Nieuws

Waterstof: mirakeloplossing voor de autosector? En voor de belegger?

8 dagen geleden - donderdag 16 mei 2019
Welke aandelen zijn actief in dat domein en zijn ze ook uw aandacht waard?
Waterstof: mirakeloplossing voor de autosector? En voor de belegger?

Waterstof: mirakeloplossing voor de autosector? En voor de belegger?

De Europese klimaatdoelstellingen vragen om een serieuze energietransitie van onze maatschappij. Het is daarbij noodzakelijk dat het gebruik van fossiele brandstoffen (die instaan voor 75% van de CO2-uitstoot) vlak worden teruggedrongen. Waterstof versnelt die transitie. Het kan worden gebruikt op het vlak van energieopslag, verwarming en koeling, het maakt industriële processen koolstofvrij en het doet zero-emissievoertuigen rijden.
Maar onder de bedrijven die actief zijn in het domein, welk aandeel u ook kiest, het blijft een speculatieve belegging. Rekening houdend met het risico en de huidige koersniveau’s is er zelfs geen enkel aandeel in de sector dat we op dit moment zouden kopen.

Volgens Hydrogen Council, een groep van CEO’s uit diverse sectoren die de rol van waterstof in de energietransitie promoten, zal de vraag naar waterstof vertienvoudigen tegen 2050. Dat kan bedrijven die zich (nu al) ermee bezighouden geen windeieren leggen. De beleggers horen de kassa nu al rinkelen en storten zich met veel ijver op de populairste aandelen. 

Wat is waterstof?

Voor diegenen die ooit nog chemie hebben gehad op school en zich nog iets van de fameuze tabel van Mendeljev herinneren: het element waterstof (symbool H, in het Engels: hydrogen) staat helemaal linksboven de tabel met atoomnummer 1. Het is het meest voorkomende element in het universum. Probleem is dat zuivere waterstof niet in pure vorm op aarde voorkomt. Het verbindt zich tot een molecule met twee atomen: diwaterstof (H2, ook waterstofgas genoemd), dat vooral te vinden is in water (H2O). Om diwaterstof nu te kunnen gebruiken in de energietransitie als energiedrager om energie op te slaan voor gebruik op een later tijdstip, moet het eerst worden gemaakt. Of beter gezegd: worden gescheiden van zuurstof. Dat kan met andere energie. De meest groene manier is via elektrolyse via zonne- of windenergie. Dat is de properste manier, maar ook de duurste. 

Energietransitie?

Een langdurig proces waarbij structurele veranderingen in energieopwekking en -gebruik optreden. De in de komende decennia verwachte veranderingen betreffen onder andere de overgang van fossiele brandstof (zoals olie) naar duurzame energiebronnen, CO2-afvang en -opslag, energiebesparing, energieopslag en elektrisch vervoer. Het beleidsdoel daarbij is door de internationale gemeenschap neergelegd in het Klimaatakkoord van Parijs: de toename van de wereldgemiddelde temperatuur houden tot ruim onder 2°graden Celsius boven het pre-industriële niveau.

Waterstof in de autosector

De laatste jaren vooral wordt waterstof aanzien als duurzaam alternatief voor fossiele brandstoffen zoals benzine en diesel. Het vergroot de interesse in de waterstofauto aanzienlijk. Dat is een veelal elektrische auto die waterstof (H2) gebruikt als energiebron in plaats van een batterij. De waterstof wordt in een brandstofcel met zuurstof (O2) uit de lucht omgezet in water (H2O) waarbij elektriciteit wordt geproduceerd, wat de elektromotor aandrijft. De restproducten zijn waterdamp en warmte. Er ontstaat geen CO2 waardoor het een zero-emissievoertuig is. Een groot voordeel tegenover zijn volledig elektrische tegenhanger is dat met een waterstofmotor een volle tank in slechts enkele minuten kan worden gevuld voor een bereik dat vergelijkbaar is met dat van een verbrandingsmotor. 

Nog steeds marginaal

Het zijn vooral Aziatische autofabrikanten die mikken op waterstofauto's. Toyota was met zijn Mirai de wereldpionier op dit gebied. Honda heeft de FCX Clarity en Hyundai verkoopt de Nexo. Aangemoedigd door een systeem van stimulansen van de centrale overheid zijn Chinese fabrikanten (Dongfeng, SAIC, FAW en Greatwall) er op hun beurt ook mee begonnen. 
De Europese fabrikanten daarentegen zijn terughoudender en concentreren hun inspanningen liever op de ontwikkeling van elektrische auto's op batterijen. Voorlopig zijn ze op het gebied van waterstof tevreden met het testen van de technologie door middel van technologische partnerschappen. BMW werkt bijvoorbeeld samen met Toyota en Audi met Hyundai. Daimler heeft onlangs op kleine schaal zijn GLC F-Cell gelanceerd, die zowel op elektriciteit als op waterstof kan werken. Maar ondanks de sensibiliseringscampagnes van de grote spelers of de subsidies verleend door overheden, vertegenwoordigen de verkopen van zo’n brandstofcelvoertuigen slechts een paar duizend eenheden per jaar wereldwijd.

