 het eiland van de ondergang had gered door het 2,5 miljard euro te lenen, weigerde om opnieuw zijn portefeuille boven te halen. Het geld moest dus intern worden gevonden. Aangezien de activa van de Cypriotische banksector goed waren voor zeven keer het BBP van het eiland, was de spaartegoeden aanspreken die bij Cypriotische banken worden aangehouden een kant-en-klare oplossing om het eiland van het faillissement te redden!

 

De oplossing

In de praktijk zal de tweede bank van het land, Laiki, geliquideerd en afgesplitst worden in een gezond gemaakte bank die de deposito’s die niet boven de 100 000 euro uitkomen zal overnemen. Conform aan het Europese garantiesysteem zullen deposito’s die niet boven deze limiet uitkomen volledig worden gepreserveerd. Bedragen hierboven zullen bevroren en geïntegreerd worden in een bad bank die de meeste van de verplichtingen van Laiki op zich zal nemen en zal dienen om de schulden te regelen. Obligaties zullen eveneens ondergebracht worden in deze bad bank en houders ervan kunnen zich ook opmaken voor grote verliezen. Obligatiehouders van Laiki lopen zelf het risico om alles te verliezen indien de passiva van de bank te groot zou blijken te zijn. Aandeelhouders van hun kant worden eigenaar van een bad bank zonder enige waarde...
De grootste bank van het land, Bank of Cyprus, zal dan weer samengaan met het gezonde deel van Laiki. Aan de deposito’s onder de 100 000 euro zal niet worden geraakt, maar alles erboven zal ook worden aangesproken en onder meer worden omgevormd in effecten die de bank moeten herkapitaliseren. Aandeelhouders en obligatiehouders van Bank of Cyprus zullen ook hun steentje moeten bijdragen.

 

Een gebroken model en einde van taboe

Het reddingsplan voor Cyprus zal twee belangrijke gevolgen hebben. Aan de ene kant is het economische model van het eiland verleden tijd en aan de andere kant wordt het taboe van de bancaire tegoeden gebroken. De omvang van de Cypriotische bancaire sector zal zoals Europa het wil aanzienlijk worden verkleind. En eenmaal de beperkingen voor transfers worden opgeheven, bestaat het risico dat kapitaal massaal het eiland ontvlucht. Dit is dus het einde van een sector die uit zijn voegen was gebarsten en het verlies van duizenden banen in de banksector. Maar uiteindelijk zal de Cypriotische economie heropgebouwd moeten worden want de aan spaarders opgelegde verliezen zullen ook het bedrijfsleven raken met het risico op een vloedgolf aan faillissementen en een verlamming van de economie de komende maanden. Cyprus heeft zich kunnen redden door zijn banksector te saneren maar vanaf nu moet het aan een nieuwe toekomst gaan denken. Wat de eurozone betreft, is de redding van Cyprus een radicale breuk met het verleden. Voor het eerst in het geschiedenis van de eenheidsmunt, worden bankdeposito’s zwaar geraakt door een herstructurering van een bank. Door daarentegen spaartegoeden tot 100 000 euro onaangeroerd te laten, heeft Europa zijn belangrijke belofte nagekomen. Voor het eerst sinds het begin van de schuldcrisis moet niet de belastingbetaler de redding van een bank betalen maar de klanten ervan!

 

Deel dit artikel