Analyse
Daar zijn de overheidsschulden terug... 7 jaar geleden - woensdag 24 november 2010

De beleggers vragen zich af of Ierland in staat zal blijven om zijn schulden terug te betalen. Net zoals bij de Griekse crisis duikt de euro omlaag en stijgt de spanning op de obligatiemarkten.

Hervormingsplannen

De turbulentie op de schuldmarkten werd dit keer veroorzaakt door de Duitse voorstellen om de begrotingsdiscipline te hervormen. Duitsland eist grotere inspanningen om budgettaire ontsporingen te voorkomen en een geharmoniseerde crisisaanpak. Dat de preventie versterkt moet worden, daarover is iedereen het eens. Het Stabiliteitspact is duidelijk op zijn beperkingen gebotst. Het vooropstellen van een maximaal begrotingstekort alleen is onvoldoende, de budgettaire situatie moet ook geanalyseerd worden in functie van de conjuncturele situatie. Zo waren de overheidsfinanciën van Ierland toch niet zo gezond als de bruto cijfers lieten uitschijnen ... Strengere sancties bij niet-naleving van de richtlijnen, en vooral de effectieve toepassing van die sancties, zijn noodzakelijk. Sommige landen huiveren bij dat vooruitzicht maar het principe wordt verwelkomd door de beleggers. De zoektocht naar een geharmoniseerde aanpak van toekomstige crisissen maakt de markten dan weer nerveus. De idee om ook private beleggers mee te laten opdraaien voor financiële reddingsoperaties van noodlijdende landen zorgt voor onrust.

 

Privésector mee laten opdraaien?

Afgelopen lente leidde de Europese schuldencrisis tot een financieringsplan voor Griekenland en de oprichting van het Europese Fonds voor Financiële Stabiliteit. Dat fonds moet landen te hulp schieten die er nog amper in slagen om financiering te vinden op de obligatiemarkten. Duitsland stond van bij de start weigerachtig tegenover die solidariteit en eiste dat het plan automatisch zou uitdoven op 30 juni 2013, behoudens een andersluidend en unaniem akkoord. Vandaag koppelt Duitsland voorwaarden (nieuwe regels) aan het voortbestaan van de Europese steun. Want de crisismaatregelen mogen dan al efficiënt zijn gebleken bij de aanpak van de Griekse crisis, ze hebben als tekortkoming dat ze de privésector ongemoeid laten. Die privésector (particuliere maar vooral ook institutionele beleggers zoals banken, beleggingsfondsen, enz.) is het meest blootgesteld aan overheidsschuldpapier, maar met het Europese ondersteuningsmechanisme blijft hij volledig buiten schot in geval van problemen. Anders gezegd: de eventuele winst is voor de beleggers, de risico's zijn voor de overheden. Zo'n systeem is tegelijk onrechtvaardig en ondoeltreffend. Het zet er beleggers toe aan om geld te lenen aan landen zonder zich veel vragen te stellen over de financiële situatie van die landen, en het zet er overheden toe aan om pijnlijke maar noodzakelijke maatregelen voor zich uit te schuiven.

 

Sombere vooruitzichten

Duitsland wil pragmatisch anticiperen op een wellicht onvermijdelijke schuldherstructurering van sommige Europese lidstaten. De economische conjunctuur is immers niet gunstig genoeg om een uittochtscenario zonder kleerscheuren mogelijk te maken. Na een duidelijk herstel in de eerste helft van het jaar lijkt de Europese economie al naar adem te happen en zowel Ierland als Griekenland kampen nog altijd met een recessie. En voor de komende kwartalen valt er weinig beterschap te verwachten nu soberheid het ordewoord is in de westerse industrielanden en ook in de groeilanden (o.a. China) de dynamiek wat wordt ingetoomd. Zonder economisch herstel is een verbetering van de budgettaire situatie een illusie. Bij gebrek aan economische groei rijft Griekenland minder fiscale inkomsten binnen en moest het zijn tekort opwaarts bijstellen. In Ierland zorgt het uitblijven van groei voor het aanslepen van de vastgoedzeepbel en wordt de financiële gezondheid van de bankensector langer ondermijnd.

 

Wat betekent dit voor uw beleggingen ?

Het lijdt nauwelijks nog twijfel dat de Europese schuldencrisis voor sommige lidstaten zal uitdraaien op een schuldherstructurering. Als belegger doet u er o.i. goed aan een duidelijk onderscheid te maken tussen drie periodes. Tot in 2013 is de financiering van de meest risicovolle landen grotendeels verzekerd en zal het Europese Fonds voor Financiële Stabiliteit als veiligheidsnet fungeren. Kortlopend schuldpapier van eurolanden die geviseerd worden op de obligatiemarkten kan dus interessant zijn. Onze voorkeur gaat uit naar twee Griekse obligaties op de secundaire markt: een met als eindvervaldag 18/05/2012 (ISIN : GR0124018525, coupon 5,25 %, prijs 93 %, nettorendement: 9,71 %) en een met als einddatum 20/05/2013 (ISIN: GR0124021552, coupon 4,60 %, prijs 84 %, nettorendement 11,65 %). Vanaf de geplande stopzetting van het Europese steunprogramma (30 juni 2013) zou de situatie kunnen versomberen. De voortzetting van de steun en de bijdrage van private beleggers zijn nog open vragen en we raden u beleggingen met einddatum vanaf de tweede helft van 2013 dan ook af. Tot slot mijdt u o.i. ook maar beter Griekse of Ierse schulduitgiften op lange termijn, want de verwachte schuldherstructureringen zullen onvermijdelijk voor portefeuilleverliezen zorgen.

 

Deel dit artikel