Analyse
Nieuwe aanpak Europese schuldencrisis? 6 jaar geleden - dinsdag 5 april 2011

De overheidsschuldencrisis greep de eurozone opnieuw naar de keel door de gebeurtenissen in Portugal. Opmerkelijk verschil: de Europese Unie lijkt nu bereid om tussen te komen…

 

Stap voor stap naar meer solidariteit

Op de bijeenkomsten van de Europese raad van 12 en 25 maart hebben de Europese staatsleiders nieuwe maatregelen genomen om de mechanismen voor schuldbeheer in de eurozone te versterken. En wat ondenkbaar leek bij het begin van de Griekse schuldcrisis, met name een vorm van budgettair federalisme, lijkt nu stapje bij beetje toch werkelijkheid te worden. Er werd beslist om de leencapaciteit van het Europees Financieel Stabiliteitsfonds te verhogen om de kwetsbaarste landen zoals Griekenland, Ierland en Portugal tot in 2013 beter te kunnen ondersteunen. Na die datum moet een Europees stabiliseringsmechanisme het dan overnemen. Van "noodhulp" (reddingspakket voor Griekenland) evolueren we dus steeds meer naar duurzame ondersteuning. Door bovendien toe te laten dat er probleemschulden worden opgekocht op de primaire markt bij een ontoereikende vraag vanuit de privésector, hebben de Europese leiders nog een bijkomende stap gezet naar meer Europese solidariteit.

 

Iets meer ademruimte voor Griekenland

Naast de nieuwe maatregelen, waarvan de praktische modaliteiten nog moeten worden gefinaliseerd tegen juni, zijn het vooral de nieuwe voorwaarden voor Griekenland die getuigen van een nieuwe financiële solidariteit binnen de Unie. De looptijd van de leningen aan Griekenland werd verlengd van 2015 tot 2021 en de rentevoeten werden met 1 % verlaagd. Dat scheelt een slok op de borrel! Zonder Europese hulp, en rekening houdend met de schuldenlast en de groeivooruitzichten, had de Griekse regering anders een begrotingsoverschot (excl. rentelasten) van 13 % van het bbp moeten realiseren om 's lands financiën onder controle te krijgen. Zoiets heet "mission impossible". Met de nieuwe voorwaarden moet een overschot van 2 % van het bbp volstaan, al blijft ook dat natuurlijk een moeilijke opdracht.

 

Nieuw scenario

De EU lijkt steeds meer een strategische aanpak te hanteren om uit de schuldcrisis te raken en landen die hun overheidsfinanciën hebben laten ontsporen, worden niet langer afgestraft door hen zeer zware voorwaarden te laten slikken. Ze moeten uiteraard bereid zijn inspanningen te leveren, en in ruil daarvoor kunnen ze lenen tegen vrij voordelige voorwaarden. Het subsidiëren van de rentevoeten van landen in moeilijkheden door lidstaten die er financieel steviger voor staan, is zonder meer een vorm van budgettair federalisme. Door vanaf 2013 een nieuw mechanisme te voorzien, geeft de Unie aan bereid te zijn om duurzaam de rol van de privésector over te nemen voor wat betreft de financiering van bepaalde probleemschulden. En door niet te willen tussenkomen op de secundaire markt, verplichten de Europese staatsleiders de ECB ertoe om bestaand schuldpapier te blijven opkopen indien de spanning op de obligatiemarkt te hoog oploopt, om zo een forse stijging van de rentevoeten (en dus een hogere financieringskost voor de landen in kwestie) te vermijden. Die aanpak geeft de getroffen landen meer tijd om hun financiën te saneren en vermindert fors het risico op een schuldherstructurering de komende jaren. Het geeft beleggers ook de kans om met meer sereniteit de looptijd van hun staatsleningen "uit te zitten" en tot slot wordt ook de kans op een nieuwe bankencrisis verkleind.

 

Alle zorgen van de baan?

De maatregelen van de EU zijn positief voor de hardst getroffen landen en voor privébeleggers. Ze verkleinen het risico op een situatie van wanbetaling op korte termijn, maar dat risico blijft wel bestaan op (middel)lange termijn. De budgettaire inspanningen die aan Griekenland worden gevraagd, zijn iets lichter geworden maar blijven allerminst een lachertje voor een land zonder fiscale discipline dat bovendien nog altijd kampt met een economische recessie. De Europese solidariteit is ook alleen maar houdbaar zolang de omvang van het schuldenpakket dat getorst moet worden geen invloed heeft op de rating van de lidstaten die het systeem financieren. Dat veronderstelt dat de hulp beperkt blijft tot Griekenland, Ierland en Portugal. Tot slot is het fragiele evenwicht wellicht ook niet bestand tegen een plotse sterke en algemene stijging van de obligatierente.

 

Beleggen in “perifeer” schuldpapier waarvan de looptijd 2013 overschrijdt, blijft af te raden. U kunt eventueel wel een gokje wagen op de kortere termijn, voor maximaal 5 % van uw portefeuille. Onze voorkeur gaat dan uit naar twee Griekse overheidsobligaties (secundaire markt)

 

- ISIN-code GR0124018525; eindvervaldag: 18/05/2012; coupon: 5,25 %; prijs: 92,25 %; nettorendement: 12,19 %

 

- ISIN-code GR0124021552; eindvervaldag: 20/05/2013; coupon: 4,60 %; prijs: 82,50 %; nettorendement 13,93 %

 

Deel dit artikel