Analyse
Europa kniest, VS lacht in het vuistje 6 jaar geleden - dinsdag 10 januari 2012

Terwijl de Amerikaanse economie wellicht aan een gematigd tempo zal blijven groeien, stevent de Europese regelrecht af op een recessie. Hoe is het zover kunnen komen?

Zuinigheid tot elke prijs in Europa

De Europese beurzen waren in 2011 niet aan het feest. De Stoxx Europe 600-index (600 bedrijven uit 18 EU-landen) verloor over het hele jaar bijna 12 % en alle grote beurzen sloten het jaar in het rood af, met verliezen gaande van 5 % voor Zürich tot 25 % voor Milaan. De oorzaak is vooral te zoeken bij de schuldencrisis die de financiële waarden onderuit haalde, maar ook bij de zwakke economische vooruitzichten. Door een slechte aanpak van de Griekse financieringsproblemen tuimelde de hele eurozone in een spiraal van bezuinigingen die zal uitmonden in een recessie. Uiteraard was het traject van de overheidsfinanciën van diverse landen niet houdbaar en moest er op termijn gesaneerd worden, maar het verschil in aanpak tussen de VS en Europa laat minstens vermoeden dat de besparingsijver in Europa minder draconisch had gekund. Onder druk van Duitsland profiteert Europa van de crisis om maatregelen te nemen die men nooit zou hebben geslikt in normale tijden en wordt zelfs het Europees sociaal model in vraag gesteld. Europa lijkt ervoor te kiezen zich op dezelfde leest als Duitsland te schoeien, waar het herwinnen van een competitieve export ten koste ging van de koopkracht van de gezinnen. Volgens Eurostat zou het reëel loon in Duitsland tussen 2000 en 2008 met 9 % gedaald zijn. Een goed decennium van loonmatiging volstond om de Duitse economie, die veel goederen met een hoge toegevoegde waarde produceert, weer competitief te maken. Heel wat perifere eurolanden produceren echter vooral goederen met weinig toegevoegde waarde, waarvoor ze moeten concurreren met lagelonenlanden. Anders gezegd, zij zullen het nog veel moeilijker krijgen dan de Duitsers om opnieuw competitief te worden!

 

Onbezorgde houding breekt VS niet zuur op

Ondanks de afwezigheid van een saneringsplan voor de overheidsfinanciën, ondanks de absurde houding van Washington, waardoor een toestand van wanbetaling maar ei zo na werd vermeden en ook de AAA-rating eraan moest geloven, en ondanks begrotingstekorten van ±10 % van het bbp sinds 2009, ondervindt de VS geen problemen om zich te financieren. De bedragen aan Amerikaans schuldpapier in handen van de Chinezen stagneren sinds zowat een jaar, maar de Federal Reserve aarzelde niet om de rol van financier over te nemen door massaal liquiditeiten te creëren om staatsschuld op te kopen en de banken te vragen hetzelfde te doen. Want naast het controleren van de inflatie, is een belangrijke doelstelling van de Fed ook de goede werking van de arbeidsmarkt, en dus werd er massaal staatspapier opgekocht om de rentevoeten te doen dalen en op die manier de kredietmarkt en de economie weer vlot te trekken. Anders gezegd, de Fed speelt eigenlijk de rol die de ECB niet mag spelen van Duitsland. En de ironie van het lot wil dat de reddingsmechanismen van de Fed steeds minder noodzakelijk worden doordat Europa er niet in slaagt zijn crisis op te lossen, waardoor steeds meer beleggers hun heil zoeken in Amerikaanse overheidsobligaties, wat de rentevoeten ook omlaag duwt. Dankzij die monetaire maatregelen en het verlengen van een aantal fiscale stimulansen, lijkt de VS nu terug op de goede weg. De werkloosheid (8,6 % in november) is duidelijk gedaald t.o.v. de piek van 10,1 % in 2009 en de gezinnen en bedrijven putten opnieuw moed.

 

Conclusie

Onder impuls van Berlijn lijkt voor Europa een decennium aan te breken van besparing, verarming van de middenklasse en economische stagnatie. Niet meteen een stimulerende omgeving voor de meeste bedrijven. Uiteindelijk zullen wellicht enkel de exportbedrijven die erin slagen zich te positioneren op veelbelovende markten er wel bij varen. In de VS liggen de kaarten toch wel anders. Uiteraard zijn niet alle problemen er ineens verdwenen (gehavende vastgoedmarkt, schuldenlast gezinnen) en zal het nog een eind duren vooraleer de toestand opnieuw normaal valt te noemen. Maar op een moment dat Berlijn aan Washington vraagt om bij te dragen aan de redding van Europa met dollars die vers gedrukt werden door de Fed, terwijl het de ECB net verhindert om hetzelfde te doen, kan de Europese belegger weinig anders dan vaststellen dat het klimaat aan de overzijde van de Atlantische Oceaan gunstiger is. De Amerikaanse beurzen zijn goedkoper en hebben een groter potentieel dan de Europese, en ze verdienen dan ook hun plaats in elke gediversifieerde beleggingsportefeuille. Zo mag u o.a. intekenen op de fondsen KBC Index United States, SSgA US Index Equity en Columbia Securities (beursgenoteerd in Amsterdam, ISIN: NL0000440709) en op de tracker iShares S&P 500 (Euronext Amsterdam; ISIN: IE00B4L5ZD99). Amerikaanse aandelenfondsen vertegenwoordigen resp. 15, 20 en 30 % van onze defensieve, neutrale en dynamische portefeuilles op 10 jaar (zie onze strategie).

 

Deel dit artikel