Analyse
Portugal in het vizier 7 jaar geleden - maandag 3 mei 2010
Volgt Portugal het Griekse voorbeeld ?

Terwijl Portugal niet wil vergeleken worden met Griekenland, kan men er niet omheen dat de groei in Portugal het voorbije decennium zwak was terwijl zijn schulden (privé-schulden inbegrepen), in percentage van het BBP hoger liggen dan de Griekse. Niet echt geruststellend!

Economie al tien jaar in ademnood
Voor Portugal is de huidige crisis slechts een verlengstuk van een decennium van tegenvallende groei. Daar waar Griekenland een gemiddelde economische groei van 3,4 % kon neerzetten, moest Portugal zich tevreden stellen met een gemiddelde groei van… 1 % en dat laat zich voelen in termen van rijkdom. Terwijl het Griekse BBP per hoofd is gestegen van 12 600 EUR in 2000 tot 21 000 EUR in 2009 is deze van Portugal over dezelfde periode van 12 000 EUR toegenomen tot… 15 400 EUR waarmee de Portugezen ver onder het gemiddelde van de eurozone, 27 300 EUR staan. Eerlijk gezegd heeft het model van de Portugese groei gebaseerd op lage lonen en de bouwsector zijn limieten bereikt.
In de jaren 90 heeft het land van de lage lonen geprofiteerd om competitief te blijven en een belangrijke exporteur te worden van producten met een beperkte toegevoegde waarde (textiel, enz.) naar de Europese markt. Sindsdien heeft de komst van Aziatische concurrenten op onze markten de spelregels gewijzigd. Portugal, dat niet bij machte was om competitief te blijven op prijsvlak, heeft onvoldoende producten met toegevoegde waarde kunnen creëren omdat zijn stoffenindustrie weinig productief en innoverend was. Bovendien moest het land beroep doen op arbeidskrachten die tot de slechtst opgeleiden van Europa behoren. De bouwsector, die jarenlang heeft geprofiteerd van de uitbouw van de infrastructuur, schat de toekomst niet rooskleurig in: het grootste deel van de economisch levensvatbare infrastructuur is reeds gebouwd terwijl de hoge schulden van de gezinnen het enthousiasme voor vastgoed hebben bekoeld.

Sterke afhankelijkheid van de buitenwereld
De werkelijke motor van de Portugese economie de laatste jaren was de explosie van de gezinsconsumptie, die werd aangedreven door losse kredietverlening. De gevolgen hiervan zijn niet uitgebleven. De torenhoge consumptie zorgde voor een even spectaculaire toename van de import waardoor het tekort op de lopende rekening diep in het rood ging omdat de export onvoldoende kon volgen. Deze consumptiestijging ging daarenboven ten koste van het sparen en de kredieten toegekend door Portugese banken werden dan ook grotendeels gefinancierd in het buitenland op de kredietmarkten van de eurozone om precies te zijn. Het land is uiteindelijk gewoon geworden om meer uit te geven dan het verdient waardoor het ook geen toeval is dat het tekort, op de lopende rekening en op de handelsbalans bij de grootste behoort van de eurozone. Als we alle schulden in rekening brengen, dus ook van de gezinnen en bedrijven, dan bedraagt ze 236 % van het BBP, hoger dan in Griekenland!

Een weinig rooskleurige toekomst
Het Internationaal Muntfonds maakte zich recent zorgen omtrent de zwakke productiviteit van de Portugese economie en de verzwakking van de concurrentiekracht van het land. Op een moment dat de staat, bedrijven en consumenten de buikriem moeten aanhalen en Spanje
– traditioneel de belangrijkste markt van het land – evenzeer een diepe crisis kent, stellen we ons terecht de vraag waar de groei voor de komende jaren moet vandaan komen. Aangezien een sterke groei zal uitblijven waardoor de inkomsten van de staat niet zullen toenemen, zal men niet anders kunnen dan de uitgaven beknotten. Maar terwijl de eerste minister José Socrates erin is geslaagd het deficit te verminderen van 6 % in 2005 tot minder dan 3 % in 2007, wacht hem de komende jaren een uitdaging van jewelste met enkel een strikte loonmatiging als oplossing om de concurrentiekracht van het land terug te vinden.

Conclusie
Portugal heeft een enorm probleem met zijn concurrentiekracht wat opnieuw tot een verloren decennium zou kunnen leiden en de financiële tekorten van het land naar de voorgrond zou kunnen brengen. Noch het deficit noch de overheidsschulden zijn echter buiten proportie maar de gebrekkige competitiviteit gecombineerd met de hoge schulden van bedrijven en gezinnen maken de situatie er niet beter op. De Portugese staat bevindt zich zeker niet op een zucht van wanbetaling maar de economische problemen zorgen ervoor dat beterschap nog een geruime tijd op zich zal laten wachten. Gezien gemiddeld slechts 4,25 % op Portugese staatsobligaties met een looptijd van 7 tot 10 jaar wordt aangeboden: niet echt interessant. Op aandelenvlak zijn EDP en EDP Renováveis interessant maar is de beurs in haar totaliteit vrij duur en weinig veelbelovend.

Deel dit artikel