Analyse
Japan: aardbeving! 6 jaar geleden - vrijdag 11 maart 2011

Na Nieuw-Zeeland enkele weken geleden, is het nu de beurt aan Japan om getroffen te worden door een zware aardbeving. Het komt op een slecht moment.

 

De Stille Oceaan beeft. Na Nieuw-Zeeland enkele weken geleden, is het nu de beurt aan Japan om getroffen te worden door een zware aardbeving (8,9 op de schaal van Richter). En hoewel het land al vele malen is getroffen door een beving, is het al van 1995 geleden, toen de stad Kobe op haar grondvesten daverde, dat het land iets dergelijks heeft moeten ervaren. Japan zal diep in de buidel moeten tasten om de uitstekende infrastructuur van het noordoosten van het eiland Honshu te herstellen (het grootste eiland en meest bevolkte van de archipel). Het komt op een slecht moment. Want na het sterke jaar 2010, dankzij het indrukwekkende herstel van de export, heeft het land nu te kampen met een stagnatie van de export en politieke instabiliteit (na het ontslag van de minister van Buitenlandse Zaken). Ook slecht nieuws voor de overheidsfinanciën, die al in zeer slechte staat zijn, en voor een land dat een hele resem hervormingen broodnodig heeft.

 

Export allesbepalend

Japan verloor in 2010 weliswaar zijn plaats als 's werelds op een na grootste economie aan China, maar het beleefde toch een goede eerste jaarhelft en liet over heel 2010 een economische groei optekenen van 3,9 %. Die toename was te danken aan de forse heropleving van de export (+24 % t.o.v. 2009). Helaas kon ze die goede prestaties niet volhouden en in het vierde kwartaal van 2010 begon de export al te stagneren en de economie te vertragen. Dat is grotendeels te wijten aan de vertraging bij de belangrijkste handelspartners (afzetmarkten) van Japan, maar ook aan de dure yen (overgewaardeerd t.o.v. de euro en nog meer t.o.v. de dollar) die de competitiviteit van de Japanse exporteurs ondermijnt.

 

Duurzame groei?

Gezien de grote exportafhankelijkheid, probeert de regering de binnenlandse vraag te stimuleren met behulp van overheidsuitgaven. De situatie van de overheidsfinanciën is echter zorgwekkend: de overheidsschuld bedraagt 200 % van het bbp en het begrotingstekort voor 2011 en 2012 wordt geraamd in de buurt van de 7 %. Op dit moment kan het land nog rekenen op zijn binnenlandse spaarders en op de interventies van de Bank of Japan om zijn schulden gefinancierd te krijgen, maar Japan kampt met een vergrijzing van zijn bevolking en dat vertaalt zich in een daling van de spaarquote (gezakt tot onder de 3 % van het beschikbaar inkomen). Kredietbeoordelaar Moody's heeft in februari de rating van Japans overheidsschuldpapier teruggeschroefd en het wordt stilaan hoogdringend dat het land zijn financiën saneert om de internationale beleggers gerust te stellen. Helaas vereist zoiets een langetermijnaanpak, en die is moeilijk in de praktijk te brengen als de politieke verantwoordelijken om de haverklap van het toneel verdwijnen. Dit is zeker het geval nu het kostenplaatje voor de herstellingen zwaar kan doorwegen. Hoewel de kostprijs vandaag onmogelijk kan worden bepaald, is het duidelijk dat ze hoog zal zijn gezien de zwaarte van de beving en de enorme verwoestingen.

 

Japanse activa te mijden

In 2010 beleefde Japan nog een paar goede kwartalen waardoor het een mooie groei liet zien, maar intussen wordt het snel ingehaald door zijn problemen. Beleggen in Japanse overheidsobligaties is volgens ons niet interessant: de yen is duur en de geboden rendementen zijn erg laag.
Ook de beurs van Tokio lijkt ons globaal genomen duur. We laten Japanse activa dan ook links liggen.

 

Deel dit artikel