Analyse
ESM: permanent noodfonds 5 jaar geleden - woensdag 4 juli 2012

De voorbije weken haalde u in verschillende artikels meermaals het Europees Stabiliteitsmechanisme aan. Wat is precies de taak van deze instelling? Wat is het verschil met de EFSF?

MES: een gevoelige uitbreiding van het takenpakket in vergelijking met die van de EFSF.

 

Van tijdelijk naar permanent

Het Europees Stabiliteitsmechanisme of afgekort ESM zal normaal gezien één van de volgende weken de permanente opvolger worden van de tijdelijke EFSF of Europees Faciliteit voor Financiële Stabiliteit. Deze laatste werd midden 2010 opgericht om landen uit de eurozone die in financiële moeilijkheden terecht kwamen bij te staan. De EFSF haalt zijn kapitaal op de kapitaalmarkten op (dankzij borg lidstaten kan dit tegen zeer lage voorwaarden) en zou tot 30 juni 2013 kredieten verstrekken. Maar aangezien er voor het EFSF niet echt een wettelijke basis bestond en de crisis verder uitdeinde, waren de Europese regeringsleiders verplicht een permanente opvolger van de EFSF in het leven te roepen.
Eerst dienden amendementen aan het Verdrag van Lissabon worden toegevoegd die het mogelijk maakten om een dergelijk mechanisme in het leven te roepen. Op de Europese top van december 2010 werden de nodige stappen hiervoor gezet. Na de goedkeuring van het Europees parlement volgde dan een verdrag waarin de oprichting van een permanent mechanisme werd besproken. Via een achterpoortje werd er voor gezorgd dat de ratificatie enkel door de verschillende nationale parlementen nodig was en niet via referendums in de verschillende landen.

 

Ruimer takenpakket

Het ESM zal normaal gezien de volgende weken in werking treden tegen dan zouden 90 % van de lidstaten de lancering moeten hebben goedgekeurd. Eind mei werd het verdrag reeds goedgekeurd door ons land. Na de oprichting zal de EFSF niet verdwijnen, tot 30 juni 2013 zullen de twee mechanismen naast elkaar bestaan. Het grote verschil tussen de twee is dat de lidstaten een bijdrage moeten leveren in het ESM. Het EFSF haalde zoals eerder aangegeven zijn kapitaal op de kapitaalmarkten op. Het ESM heeft een basiskapitaal dat op gelijk welk moment als de nood het hoogst is door een kapitaalverhoging kan worden opgetrokken.
Het ESM zal kredieten verstrekken aan landen uit de eurozone die het financieel moeilijk hebben maar deze zullen enkel worden toegekend indien het land bepaalde hervormingen en bezuinigingen aanvaardt. Het mechanisme zal ook op de primaire markt staatsobligaties van een land in moeilijkheden kunnen opkopen. In noodgevallen kan het ESM ook in de secundaire markt optreden.
Op de Europese top van eind juni werd het takenpakket onder druk van Italië en Spanje, niet toevallig landen in hoge financiële nood, nog uitgebreid. Het ESM zal nu rechtstreeks kapitaal kunnen injecteren in banken door een belang erin te nemen. In plaats dat nationale overheden hun banken geld moeten toestoppen, zal Europa dit nu doen. De last wordt dus verschoven van de nationale belastingbetaler naar de Europese.

 

Deel dit artikel