Te hoge kostprijs

Het gebruik van waterstofauto’s is niet voordeliger dan elektrisch rijden. Niet alleen kost een waterstofauto het dubbele van een vergelijkbare elektrische wagen, ook de kostprijs per 100 km is gemiddeld gezien meer dan het dubbele. Voor personenauto’s lijkt elektrisch rijden het dan ook te halen van waterstofauto’s, tenzij er zo’n massaproductie op gang komt dat het de prijzen fors doet dalen. Maar dat zien we niet zo snel gebeuren. En dan hebben we het nog niet eens over de uitbouw van de nodige infrastructuur die bij elektrisch rijden al veel verder staat. De toekomst van waterstof in de autosector ligt bij het professionele vervoer zoals bussen, vrachtwagens en indoorvoertuigen (zoals vorkheftrucks). Met dank aan het snelle tanken, de zero emissies en de grotere autonomie. 

Gefragmenteerde markt

Autoleveranciers 
De Fransen Michelin (de op een na grootste bandenproducent ter wereld) en Faurecia (wereldleider voor voertuiginterieurs en emissiebeperkingstechnologie) richtten in maart Symbio op. Het niet-beursgenoteerde bedrijf zal de knowhow van beide bedrijven op het vlak van waterstof herbergen. Het eveneens Franse Plastic Omnium (gespecialiseerd is in de productie en commercialisering van kunststoffen) is ondertussen een specialist in tanks en brandstofcellen geworden. Dat is een domein waar het Duitse Continental (banden en remsystemen) ook steeds meer onderzoeksbudget aan besteedt. 

Bovengenoemde bedrijven zijn op dit moment correct gewaardeerd en mogen behouden blijven.

Brandstofcelproducenten
Kijken we naar de beursgenoteerde bedrijven die zich uitsluitend richten op waterstof, dan is de koning Ballard Power Systems. Dat Canadese bedrijf, genoteerd op Nasdaq, is een van de grootste brandstofcelproducenten ter wereld. Vorig jaar nam Weichai Power, China's grootste producent van dieselmotoren, er nog een belang in. De Chinezen bestelden er meteen 2 000 accu’s voor bedrijfsvoertuigen. Een contract dat de inkomens kan stabiliseren en tot winstgevendheid (in 2021) kan leiden. Daarnaast heeft de Chinese groep ook een belang verworven in de British Ceres Power, die flexibele brandstofcellen produceert die kunnen draaien op o.a. aardgas, biogas en waterstof. Maar net als Ballard, verliest Ceres al vele jaren geld. We kunnen ook Plug Power noemen, dat gespecialiseerd is in brandstofcellen voor vorkheftrucks. Walmart en Amazon zijn daar goed voor de helft van de inkomsten. Maar ondanks een stijging van de omzet met 70% over de periode 2015-2018, zag de Amerikaanse groep haar operationele verlies toenemen met 17% over die periode.

Met uitzondering van Weichai Power (correct gewaardeerd) vinden we de andere bedrijven te duur om in te beleggen. Zij zijn te verkopen.

Waterstofopslag 
Verder stroomopwaarts in de toeleveringsketen hebben andere bedrijven zich gespecialiseerd in de productie en opslag van waterstof. Het Britse bedrijf ITM Power produceert elektrolysers (voor het aanmaken van waterstof) voor waterstoftankstations. De slechte bedrijfsresultaten worden verklaard door het feit dat zijn aanbod zich nog in de ontwikkelingsfase bevindt en dat de inkomsten sinds de commerciële fase (nog) niet opwegen tegen de exploitatiekosten. Het Noorse Nel ASA levert systemen voor de productie van waterstof, met name voor oplaadstations. Net als zijn concurrent ITM Power presteert het Noorse bedrijf al jaren in het rood.

Dat soort bedrijven zijn te riskant om nu al in te beleggen. Afblijven.

 

Onzekere toekomst

Ondanks het grote ontwikkelingspotentieel staat waterstof als energiedrager in de automobielindustrie nog in de kinderschoenen. Bedrijven die zich op dit gebied willen ontwikkelen, bevinden zich nog maar in een vroeg stadium van hun ontwikkeling, wat grote investeringen voor een onzekere rentabiliteit impliceert. Zolang ze geen serieuze boost van hun omzet en inkomsten krijgen, zullen ze verliezen blijven maken. Om hun bedrijf draaiende te houden, nemen ze vaak toevlucht tot nieuwe fondsenwervingsactiviteiten. Toegegeven, de situatie kan snel veranderen als er een grote bestelling of een nieuwe technologische vooruitgang wordt aangekondigd. Maar voorlopig is waterstoftechnologie simpelweg nog steeds te duur om commercieel levensvatbaar te zijn. Daarnaast hebben sommige aandelen (zoals Plug Power of Nel ASA) de afgelopen maanden zeer goed gepresteerd, waardoor er al heel wat optimisme in de koers verwerkt zit. Dat beperkt hun opwaartse potentieel aanzienlijk. 

Deel dit artikel