Analyse
België in het vizier 7 jaar geleden - dinsdag 15 juni 2010
De financiële markten liegen niet en laten het niet na zwaktes van bepaalde activa bloot te leggen. Griekenland was recent een mooi voorbeeld hiervan. Ons land lijkt ook niet meer de dans te kunnen ontspringen.

In het vizier
· Het is al geruime tijd een constante op de financiële markten dat zwakke schakels zich niet kunnen verstoppen en indien ze niet snel handelen om de trend te keren door doortastende maatregelen te nemen, kunnen ze in een moeilijk parket terechtkomen. Anderhalf jaar geleden was de afzink van de banken een mooi voorbeeld hiervan maar sinds enkele maanden zijn het individuele landen en hun schuldpapier (of hun munt) die zich in de vuurlinie bevinden.
· Bij naderend onheil verlaten in eerste instantie grote en kleine beleggers het schip en daarna doen speculanten ook hun duit in het zakje door bepaalde (neerwaarts) gerichte posities in te nemen. Dat deze laatste aan de basis zouden liggen van deze fundamentele marktbeweging, is wat politici ons graag zouden doen geloven maar dat is zeker niet zo. Een land komt in woelig vaarwater terecht omdat er een structureel probleem is.

Griekenland
· Het met scheef getrokken financiën kampende Griekenland is in het oog van de storm terecht gekomen nadat de markt betalingsmoeilijkheden vreesde. De problemen van het land kwamen almaar meer op de voorgrond waardoor de schrik verder toenam en de Griekse rente (Grieks staatspapier werd massaal verkocht en gemeden) en CDS’en op Grieks staatspapier (afgeleid product om zich in te dekken door een wanbetaling) door het dak gingen. Uiteindelijk moest de Europese Unie bijspringen.
· Daarna kreeg de markt andere Europese landen in het vizier zoals Portugal en Spanje. Later kwam daar nog Hongarije bij. Begin vorige week kunnen we ook België toevoegen. Ons land kwam in het vizier van beleggers, die staatsobligaties verkochten. Hierdoor daalde de prijs ervan en ging de rente de hoogte in, maar zeker zo hoog niet als de rente van de hierboven geciteerde landen.

Belgische onzekerheid
· België heeft tot begin vorige week de dans kunnen ontspringen. Nochtans zijn de financiële cijfers niet om over naar huis te schrijven. Ons land torst een overheidsschuld van 92,7 % van het BBP en boekte in 2009 een overheidstekort van 6 %. Het feit dat België een hoge spaarquote (een groot deel van de schuld kan door spaargeld van zijn ingezeten worden gefinancierd) heeft en tot de stabiele kernlanden van de eurozone (Duitsland, Nederland, Luxemburg en Frankrijk) behoort, heeft het lang uit de wind gehouden.
· Daar is plots verandering ingekomen en daar hebben de verkiezingen en de onzekere (politieke) toekomst van het land voor gezorgd. Marktparticipanten, die vooral Angelsaksische media volgen waar almaar meer naar de wankele toestand in België wordt gewezen, vrezen dat het lang zal duren vooraleer er een regering zal worden gevormd en de nodige saneringsmaatregelen, die nu zowat overal in Europa de kop opsteken, lang op zich zullen laten wachten. De financiële situatie van het verdeelde land kunnen dus nog verder verslechteren, redeneren velen. Voeg daar nog bij dat de banksector in ons land nog steeds vrij zwak is en zwaar is belegd in staatsobligaties van Griekenland maar ook zwaar aan Hongarije (Belgische banken zouden voor 17 miljard EUR aan het Oost-Europese land) is blootgesteld. Een schuldherstructurering zou voor onze banksector een zware klap betekenen.

Gevolgen
· De gevolgen op de financiële markten van dit alles waren duidelijk zichtbaar. De Belgische overheidsrente op 5 jaar schoot de voorbije dagen met zo’n 50 basispunten (0,5 %) hoger tot 2,53 % terwijl de Duitse tegenhanger verder wegzakte tot 1,45 %. Hierdoor is het Belgisch-Duitse verschil opgelopen tot meer dan 100 basispunten terwijl het daarvoor slechts 40 tot 50 basispunten bedroeg. Het vertrouwen in België heeft dus duidelijk een knauw gekregen maar dit betekent niet dat België tot de club van de zwakke Zuid-Europese landen behoort (maar het is wel zijn status van stabiel kernland kwijt). De rente op vijf jarig Portugees staatspapier bedraagt 3,91 %, een flink pak hoger dan de Belgische tegenhanger. De Belgische rente is weliswaar omhoog geschoten maar was de voorbije maanden flink teruggevallen omdat beleggers steeds meer hun heil zochten in staatspapier van Europese kernlanden en de rente deden dalen. Trouwens, ook in Frankrijk, schoot de rente, weliswaar minder spectaculair dan in België, de voorbije dagen hoger. De markt lijkt vooral landen te straffen waar bezuinigingsmaatregelen uitblijven en waar de banksector nog steeds vrij fragiel is.
· Als die Belgische rentestijging zich doorzet kan dit pijnlijke gevolgen hebben voor de Belgische staat en de consument die zich tegen een hogere rente zal moeten financieren. De Belgische staatsfinanciën staan er beter voor dan die van verschillende Zuid-Europese landen maar ons land mag niet te lang in een politieke impasse blijven, wil het niet door de markten verder worden ‘aangevallen’. Doortastende actie is nu nodig.

Deel dit artikel