Analyse
ECB op zoek naar zichzelf ... 6 jaar geleden - dinsdag 22 februari 2011

De Duitser Axel Weber leek de gedoodverfde kandidaat om de derde voorzitter van de Europese centrale bank te worden, maar hij gooide de handdoek in de ring en wakkerde zo het debat opnieuw aan over de rol die de ECB in de eerste plaats moet spelen: de inflatie bestrijden of de economische groei ondersteunen.

 

Axel Weber, aanhanger van de klassieke visie

Voor Axel Weber, voorzitter van de Duitse centrale bank, is de hoofdopdracht van de ECB het bestrijden van de inflatie. Alleen door te waken over de stabiliteit van de prijzen kan men op lange termijn een gezonde economie waarborgen. Slechts een minderheid binnen de ECB hangt echter die klassieke opvatting nog aan, waardoor Weber uit de voorzittersrace stapte. Door de economische crisis werd de ECB gedwongen om zich niet langer alleen om de inflatie te bekommeren maar om via een interventionistisch beleid (injecteren van kapitaal, opkopen van obligaties) ook de economie te stimuleren.

 

Het klassieke beleid van inflatiebestrijding vond indertijd nochtans veel bijval, ook in de Angelsaksische landen. Zo is de Federal Reserve er dankzij een zeer strak beleid in geslaagd om de inflatie terug te dringen van 13,5 % in 1980 tot amper 3,2 % in 1983. De leidende rente steeg op een bepaald moment tot 20 % en deed de VS in een recessie belanden. Maar hoewel de impact op de economische groei dus onmiskenbaar was, heeft het moedige beleid van de Fed de Amerikaanse economie toen gesaneerd en de basis gelegd voor een lange periode van beperkte inflatie.

 

Zich onbeperkt flexibel blijven opstellen ?

Sindsdien is er veel veranderd. De Fed richt zich nu vooral op de korte termijn en probeert zelfs de koersen van de financiële markten te beïnvloeden en riskeert zo bij te dragen tot de creatie van zeepbellen. Ze overspoelt de markt met liquiditeiten om de prijzen omhoog te krijgen en aarzelt niet om de geldpersen te laten rollen: in 2008-2009 creërde ze maar liefst 2000 miljard nieuwe dollars bij en sinds eind 2010 nog eens 600 miljard erbovenop.

 

In vergelijking daarmee getuigen een leidende rente van 1 % en de bescheiden interventies van de ECB om schuldpapier van landen in moeilijkheden op te kopen, veeleer van een voorzichtig beleid. Sommigen willen dan ook dat de ECB zich actiever zou opstellen op de markten en massaal overheidsobligaties zou opkopen. Zo zouden (volgens de aanhangers van die theorie althans) alle financieringsproblemen van de perifere eurolanden wegsmelten als sneeuw voor de zon...

 

Geloofwaardigheid centraal ?

Helaas houdt een dergelijke koers ook heel wat risico's in. Ten eerste omdat de slechte leerlingen uit de euroklas zo zouden ontsnappen aan de afstraffing door de markten. Het is erg twijfelachtig of ze dan nog geneigd zouden zijn om daadwerkelijk werk te maken van moeilijke besparingen en hervormingen om de competitiviteit van hun economie op te krikken. Ten tweede dreigt de onafhankelijkheid van de ECB in het gedrang te komen als ze zich zo actief zou gaan inlaten met de individuele situaties van lidstaten. En een gepolitiseerde centrale bank is ongetwijfeld slecht nieuws voor de geloofwaardigheid van de euro op de internationale wisselmarkten. Ook de ogen dichtknijpen voor de inflatie, zoals de Bank of England momenteel doet, zou geen goed nieuws zijn voor spaarders en beleggers, die op die manier de koopkracht van hun centen uitgehold zouden zien en/of de rentevoeten omhoog zouden zien schieten.

 

Conclusie

Het is nog niet geweten wie Jean-Claude Trichet zal opvolgen, maar aangezien beslissingen over het monetair beleid collegiaal worden genomen, is dat uiteindelijk van ondergeschikt belang. Wel van prioritair belang is dat onze centrale bank haar hoofdopdracht niet uit het oog verliest: waken over de prijsstabiliteit. Op een moment dat veel industrielanden op zoek zijn naar financiële middelen om hun nog broos herstel aan te wakkeren, is de verleiding groot om aan te kloppen bij de ECB of te proberen haar beslissingen te beïnvloeden. De ECB is een nog relatief jonge instelling die geconfronteerd wordt met haar eerste grote crisis. Het is ons inziens dan ook zaak dat ze haar onafhankelijkheid vrijwaart en waakt over de geloofwaardigheid van haar beleid op lange termijn.

 

Voor beleggers is de vraag of de ECB in staat zal worden geacht de inflatie op afdoende manier te kunnen beheersen. Is dat niet het geval, dan zou de obligatierente fors kunnen stijgen. Om die reden raden wij u nog altijd aan om obligaties in euro met een te lange looptijd te mijden.

 

Ook de soliditeit van de euro zal afhankelijk zijn van de geloofwaardigheid van de ECB. Een al te laks monetair beleid zou aanleiding kunnen geven tot een volgende crisis. Zo ver zijn we gelukkig nog lang niet, maar in onze portefeuilles geven we duidelijk de voorkeur aan obligatie(fondsen) van landen met een beperkte schuldenlast en gezonde financiën (Zwitserland, Zweden, Denemarken en Canada). Die kunnen u uit de wind zetten als er nieuwe stormen zouden opsteken op de markten.

 

Voor onze adviezen, gebruik de fondsenselectiemodule.

 

Deel dit artikel