Artikel
Welke tegoeden zijn beschermd en op welke manier? 1 jaar geleden - dinsdag 1 november 2016
Vaak is het echter veel minder duidelijk op welke producten die bescherming allemaal slaat (enkel spaarproducten of ook beleggingsproducten?), voor welke financiële instellingen (alleen banken of ook verzekeringsmaatschappijen?), enz. En als de bescherming al geldt, dan is er nog de vraag hoe alles praktisch in zijn werk gaat.

Voor tegoeden bij een bank

De tegoeden op zichtrekeningen, spaarrekeningen en termijnrekeningen zijn beschermd tot 100.000 euro per persoon en per bank. De bescherming betreft alle deposito's, ongeacht de munt.
Ook kasbons op een effectenrekening vallen onder de depositogarantiebescherming.
De door de bank uitgegeven obligaties vallen niet onder de depositogarantiebescherming.

Voor tegoeden bij een verzekeraar

Bedragen die u hebt belegd in een levensverzekering naar Belgisch recht en met een gewaarborgd rendement (tak 21), zijn bij een faillissement van de verzekeraar beschermd tot maximaal 100.000 euro per intekenaar en per verzekeringsmaatschappij.

Het betreft onder meer:

- spaarverzekeringen
- pensioenspaarverzekeringen die recht geven op een fiscaal voordeel
- gewone levensverzekeringen die recht geven op een fiscaal voordeel
- verzekeringsbons

VAPZ-contracten (vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen) en groepsverzekeringen (opgericht door werkgevers) vallen niet onder de depositogarantieregeling, maar dat wil daarom niet zeggen dat uw centen in dergelijke producten gevaar lopen. Verzekeraars worden onderworpen aan strenge controles en zijn verplicht reserves aan te houden die in geval van problemen prioritair ten goede komen aan de verzekerden.

Voor activa op een effectenrekening (aandelen, obligaties, fondsen…)

Indien een bank of beursvennootschap failliet gaat, dan blijven de effecten (aandelen, obligaties, fondsen …) die u er op een effectenrekening hebt staan buiten het faillissement. Ze zijn immers geen eigendom van de instelling, maar van u als klant, en zullen worden getransfereerd naar een effectenrekening bij een andere bank.

Enkel bij fraude of administratieve fouten kan het gebeuren dat u bepaalde effecten niet recupereert. In dat geval voorziet het Belgische beschermingssysteem een tegemoetkoming van maximaal 20.000 euro per klant (ook in Luxemburg en Nederland is dat zo, Frankrijk vergoedt tot 70.000 euro).

Voor beleggingsfondsen

Wat gebeurt er met de fondsen die een bank beheert als die bank failliet gaat?

Ten eerste

Het faillissement van een bank impliceert niet automatisch het faillissement van de fondsen die ze beheert, elk fonds is immers juridisch een aparte entiteit.

Ten tweede

Deelbewijzen van fondsen zijn effecten. Net zoals voor andere effecten die u op een effectenrekening hebt staan, zult u die in principe voor 100 % recupereren. Enkel in geval van onregelmatigheden (fraude of fouten), zal het beschermingssysteem tot maximaal 20.000 euro tussenbeide komen. Dit geldt zowel voor fondsen die door de bank zelf beheerd worden als voor andere fondsen die u bij de bank op een effectenrekening hebt staan.

Ten derde

Beleggingsfondsen vertrouwen hun vermogen (effecten en liquiditeiten) meestal toe aan een depositohouder, die niet noodzakelijk tot dezelfde groep behoort als de bank die de fondsen beheert. Als de depositohouder op de fles gaat, zal dat het vermogen van het fonds gedeeltelijk aantasten: de liquiditeiten zullen verloren gaan en het is mogelijk dat sommige effecten niet worden teruggevonden.
Het beschermingssysteem komt niet tussenbeide bij verliezen op beleggingsfondsen.

Voor pensioenspaarfondsen

De activa van gemeenschappelijke beleggingsfondsen zijn geen eigendom van de bank maar wel van alle houders van deelbewijzen van het fonds in kwestie. Bij een faillissement van de bank, worden de pensioenspaarfondsen dus niet rechtstreeks getroffen.

Net zoals voor de andere effecten op uw effectenrekening, zult u normaal de bedragen die u erin hebt belegd integraal recupereren. Enkel in het geval van onregelmatigheden (fraude, fouten, ...) zal het beschermingssysteem tot maximaal 20.000 euro tussenbeide komen.

Fondsen vertrouwen hun vermogen (effecten en liquiditeiten) meestal toe aan een depositohouder, die niet noodzakelijk tot dezelfde groep behoort als de bank die de fondsen beheert. Als die depositohouder op de fles gaat, zal dat het vermogen van het fonds gedeeltelijk aantasten: de liquiditeiten zullen verloren gaan en het is mogelijk dat sommige effecten niet worden teruggevonden. Het beschermingssysteem komt niet tussenbeide bij verliezen op beleggingsfondsen.

Voor gestructureerde beleggingsproducten met kapitaalbescherming

Met de regelmaat van de klok lanceren banken gestructureerde producten met kapitaalbescherming. Vaak pretenderen die dat u kunt profiteren van de evolutie van de aandelenbeurzen, zonder de risico's ervan. Die producten hebben ook de bedoeling om u, wat er ook gebeurt, uw beginkapitaal (bijna) integraal terug te betalen. Die kapitaalbescherming geldt echter uitsluitend op de einddatum. Tijdens de rit kan het rendement schommelen en zakken tot onder het "gewaarborgde" niveau.
Is uw kapitaal bij deze gestructureerde producten echt beschermd?

Ten eerste vallen ze niet onder de depositogarantieregeling. Alles is met andere woorden afhankelijk van het mechanisme dat door (de beheerders van) het product zelf werd opgezet om die kapitaalbescherming te kunnen waarmaken. Weet trouwens dat het niet noodzakelijk de bank is die het product commercialiseert die ook instaat voor die bescherming. De praktijk leert ons dat de ene bescherming de andere niet is. Veel hangt af van de juridische eigenschappen van het product in kwestie. Informatie daarover vindt u in het prospectus.

Als het gaat om een beleggingsfonds, dan kunt u in het prospectus de grote lijnen terugvinden van de strategie die door de beheerders wordt aangewend om voor de kapitaalbescherming te zorgen. Wilt u echter nauwkeurige informatie over de identiteit van de verschillende partijen die voor die bescherming garant staan, dan zult u in de meeste gevallen vergeefs zoeken! Fondsen moeten het risico wel spreiden over meerdere partners, wat op zich een goede zaak is, maar als men niet weet wie die partners zijn, zet men op het moment van aankoop toch nog altijd voor een deel een stap in het duister.

Als het gaat om schuldbewijzen (notes), dan concentreert het risico zich in hoofde van de emittent van het effect en van de instelling die borg staat (en die meestal tot dezelfde financiële groep behoort). Het risico is dus niet gespreid, maar het is wel duidelijk aan welk kredietwaardigheidsrisico u bent blootgesteld.

Als het gaat om een gestructureerd product in de vorm van een levensverzekering, dan kan er soms zowel een gebrek aan transparantie zijn als een concentratie van het risico.

Bezittingen gedeponeerd in een kluis

Wat er ook gebeurd, de bezittingen die u in de kluis hebt liggen, zijn in geen enkel geval eigendom van de bank. Ze zijn en blijven uw eigendom.
Er zijn dan ook in geen enkel geval gevolgen voor die bezittingen bij een eventueel faillissement van de bank waar de kluis is ondergebracht.

 

Deel dit artikel