Nieuws

Elektriciteit: opnieuw spanning rond de kernenergie

20 november 2020
De kernuitstap uitstellen is een stap achteruit

De kernuitstap lijkt bevestigd, maar we moeten vaststellen dat er niets klaar is voor wat erna komt. Zonder of met (tijdelijk weinig) kernenergie, voor ons zijn twee zaken belangrijk: totale transparantie over de financiering van de energietransitie en het behoud van de koopkracht van de gezinnen.

De huidige regering heeft de timing voor de kernuitstap bevestigd. Tegen 2025 zouden de 7 reactoren in ons land sluiten, tenzij de bevoorradingszekerheid in het gedrang zou komen. In dat geval zouden, na een evaluatie in november 2021, hooguit twee reactoren langer mogen openblijven.

Hoogspanning

Het scenario uit de formatienota van de regering lijkt steek te houden, althans op papier… Want Engie, die zich laat leiden door de onzekerheid over de termijn van 2021 en de noodzaak van rentabiliteit, heeft zopas aangekondigd dat hij zich voorbereidt op de definitieve sluiting van zijn reactoren en tegelijk niet langer zal investeren in de verlenging van de meest recente reactoren, met name Doel 4 en Tihange 3.

Een radicaal besluit, maar tegelijk lijkt Engie de deur niet volledig dicht te doen voor een verlenging. Is dit geen vorm van chantage, toch zien we ongetwijfeld een nieuw rondje armworstelen tussen de energieleverancier en de regering.

Reeds in 2015 had de toenmalige regering na heel wat verwikkelingen beslist om de levensduur van 2 reactoren (Doel 1 en 2, in dienst genomen in 1975) te verlengen, waardoor Engie/Electrabel een actieplan van verschillende honderden miljoen euro’s moest uitwerken. Die stemde hiermee in “op voorwaarde dat het juridische kader stabiel zou blijven”.

De kernuitstap was eigenlijk al aangekondigd in 2003. Sindsdien hebben we meermaals aangeklaagd dat er niets op tafel lag om die uitstap voor te bereiden, bij gebrek aan reële politieke wil en bij gebrek aan langetermijnstrategie. Geregeld hebben we toegekeken op het armworstelen tussen (destijds) Electrabel en de opeenvolgende regeringen, waar het principe van financiële rentabiliteit in botsing komt met dat van de bevoorradingszekerheid.

Vandaag is de timing voor de kernuitstap dus bevestigd, en dat is niet niks aangezien kernenergie nog ongeveer 50 % van onze stroombehoeften dekt.

De wil tot kernuitstap die de huidige regering betoont, is een positief signaal en al lang verwacht (wij zijn al meer dan 10 jaar vragende partij) en noodzakelijk voor de energietransitie. Maar we moeten ook vaststellen dat niets klaar staat: het vergoedingsmechanisme om gascentrales te subsidiëren, die anders niet rendabel zijn, moet nog de goedkeuring moet krijgen van de Europese Commissie, die er staatssteun in ziet. En als de goedkeuring is verkregen, zouden er nog 5 jaren overblijven om de centrales te bouwen… die dan zo weinig mogelijk zouden moeten worden gebruikt als België zijn engagementen op het vlak van CO2-uitstoot wil nakomen. Het blijft een moeilijk verhaal.

Met welke kosten voor de gezinnen?

Er zijn twee elementen die spelen: de kosten voor subsidiëring en de impact op de marktprijzen.

De kosten voor de subsidiëring van de gascentrales zijn niet precies gekend, maar de meest pessimistische studies spreken van een impact op de factuur van een honderd euro per jaar gedurende 15 jaar. Maar sindsdien heeft de regering zich ertoe geëngageerd om het federale deel op de factuur in verhouding te verminderen. Dat is zeer goed, maar de middelen die er moeten komen om tot een nuloperatie te komen, zijn evenmin gekend. En de marge lijkt beperkt, aangezien het federale deel van de stroomfactuur gering is.

Wat de impact op de marktprijzen betreft, zouden er zonder of met een verlenging van de kernreactoren, tussen 3 en 5 gascentrales moeten worden gebouwd. Volgens sommige experts zou het verschil in kosten tussen beide optie klein zijn: er zou een geringe impact zijn op de groothandelsprijzen en dus op de factuur van de consument.

Dure Belgische factuur

We herinneren eraan dat de energie zelf slechts goed is voor een kwart van de elektriciteitsfactuur. De rest van de factuur bevat netwerkkosten, bijdragen en taksen. En ook al blijft de factuur van de consument steeds verder stijgen, dat komt niet door de energiecomponent. Sinds 2007 is de totale factuur van de gezinnen met 66 % gestegen, maar de energiecomponent is met slechts ongeveer 20 % toegenomen. Met als resultaat dat de stroomfactuur van de Belg een van de duurste in Europa is, na Duitsland en Denemarken. Het is trouwens hoog tijd dat die goedkoper wordt en jij kunt je daarover uitspreken via onze peiling.

Naar onze peiling

Als er een financiering van de energietransitie moet komen, zonder of met (voorlopig weinig) kernenergie, dan moet ze transparant zijn, buiten de stroomfactuur. En de koopkracht van de gezinnen moet worden gevrijwaard. De wil daartoe staat duidelijk in het hoofdstuk over de beheersing van de energiefactuur in de formatienota van de regering.

Nieuw energieplatform

In elk geval kun je zelf ook besparingen verwezenlijken door de voor jou voordeligste energieleverancier te kiezen. Onze digitale assistent leidt je op ons nieuwe energieplaftorm snel naar de top-3 van de beste contracten voor jouw specifieke situatie.

Naar ons nieuwe energieplatform