Nieuws

Elektriciteitsfactuur in Vlaanderen: vaste vergoeding volgens je piekverbruik vanaf 2022?

14 mei 2020
nettarieven elektriciteit stroom

De Vlaamse energieregulator VREG wil de nettarieven in de elektriciteitsfactuur in de toekomst op een andere manier aanrekenen. Daarmee wil hij huishoudens stimuleren om hun stroomverbruik meer te spreiden, zodat nieuwe investeringen in het netwerk kunnen worden beperkt. Afhankelijk van jouw piekverbruik zou je dan meer of minder betalen dan nu.

De VREG buigt zich al enige tijd over een mogelijke hervorming van de nettarieven. Voor alle duidelijkheid: die omvatten de distributie- en transmissienettarieven voor het transport van de elektriciteit en je betaalt ze via jouw stroomfactuur aan netbeheerder Fluvius. Voor een gemiddeld verbruik zijn ze goed voor iets meer dan 40 % van de factuur.

Wil je voor het overige deel van je stroomfactuur, meer bepaald voor het deel “energie” nagaan of je niet te veel betaalt, zeker gezien de momenteel lage tarieven, dan kun je terecht bij onze koopwijzer energie.

Naar onze koopwijzer energie

Vandaag worden de netkosten hoofzakelijk aangerekend op basis van je stroomafname: hoe groter je stroomverbruik, hoe meer je betaalt. Daar wil de VREG vanaf 2022 dus verandering in brengen: een deel van de netkosten zou men vanaf dan aanrekenen via een vaste vergoeding op basis van de netcapaciteit die je nodig hebt. Daarom spreekt men van een capaciteitstarief.

Grote investeringen aan het stroomnet vermijden

Door de alsmaar belangrijkere rol van decentrale hernieuwbare energie en de verwachting dat elektrische auto’s en warmtepompen de elektriciteitsvraag zullen doen toenemen, dreigt het net op sommige momenten in de toekomst overbelast te raken.

Die verbruikspieken vormen een probleem en zouden aanzienlijke investeringen aan het net vereisen om dit op te vangen. Die zouden op hun beurt uitmonden in stijgende nettarieven voor de consument. De oplossing hiervoor zou onder meer bestaan in een betere spreiding van het verbruik. Een capaciteitstarief moet consumenten daartoe aanzetten aangezien ze meer zouden moeten betalen naarmate ze een hogere piek in het verbruik hebben.

Gemiddelde maandpiek als basis

De eerste discussies over de hervorming van de nettarieven zijn al gestart in 2016. Onlangs kwam de VREG met een nieuw voorstel.
Volgens dit voorstel zouden de “zuivere” netkosten voor 80 % worden aangerekend op basis van capaciteit en nog slechts voor 20 % op basis van het verbruik (in kWh). Andere kosten zoals de zgn. openbare dienstverplichtingen, die ongeveer de helft van de netfactuur uitmaken, zouden wel nog gekoppeld zijn aan het verbruik. Al bij al zou een vijfde van de totale elektriciteitsfactuur op capaciteit zijn gebaseerd.

Concreet zou de VREG zich daarbij willen baseren op de “gemiddelde maandpiek”. Dat is het gemiddelde van de laatste 12 maandpieken in het verbruik van het gezin, dus het hoogste piekvermogen dat dit in elke maand heeft verbruikt. Hoe meer toestellen je tegelijk inschakelt, hoe hoger jouw piekverbruik op dat moment.

De berekening op basis van de gemiddelde maandpiek is alvast een verbetering ten opzichte van een eerder voorstel, waarbij de VREG wou uitgaan van de hoogste (kwartier)piek van het voorbije jaar. Daardoor zou een uitzonderlijke uitschieter het voor jou kunnen verknallen, terwijl je de rest van het jaar jouw stroomverbruik netjes hebt gespreid.

De pieken kunnen overigens alleen worden geregistreerd met een digitale meter. Wie nog over een klassieke, analoge meter zou beschikken, zou een minimale vaste bijdrage moeten betalen.

Afschaffing van dag- en nachttarief in de netkosten

De VREG wil ook het huidige onderscheid tussen dag- en nachttarief laten verdwijnen voor de netkosten. Leveranciers zouden dit onderscheid wel kunnen behouden voor hun energietarieven.

Ook het exclusief nachttarief zou worden afgebouwd. Dit zou vooral huishoudens treffen die beschikken over een accumulatieverwarming die ’s nachts oplaadt. Zij genieten momenteel een voordelig nettarief, dat destijds werd ingevoerd om de nachtelijke elektriciteitsafname te vergroten zodat ze beter afgestemd was op de productie van onze kerncentrales.

Vandaag acht men dit niet langer relevant. Tussen 2022 en 2024 zou men het exclusief nachttarief afbouwen en gezinnen naar energie-efficiëntere verwarmingstechnologieën duwen. Dat is echter niet voor iedereen technisch en financieel haalbaar. Bovendien weegt de energiefactuur voor huishoudens die uitsluitend elektrisch verwarmen nu al veel zwaarder door in het huishoudbudget. Maatregelen om te vermijden dat meer gezinnen in energie-armoede terechtkomen, zullen zeker nodig zijn.

Wat zal de impact zijn op de concrete factuur?

Het is moeilijk om nu de exacte impact te berekenen omdat de kosten van de netbeheerders in 2022 nog niet gekend zijn. De VREG gaf wel al enkele voorbeelden op basis van de situatie van vandaag. Daarbij twee vaststellingen: de verschillen tussen verbruikers zullen kleiner worden en vooral, netgebruikers met een laag verbruik ten opzichte van hun maandpiek zullen meer betalen, zoals bv. eigenaars van vakantiehuisjes.

Volgens de VREG zouden 6 op 10 gezinnen door de nieuwe tariefstructuur minder of hooguit 10 % méér betalen dan vandaag. Dat betekent dat 4 op de 10 gezinnen minstens 10 % méér zouden betalen.

Wij verzetten ons alvast tegen extreme tariefschokken. Netgebruikers moeten de tijd krijgen om hun gedrag aan te passen. Daarom overweegt de VREG om tijdelijk een maximumtarief toe te passen waarbij de netfactuur maximaal kan worden verdubbeld. Dit is nog steeds hoog, zeker als de netkosten nu in absolute cijfers, dus in euro’s, al aanzienlijk zijn.

Nog aanpassingen gewenst

De VREG organiseert nu een nieuwe openbare raadpleging voor zijn voorstel tot 18 juni. Wij zullen niet nalaten om onze opmerkingen door te geven en aan te dringen op aanpassingen.