Analyse
Griekenland timmert aan de weg 7 jaar geleden - maandag 16 augustus 2010

Het IMF en de Europese Unie kenden Griekenland de voorbije lente steun toe op voorwaarde dat het land werk maakt van grondige bezuinigingen. Bij de eerste evaluatie zijn beide instellingen gematigd positief, maar op de financiële markten blijft het wantrouwen ten aanzien van Griekenland voorlopig groot.

 

Noodzakelijke ademruimte

Door de enorme staatsschuld van Griekenland (±115 % van het bbp in 2009) en het herhaaldelijk positief bijstellen van het begrotingstekort (13,6 % in 2009) begonnen afgelopen lente veel beleggers te twijfelen aan de capaciteit van Griekenland om zijn schuldverplichtingen te blijven nakomen. De Griekse schuldencrisis was geboren en al snel vond het land geen financiering meer op de markten. Niet zonder moeite werd door het IMF en de EU een hulpprogramma uitgewerkt, waarbij Griekenland in verschillende schijven geld ter beschikking zou krijgen op voorwaarde dat het ook echt werk maakte van diepgaande besparingsmaatregelen. Dankzij die internationale centen slaagde de regering in Athene erin om 's lands financiële situatie enigszins te stabiliseren. Grieks schuldpapier wordt vandaag echter nog altijd erg weinig verhandeld op de financiële markten (en als het al gebeurt, is het tegen erg hoge prijzen). De Grieken zullen dus ook de komende hulpschijven broodnodig hebben om geleidelijk op eigen kracht de weg naar de financiële markten terug te vinden.

Er werd vooruitgang geboekt ...

De toon in het eerste kwartaalrapport van het IMF en de EU over de evolutie van de hervormingen in Griekenland is voorzichtig, maar optimistisch. Globaal genomen lijken de Grieken op de goede weg, en vooral de centrale overheid snoeit fors in de uitgaven, waardoor de financiële situatie niet verder ontspoort. Ook met de hervormingen van het pensioenstelsel en van de arbeidsmarkt gaat het de goede kant uit. Ze tonen vooral dat premier Papandreou vastberaden is om de noodzakelijke hervormingen door te voeren, ook al kan hem dat electoraal zuur opbreken. Daarnaast hamert het rapport ook wel op het belang van een verdere bestrijding van belastingontduiking, een betere beheersing van de uitgaven op lokaal niveau en meer bevoegdheden voor de fiscale administratie. Positief is ook dat het Griekse financiële systeem er minder belabberd aan toe is dan werd gevreesd. Van de zes grote banken, samen goed voor ±90 % van de Griekse banksector, slaagde enkel overheidsbank ATEbank niet voor de Europese stresstests. Dat betekent dat de 10 miljard euro die in het hulpplan was voorzien voor de stabilisering van de financiële sector normaal moet volstaan om de kapitaalbehoeften te dekken.


… maar de weg is nog lang

Griekenland timmert dus aan de weg, maar de situatie blijft moeilijk. Volgens het IMF zal de Helleense economie in 2010 met 4 % krimpen en in 2011 met 2,5 %. In het voorbije tweede kwartaal werd afgeklokt op een slechte -3,5 %. De Grieken lijken dus aan te kijken tegen een lange periode van crisis, iets wat veel kiezers moeilijk zullen aanvaarden. De weg naar modernisering en meer competitiviteit ligt ook bezaaid met hindernissen. Heel wat beroepsgroepen die lange tijd beschermd werden tegen concurrentie staan nu voor een liberalisering van hun sector. En dat zal niet zonder slag of stoot gaan. De staking van de Griekse vrachtwagenchauffeurs eind juli is het recentste voorbeeld.

Terugkeer naar de markten niet voor morgen

Op korte termijn is de sanering van de overheidsfinanciën het allerbelangrijkst, maar op langere termijn moet de Griekse economie ook moderner en competitiever worden als het land niet wil hervallen in zijn oude kwalen. Het recente gunstige oordeel van het IMF en de EU stelt een nieuwe schijf van 9 miljard euro in het vooruitzicht waarmee Griekenland zich moet kunnen herfinancieren en tegelijk ook verder werk moet kunnen maken van hervormingen. Maar de crisis zal pas echt voorbij zijn als Griekenland weer in staat is om zonder hulp van buitenaf financiering te vinden op de obligatiemarkten.

Conclusie

Door de nog steeds erg hoge risico's zijn beleggers enkel bereid om Griekse overheidsobligaties te kopen tegen een prijs die fors onder de uitgifteprijs ligt. Voor obligaties op 2 jaar bedraagt de décote momenteel zowat 10 %, voor obligaties met een looptijd van 5 jaar en meer is dat ±30 %. Voor particuliere beleggers is dit soort beleggingen maar mondjesmaat aan te raden (lees: met een heel klein deel van uw spaarcenten en indien u een hoog risico aanvaardt). Als de obligaties op de eindvervaldag integraal worden terugbetaald, zullen ze een rendement van ruim 10 % hebben opgeleverd. Maar het risico van een Griekse schuldherschikking kan - zeker op langere termijn (indien de beloofde bezuinigingen toch zouden mislukken en Griekenland opnieuw financieringsproblemen zou krijgen) - nog altijd niet worden uitgesloten. En als dat gebeurt, zal uw rendement een forse knauw krijgen. Bij onze laatste adviezen in mei, raadden we u daarom leningen met een korte looptijd aan (max. 3 jaar). Hieronder geven we u de notering van de 2 obligaties die we toen aanbevalen:
– obligatie met einddatum 18/05/2012 en coupon van 5,25 % (GR0124018525): 92,5 %;
– obligatie met einddatum 20/05/2013 en coupon van 4,60 % (GR0124021552): 85 %.

Deel dit artikel