Analyse
Euro laten varen om uit de malaise te komen? 7 jaar geleden - dinsdag 11 mei 2010
Griekenland wankelt terwijl Portugal en Spanje het moeilijk hebben om competitief te blijven. Voor sommige Duitse politici is de oplossing voor deze landen de euro los te laten en terug te keren naar hun nationale munt.

Devalueren
Een devaluatie van de munt is een radicaal wapen voor een land dat grote problemen kent rond zijn competitiviteit. Maar voor de euro, die gedeeld wordt door een groot aantal landen, is dat geen optie. Sommigen stellen dan ook voor dat de landen uit Zuid-Europa, die in moeilijkheden verkeren, uit de eurozone treden, hun eigen munt herinvoeren en prompt devalueren zodat ze met een competitief voordeel kunnen beginnen. Hun export zou gaan toenemen terwijl het land en zijn activa minder duur zouden zijn in de ogen van de beleggers. De zwakte van de munt zou daarenboven buitenlandse bezoekers aantrekken en het toerisme, niet onbelangrijk in die regio’s, ondersteunen. Dit zou tevens toelaten om een deel van de onevenwichten weg te werken en de weg naar economische groei terug te vinden.

Niet zo eenvoudig
Als de betrokken landen de euro vaarwel zeggen, om concurrentiekracht terug te vinden, dan betekent dit niet automatisch dat de buit binnen is.
· Economische en financiële instabiliteit zal volgen indien ze op eigen houtje handelen. Ten eerste moet men de juiste modaliteiten voor de devaluatie van de nationale munt tegenover de euro bepalen. Moet dit 10, 20 of 30 % zijn? In één keer of meerdere keren? Dit zijn beslissingen die een zekere tijd zullen vergen waardoor het risico groot is dat de betrokken landen ten prooi vallen aan speculanten en buitenlandse beleggers de onzekerheid ontvluchten.
· Het wantrouwen tegenover deze landen, die al groot is door de schuldcrisis, zal nog toenemen door de onzekerheid rond de munt. Dit zal waarschijnlijk tot hogere rentevoeten leiden zowel op staatspapier als op bedrijfsobligaties. Want de schuld van de staat, uitgedrukt in euro, zal moeilijker terug te betalen zijn wanneer de fiscale inkomsten geïnd worden in een gedevalueerde nationale munt. Hetzelfde geldt voor de privé-sector en de gezinnen die het moeilijker zullen krijgen om hun leningen, aangegaan in euro, terug te betalen terwijl hun inkomsten in een munt zijn uitgedrukt die aan waarde verliest. De wanbetalingen kunnen enkel toenemen.

Vlucht naar het buitenland
De aankondiging dat de euro wordt verlaten, zou voor paniek zorgen bij spaarders. Waarom nog een spaarrekening in het land aanhouden als de munt op het punt staat te worden gedevalueerd? Deze paniek zou de nationale banken in een moeilijk parket brengen en het hele nationale financiële systeem in gevaar kunnen brengen.

Inflatie
Een devaluatie van een munt zou in principe ingevoerde producten moeten duurder maken en consumenten aanzetten om lokale producten te kopen en de lokale economie draaiende te houden. Maar in de praktijk is het complexer dan dat.
· De vervanging van internationale producten door lokale gebeurt niet ogenblikkelijk. Het binnenlandse aanbod is niet altijd aangepast aan de vraag en niet noodzakelijk in staat deze vraag te volgen. Hierdoor kunnen er zich tekorten en prijsverhogingen (hoe zeldzamer hoe duurder) voordoen.
· Voor de ingevoerde goederen die niet kunnen worden vervangen door lokale producten, bestaat het risico van een geleidelijke prijsstijging die in lijn ligt met de waardedaling van de eigen munt. Een devaluatie zal dan ook gepaard gaan met een opstoot van inflatie. Dit zal aan de koopkracht van de gezinnen knagen en de centrale bank verplichten nog hogere rentevoeten in te voeren.

Meer te verliezen
Een terugkeer naar de nationale munt en een devaluatie zijn paardenmiddelen om de concurrentiekracht te herstellen maar tegelijkertijd zouden ze voor instabiliteit in het land zorgen. Concreet zal het verlaten van de euro hoe dan ook een slechtere oplossing zijn dan zich te onderwerpen aan de strenge hervormingen die Europa en het Internationaal Muntfonds aan Griekenland hebben opgelegd.

Deel dit artikel