Analyse
Turkije heeft China voorbijgestoken 6 jaar geleden - woensdag 20 juli 2011

Turkije heeft zelfs China voorbijgestoken op de ranglijst van de meest dynamische groeilanden. De markten reageerden daar echter vrij sceptisch op. Terecht of niet?

 

Oververhitte economie

Het recentste groeicijfer van Turkije (11 % op jaarbasis in het eerste trimester) is indrukwekkend, maar de manier waarop het tot stand kwam is dat veel minder. In de aanloop naar de parlementsverkiezingen van juni hebben de overheden immers alles in het werk gesteld om de groei te stimuleren. De regering verhoogde de overheidsbestedingen en ondanks de dreigende inflatie verlaagde de centrale bank twee keer de leidende rente. Doordat de rente lager lag dan de inflatie maakte een ongebreidelde consumptiekoorts zich meester van de Turkse consumenten die massaal op krediet kochten (een stijging tot 40 % in het eerste kwartaal). Zo werden in de eerste vier maanden van dit jaar 75 % meer wagens verkocht dan in dezelfde periode vorig jaar. Ook in andere sectoren waren er dergelijke groeicijfers!
Om aan de enorme vraag te voldoen, moest Turkije ook meer invoeren. Het handelstekort bereikte daardoor een recordhoogte. De inflatie steeg in mei tot meer dan 7 % om vervolgens in juni weer te dalen tot 6,2 %.

 

Weinig orthodox monetair beleid

In dergelijke omstandigheden met een forse groei en een vrij hoge inflatie moet de centrale bank normaal de rente verhogen om de economie af te koelen. Maar de Turkse centrale bank bewandelde radicaal andere wegen. Om de koers van de munt te doen dalen en zo de export te bevorderen, verlaagde ze sinds vorige herfst twee keer de rente. Daardoor bereikte de Turkse lira eind juni het laagste koersniveau sinds de start van de euro. Dat deed in mei de export weliswaar met 11,7 % stijgen, maar jammer genoeg ook de import met 42,6 %!
Meer evenwicht in de economie brengen is dus niet gelukt maar de centrale bank maakt zich geen zorgen : ze meent dat de recent opgelegde hogere vereiste reserves voor de banken de kredietaanvragen zullen afremmen en zo de binnenlandse vraag weer zullen doen dalen tot een normaal niveau. Maar de inflatie ligt een stuk hoger dan de doelstelling en niemand kan naast de oververhitting van de economie kijken. De markten wachten dan ook ongeduldig op een plan B met in de eerste plaats een renteverhoging.

 

Groeimodel op zijn Grieks

Naast het onorthodoxe beleid van de centrale bank baart ook het groeimodel met veel meer import dan export en een lage spaarquote de markten heel wat zorgen. Dat Turkije zich vooral met buitenlands kapitaal financiert, maakt het land erg vatbaar voor de grillen van de markten.
Anderzijds blijft de schuldgraad van minder dan 40 % van het BBP, die bovendien aan het dalen is, perfect beheersbaar. Ook de schuldgraad van de gezinnen ligt fors lager dan die in de meeste OESO-landen. Vandaar dat de ratingagentschappen in 2010 de rating van het land hebben verhoogd en dat Turkije zelfs zou kunnen toetreden tot de club van veilige uitgevers (investment grade).
Toch is de exponentiële toename van het krediet aan de gezinnen niet gezond en de privésector zou qua schuldgraad snel zijn voorsprong op de westerse economieën kunnen verliezen. Het groeimodel met buitenlandse financiering van veel import is vergelijkbaar met dat van … Griekenland in het afgelopen decennium.
Al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat de relatief gezonde overheidsfinanciën en de gunstige demografische ontwikkeling kansen bieden om veranderingen door te voeren en het aanzienlijke potentieel van het land te maximaliseren.
Maar het valt nog af te wachten of het land echt zal kiezen voor investeringen in infrastructuur, de opleiding van arbeidskrachten en een zakenklimaat dat gunstiger is voor buitenlandse investeringen of toch maar zal opteren voor de gemakkelijkheidsoplossing van groei op krediet zoals eerder ook veel andere landen deden.

 

Ondanks de druk van de markten lijkt niets erop te wijzen dat de regering de comfortzone van het status quo wil verlaten. Gezien het forse potentieel van het land is dat een gemiste kans.
- Ondanks de koersdaling met 11 % sinds begin dit jaar is de Turkse lira volgens ons nog altijd overgewaardeerd tegenover de euro.
- Samen met het onorthodoxe beleid van de centrale bank, die de inflatie lijkt te laten betijen, lijkt dat ons een voldoende reden om niet in de te riskante Turkse obligaties te beleggen.
- Ook Turkse aandelen laat u gezien de twijfels rond het beleid in Ankara voorzichtigheidshalve best links liggen.

 

Deel dit artikel