Analyse
Akkoord rond Portugese schulden 6 jaar geleden - vrijdag 6 mei 2011

Bijna een maand nadat Portugal financiële hulp vroeg aan Europa en het Internationaal Muntfonds is er een akkoord bereikt. Het land krijgt over drie jaar een lening van 78 miljard euro.

Vragen blijven

Zelfs al is er een akkoord bereikt, belangrijke vragen blijven onbeantwoord.

 

De rentevoet van de lening die aan Portugal is toegekend, zal pas bij de volgende vergadering van de ministers van Financiën van midden mei bekend zijn. Volgens het hoofd van het onderhandelingsteam van het IMF zou de rente tussen 3,25 % en 4,25 % liggen.

 

De goedkeuring van alle lidstaten van de eurozone is echter niet verzekerd aangezien Finland zich bijzonder kritisch opstelt wat hulplijnen aan de landen uit de periferie betreft. Dit is niet onbelangrijk want unanimiteit is vereist.

 

Klassieke remedies

De door te voeren saneringsmaatregelen en de Portugese beloftes om orde op zaken te stellen zijn wel reeds gekend.

 

Portugal engageert zich om in 2013 het begrotingstekort onder de 3 % van het BBP te brengen. Om dit te bewerkstelligen, zal het land tappen uit eerder klassieke remedies zoals de fiscale inkomsten opdrijven en de uitgaven en overheidsinvesteringen verminderen.

 

Op kostenvlak staan gezondheidszorg, onderwijs, pensioenen en werkloosheidsuitkeringen bovenop de prioriteitenlijst. Ook de afslanking van het ambtenarenapparaat moet de uitgaven doen dalen.
Wat de inkomsten betreft, gaat het land voor een verhoging van de accijnzen op tabak en auto’s. Ook een herziening van de BTW-structuur en inkomsten- en bedrijfsbelastingen staat op het programma om de staatskoffers te vullen

 

Het akkoord voorziet ook in een ruimere flexibiliteit op de arbeidsmarkt.

 

Extra maatregelen

Het akkoord spreekt ook enkele specifieke sectoren aan zoals de banksector. Twaalf miljard euro van de lening zullen in de Portugese banken worden gepompt om de solvabiliteit van de sector te verzekeren. Daartegenover staat dat de banken tegen eind 2012 een eigen vermogen van ongeveer 10 % moeten hebben. Tegelijkertijd moet de Portugese centrale bank de sector van dichtbij opvolgen en dwingen tot ruimere transparantie wat dubieuze leningen betreft.

 

Ook de samenwerking tussen de publieke en private sector zal onder de loep worden genomen. In het verleden hebben het toekennen van overheidscontracten aan ‘bevriende’ bedrijven de staatskas pijn gedaan, nu zal alles worden onderworpen aan een onafhankelijke evaluatie. De staat zal ook privatiseringen voorzien vooral op het vlak van transport, energie, telecom en verzekeringen. Deze privatiseringen zullen gepaard gaan met de liberalisering. Ook het gerechtssysteem, gekend om zijn enorme traagheid, zal worden hervormd.

 

Het akkoord stipuleert ook dat de vastgoedmarkt zal worden gedynamiseerd en dan vooral de huurmarkt. Het is de bedoeling dat er in het land, dat procentueel één van de hoogste aantal eigenaars, een beter evenwicht komt tussen de rechten en plichten van eigenaars en huurders.

 

Een lange weg af te leggen

De Portugese regering heeft heel wat werk aan de winkel. Het gaat niet enkel om het oplossen van een liquiditeitsprobleem. Het land moet van richting veranderen met als doelstelling zijn slagkracht te kunnen opdrijven. Zodoende kan het op middellange termijn een duurzame groei realiseren. De ingrepen zullen pijnlijk zijn maar ze zullen de basis leggen van een beter bestuurd, competitiever en financieel sterker land.
Het IMF en de Europese Unie, die zich bewust zijn van de zwaarte van het takenpakket, zullen op kwartaalbasis de vooruitgang opvolgen en waar nodig bijsturen. Het te bewandelen pad zal niet over rozen lopen, zoveel is duidelijk.

 

Deel dit artikel