Dossier

Onderhoud van jouw verwarmingsketel

25 januari 2021
entretien chaudière

Waarom is het zo belangrijk om jouw verwarmingsketel te laten nazien? Hoe vaak moet je hem laten onderhouden? Wat komt daar bij kijken? En wat is een correct tarief voor zo’n onderhoud?

Welke controles?

Elk gewest hanteert zijn eigen regels, maar voor verwarmingsketels van meer dan 20 kW is een periodieke controle vereist in Vlaanderen en Brussel; in het Waals gewest is dat voor alle ketels het geval, ongeacht hun vermogen. Voor verwarmingsketels op stookolie is meer bepaald een jaarlijks onderhoud verplicht. Voor verwarmingsketels op gas leggen de drie gewesten een tweejaarlijkse controle op (sinds januari 2019 voor Brussel en het Waals Gewest). Dit verschil tussen stookolie en gas is te verklaren door het feit dat stookolie voor roetafzetting en -ophoping zorgt, iets wat bij gas achterwege blijft.

Metingen van de verbranding

Concreet omvat een onderhoud van de verwarmingsketel behalve een volledige reiniging van de ketel ook metingen van de verbranding. Bij een steekproef van Test Aankoop in 2015 bij 8 verwarmingstechnici werd de reiniging van de ketel altijd volledig en correct uitgevoerd. Maar daar bleef het in de helft van de gevallen ook bij. Inderdaad, de helft van de technici liet de metingen van de verbranding achterwege. Nochtans zijn die de enige manier om na te gaan of de installatie correct werkt en of er geen onderdeel moet worden vervangen. In bepaalde gevallen zou de installatie kunnen worden bijgeregeld (vooral bij stookolieketels, zelden bij gasketels). Die meting van de verbranding wordt uitgevoerd met een specifiek toestel met een sonde die in het afvoerkanaal wordt geplaatst (voor zover dit praktisch mogelijk is).

Sinds kort moeten alle ketels - ook de bestaande - even goed presteren als de meest recente. Het rendement moet hoe dan ook hoger liggen dan 90% bij alle stookolieketels. Bij de gasketels wordt nog een onderscheid gemaakt volgens het type brander in het toestel. Bij een brander zonder "premix" - hierbij worden het gas en de lucht niet vermengd vóór de verbranding - moet de ketel een rendement halen van minstens 88 %; in de andere gevallen ligt de vereiste op 90 %.

Dat betekent daarom nog niet dat alle oude verwarmingsketels sowieso zullen verdwijnen. Een oude kwalitatief hoogstaande ketel kan nog steeds aan de eisen voldoen. Maar de mindere verwarmingsketels, oude en minder oude, die een te laag rendement halen en erg vervuilen, zullen verdwijnen.

De ventilatie

Wanneer de ketel zuurstof verbruikt uit het lokaal waar hij opgesteld staat, met name bij de zgn. atmosferische of open modellen, volgt ook een controle op de ventilatie in dat lokaal. Als er te weinig ventilatie is, zal de trek in de schouw immers verminderen en kan een deel van de verbrandingsgassen in het lokaal worden teruggeslagen, wat nefast is voor de veiligheid van de bewoners.

De EPB-regelgeving legt ventilatienormen op voor dat type lokaal, maar alleen voor nieuwe lokalen, lokalen waaraan ingrijpende werkzaamheden zijn uitgevoerd en lokalen waar de verwarmingsketel recent werd vervangen. Voor lokalen die dateren van vóór de regelgeving, gelden die vereisten echter niet.

Als de ketel goed werkt en de ventilatie een probleem vormt, bevelen de gewestelijke overheden aan om dan alleen de ventilatie van het lokaal als niet conform te beoordelen, en dus niet de installatie in haar geheel. Uiteraard moet de technicus de klant wel verwittigen als er reëel gevaar zou dreigen.

Overigens raadt de EPB-reglementering aan om voor open verwarmingsketels een ventilatieopening te hebben die wordt uitgedrukt in cm². In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bv. moet er een opening zijn van 6 cm² per kW vermogen. Voor een courante verwarmingsketel van 24 kW komt dat neer op een opening van 144 cm² of 12 op 12 cm. Dat is perfect haalbaar. Vlaanderen vereist een luchttoevoeropening vanaf 3 cm² per kW vermogen van de verwarmingsketel. Je vindt dit vermogen terug op het kenplaatje van het toestel. Daarop staat heel wat technische informatie die van nut is voor de verwarmingstechnicus (productiejaar, vermogen, model, ...).

Reiniging van de schoorsteen

In het kader van een periodiek onderhoud of controle moet de schoorsteen worden gecontroleerd en gereinigd. Dat moet niet noodzakelijk door een erkende verwarmingstechnicus gebeuren; iemand anders mag die taak op een ander ogenblik voor zijn rekening nemen. Vraag hiervan een attest om je in te dekken voor het geval er later problemen zouden kunnen rijzen.