Analyse
Egypte opnieuw in chaos 5 jaar geleden - woensdag 15 februari 2012

Zeker 74 doden na voetbalrellen in Port Said, steeds meer manifestaties die op geweld uitdraaien... Een jaar na het vertrek van Moebarak lijkt Egypte terug weg te glijden in een allesbehalve wenselijke situatie.

Protest terug van nooit weggeweest

In tegenstelling tot in andere Arabische landen volstond het vertrek van president Moebarak niet om de gemoederen van het Egyptische volk te bedaren. Nochtans wordt het parlement sinds de recente verkiezingen ruimschoots gedomineerd door de partijen die aan de basis lagen van de revolutie : de Moslimbroederschap (47 % van de verkozenen) en de salafistische islampartij (25 %). Het tijdspad voor de presidentsverkiezingen, die normaal medio 2012 zouden plaatsvinden, is helaas nog altijd niet gefinaliseerd en aan heel wat grieven van de Egyptenaren is nog niet tegemoetgekomen. Zo stellen ze de greep van het leger op de economie en de politiek aan de kaak en zijn ze ontgoocheld in hun nieuwe volksvertegenwoordigers, die een confrontatie met het militaire overgangsbewind (Opperste Raad van de Strijdkrachten) uit de weg lijken te gaan en hen dus de feitelijke macht laten behouden.

 

Economie op apegapen

Naast de politieke toestand is het vooral de economische situatie die de Egyptenaren de straat op drijft. Het merendeel van de bevolking zag zijn levensomstandigheden immers verslechteren. De economische groei in het fiscaal jaar dat werd afgesloten op 30 juni 2011 bedroeg slechts 1,8 %, tegenover 5,1 % het jaar ervoor en 4,7 % in 2008-09. Het lijdt dus geen twijfel dat de economie hard is geraakt door de revolutie. In de eerste plaats de toeristische sector, maar ook de industriële productie, de handel en de bouwsector krompen fors. Gelukkig stegen de inkomsten afkomstig van het Suezkanaal met 10 % (tolgelden doorvaart) dankzij het herstel van de wereldhandel en bleef de economische krimp in het eerste kwartaal 2011 daardoor beperkt tot 4,2 %. In het tweede kwartaal groeide het Egyptische bbp zelfs heel lichtjes. Dat er nu opnieuw geweld losbarst in het land, zal de toeristische sector keihard raken en mogelijk blijvende schade opleveren voor het imago van Egypte in het buitenland. Maar naast het toerisme, komt vooral het broze financiële evenwicht van Egypte in gevaar door de nieuwe spanningen.

 

Dringende financiële hulp

Door het instorten van het toerisme verloor Egypte zijn belangrijkste bron van inkomsten. De gestegen inkomsten uit het Suezkanaal en de geldtransfers van uitgeweken Egyptenaren zorgen wel voor tegengewicht, maar puur financieel bekeken is de situatie van het land onhoudbaar. De rechtstreekse investeringen vanuit het buitenland zijn tot een derde herleid en er kwam een heuse kapitaalvlucht op gang waarbij buitenlandse beleggers het land mijden en ook rijke Egyptenaren er voor kiezen om hun geld veilig en wel buiten de landsgrenzen onder te brengen.
In die context putte de Egyptische centrale bank in eerste instantie uit haar eigen reserves om het financieel tekort van het land te lenigen, maar die reserves zijn intussen geslonken tot het equivalent van 4 maanden invoer, een erg laag niveau naar internationale normen. Egypte had dan ook geen andere keuze dan aan te kloppen bij het IMF en voor 3,2 miljard dollar aan financiële steun te vragen, en daarbovenop ook de Wereldbank om een lening van 1 miljard dollar te verzoeken.
Het land is opnieuw aanbeland in een situatie die veel gelijkenissen vertoont met de periode vóór het vertrek van Moebarak: gewelddadig protest dat de economie lamlegt, de toeristen wegjaagt en de terugkeer van buitenlandse beleggers verhindert, dat de kapitaalvlucht aanwakkert en de nood aan internationale financiële hulp groter maakt…

 

Hopen op betere tijden

In maart 2011 gaven we u het advies om te beleggen in Egyptische aandelen via het fonds Egypt Index ETF. Bij de heropening van de Egyptische beurs op 23 maart 2011 noteerde dat fonds tegen 15,30 dollar maar daarna verloor het langzaam terrein toen duidelijk werd dat er weinig hoop was op een snel herstel van de Egyptische economie.
Op 28 december was het gezakt tot 9,24 dollar en vervolgens klom het in een goede maand tijd 33 % hoger, tot 12,29 dollar op 1 februari jongstleden. De beleggers putten moed uit de geslaagde parlementsverkiezingen en het ogenschijnlijk rustiger worden van de situatie op straat.
Helaas werd die positieve dynamiek in de kiem gesmoord door de recente tragische gebeurtenissen en de gevolgen ervan voor de Egyptische economie. De stijging van de beurs van Caïro werd opnieuw een halt toegeroepen, zonder dat er evenwel sprake is van een complete instorting. Gezien de tergend trage politieke en economische vooruitgang in Egypte kunt u als belegger ook niet veel anders dan geduld oefenen en hopen op betere tijden. We zouden het fonds Egypt Index ETF intussen wel in portefeuille houden.

 

Deel dit artikel