Analyse
Egypte: revolutie een maat voor niets? 6 jaar geleden - woensdag 30 november 2011

Na een Arabische Lente vol hoop, raakt de Egyptische bevolking vandaag gefrustreerd over het militair bewind en de traagheid van het electoraal proces. De weg naar diepgaande verandering lijkt nog lang...

Van de regen in de drop?

Op 11 februari 2011 trad de tot dan toe schijnbaar ongenaakbare president Hosni Moebarak af onder druk van het volk en werd de leiding van het land toevertrouwd aan een Hoge Raad van de Egyptische strijdkrachten. Twee dagen later ontbond die Hoge Raad het parlement en werd de grondwet opgeschort. De militaire bevelhebbers garandeerden het volk dat zij in afwachting van nieuwe parlements- en presidentsverkiezingen de rust en orde zouden handhaven. Of hoe een revolutie van het volk in amper 48 uur verdacht veel kan gaan lijken op een militaire staatsgreep...

Als echte staat binnen de staat controleert het Egyptische leger grote delen van de economie en lijkt het ook de enige instantie die de eenheid kan waarborgen in een land dat kampt met scherpe communautaire spanningen. De politieke oppositie die aan de basis lag van het volksprotest moest dus met lede ogen toezien hoe haar revolutie geconfisqueerd werd door het leger, dat wel beloofde om binnen een redelijke termijn verkiezingen te organiseren en dan de macht over te dragen aan de civiele autoriteiten (lees: aan de winnaar van de verkiezingen).

Alleen verloopt dat electoraal proces erg traag en blinkt het niet uit in transparantie. Zo zal de verkiezing voor elk van beide parlementaire kamers in drie ronden verlopen, gespreid over een periode van 28 november tot 11 maart, en zullen sommigen proportioneel worden verkozen, anderen rechtstreeks en nog anderen via coöptatie. En over het verloop van eventuele presidentsverkiezingen heerst nog grotere onduidelijkheid…

 

Economie in het slop

Het volk trok opnieuw de straten in (Tahrirplein) om te protesteren tegen die electorale traagheid en dwong de overgangsregering tot ontslag. De militaire autoriteiten beloofden om tegen juni 2012 presidentsverkiezingen te organiseren. Maar de oppositie is de belofte op verandering nog niet vergeten en wil vandaag garanties. In een land zonder echt democratisch verleden en met hoge graad van analfabetisme (1 op 3 inwoners), is het evenwel geen evidentie om snel verkiezingen te organiseren. En dan zwijgen we nog over de verveelvoudiging van het aantal politieke partijen, de spanningen tussen geloofsgroepen die opnieuw de kop opsteken en de halsstarige positie van conservatieve krachten zoals het leger, die hun verworvenheden willen behouden. De institutionele hervorming van Egypte wordt dus geen sinecure.

Er is weinig hoop op een snelle stabilisering en zolang de politieke en sociale situatie niet bedaart, wordt er ook geen werk gemaakt van een economisch herstel. Door de revolutie is het bbp in het 1ste halfjaar ingestort en met een groei op jaarbasis van minder dan 2 % in het fiscaal jaar dat afliep op 30 juni, liet de Egyptische economie de slechtste prestatie van het voorbije decennium optekenen. Door de revolutie bleven de toeristen weg, de belangrijkste bron van inkomsten voor Egypte, en nu er opnieuw protesten zijn die bloedig worden neergeslagen is ook het nieuwe toeristische hoogseizoen al aangeschoten wild. En de Egyptische productiesector, die het al moeilijk had om terug op niveau te raken, komt nu opnieuw tot stilstand.

 

Beleggersvlucht uit Egypte

Egypte mag dan al het potentieel hebben om in de toekomst een economische reus te worden, de grote afhankelijkheid van financiering uit het buitenland blijft een heikel punt. Met een handelsbalans die ruim negatief is, heeft het land nood aan buitenlands geld om zijn invoer te kunnen betalen, o.a. van voedingsproducten. Traditioneel stroomden die centen binnen via het toerisme, via doorvaartrechten op het Suezkanaal, de transit van olieproducten en rechtstreekse investeringen vanuit het buitenland. Maar door de crisis ligt het toerisme op apegapen en blijven investeerders weg.

Bovenop de politieke en economische problemen, dreigt Egypte dus ook nog eens een financiële crisis op zijn bord te krijgen, die duurzaam zal wegen op de ontwikkeling. Dat vooruitzicht heeft de Egyptische beurzen, die nog altijd niet hersteld waren van de gebeurtenissen in februari, opnieuw omlaag geduwd.

Sinds begin dit jaar verloor de beurs van Caïro 50 % van haar waarde. Als de politieke situatie zou verbeteren, zullen een aantal beleggers wel terugkeren, maar het is een illusie te denken dat zo'n afstraffing helemaal kan worden weggewerkt op korte termijn...

 

Conclusie

Ons eerder advies dat de minst risicoschuwe beleggers onder u een gokje mochten wagen op de tracker Market Vectors Egypt Index ETF, lijkt op korte en middellange termijn weinig resultaat te zullen opleveren. Op lange termijn blijft Egypte evenwel over heel wat potentieel beschikken, waardoor het zou kunnen uitgroeien tot een van dé opkomende landen van het volgende decennium. Maar voorlopig is het dus geduld oefenen. Als u de tracker gekocht hebt, mag u hem houden.

 

Deel dit artikel