Nieuws

Nettarieven na de digitale meter in Vlaanderen: laat de keuze aan de prosument

20 december 2018
nettarieven

20 december 2018

Vanaf 2020 dreigt de Vlaamse bezitter van zonnepanelen meer aan nettarieven te moeten betalen tenzij hij genoeg stroom verbruikt op het ogenblik dat die wordt geproduceerd. Test Aankoop wil de rentabiliteit van gedane investeringen vrijwaren en aan de consument de keuze laten zodat hij er in geen geval financieel bij verliest.

Wie als bezitter van zonnepanelen in 2019 een digitale meter zal krijgen – ten vroegste vanaf 1 juli 2019 – zou volgens een voorstel van energieregulator VREG nog tot eind 2019 worden behandeld alsof hij over een terugdraaiende meter beschikt zoals nu. Maar vanaf 2020 zou deze prosument met digitale meter in een systeem terechtkomen waarbij de nettarieven worden berekend op basis van de bruto afname en zou het prosumententarief verdwijnen. De vraag rijst of dit financieel minstens even voordelig zal zijn als het huidige systeem van de terugdraaiende meter. Test Aankoop wil hierover meer zekerheid, en eist dat de consument niet slechter af mag zijn.

Akkoord om consumenten te activeren

Wil je graag jouw eigen ervaringen delen met anderen of heb je vragen die je wilt voorleggen aan andere consumenten, onder meer omtrent de digitale meter en de impact ervan op de manier waarop je in de toekomst zult betalen voor het gebruik van het stroomnet, dan kun je terecht in de community rond hernieuwbare energie.

NAAR ONZE COMMUNITY

Momenteel houdt men voor de compensatie rekening met de “terugdraaiende meter”, en dus het verschil in meterstand bij de jaarlijkse meteropname ten opzichte van die van het jaar voordien. Je moet als bezitter van zonnepanelen alleen betalen voor dit verschil (met daarbovenop een prosumententarief gebaseerd op het vermogen van de omvormer van de fotovoltaïsche installatie), en de distributienettarieven worden ook op dat verschil berekend (men spreekt dan over de netto opname: het verschil tussen wat je aan stroom hebt geproduceerd en verbruikt over een heel jaar, ongeacht op welk ogenblik je stroom hebt verbruikt).
In de toekomst, vanaf 2020, zouden de distributienettarieven worden berekend op de bruto afname aan stroom. Aangezien de digitale meter perfect zal kunnen nagaan wanneer je stroom op het net steekt en wanneer je stroom afneemt, zou je nettarieven moeten betalen op alle stroom die je afneemt, op alle ogenblikken dat je zelf te weinig of geen stroom produceert. Hierdoor zou het compensatiemechanisme enkel nog betrekking hebben op de elektriciteitsprijs en de heffingen, en niet langer op de nettarieven. Tegelijkertijd zou het prosumententarief verdwijnen.

Voldoende zelfconsumptie om voordeliger af te zijn?

Test Aankoop is nooit voorstander geweest van de forfaitaire manier waarop het prosumententarief nu wordt berekend, gebaseerd op het geïnstalleerd vermogen van de omvormer, aangezien de vergoeding geen enkele rekening houdt met de mate waarin de consument het net effectief aanspreekt. Als prosument heb je er in dat geval ook geen belang bij om je netgebruik te verminderen door zelfconsumptie.

Volgens de VREG zou de consument door zijn eigen gedrag aan te passen en zoveel mogelijk opgewekte zonneenergie onmiddellijk zelf te verbruiken, voordeliger af kunnen zijn dan in het huidige stelsel. Dit principe, waarbij de consument een actievere rol speelt en een grotere impact heeft op zijn elektriciteitsfactuur, juichen wij op zich toe, al maken we er meteen ook enkele kanttekeningen bij.
Er zijn namelijk limieten aan de hoeveelheid verbruik die je kunt afstemmen op de eigen productie en de mogelijkheden om het verbruik te sturen zijn op dit moment nog beperkt. Het risico is dan ook reëel dat bepaalde groepen consumenten financieel nadeel zullen ondervinden door de aanrekening op basis van de bruto afname in vergelijking met het huidige compensatiemechanisme. Het is immers niet voor elke consument een haalbare kaart om het verbruik naar bepaalde uren te verschuiven of om de opgewekte stroom op te slaan.

Om na te gaan in welke mate consumenten hun energieverbruik kunnen sturen, heeft Test Aankoop in het kader van het CLEAR 2.0project, gefinancierd door het onderzoeks en innovatieprogramma Horizon 2020 van de EU, trouwens recent een studie gelanceerd die zal lopen tot september 2019 en waarbij het energieverbruik van 33 gezinnen die beschikken over zonnepanelen zullen worden gemonitord. Op die manier willen wij een realistisch beeld krijgen van welke inspanningen een gezin kan doen, zonder bijkomende investeringen maar louter door aangepast gedrag, om de zelfconsumptie te verhogen.

De VREG geeft op zijn website al een aantal tips, zoals het inschakelen van huishoudtoestellen overdag of het opladen van de batterij van een elektrische wagen of opslag via een thuisbatterij. Echter, zoals de VREG zelf ook aangeeft, vraagt dit een zware financiële inspanning en is de kostprijs van deze technologieën op dit moment nog te hoog waardoor ze geen oplossing vormen voor de doorsneegebruiker. Het risico bestaat dus dat bepaalde groepen prosumenten financieel nadeel zullen ondervinden bij de plaatsing van de digitale meter: prosumenten die op jaarbasis meer produceren dan ze verbruiken, prosumenten met een hoog winterverbruik omwille van elektrische verwarming of een warmtepomp, prosumenten die weinig stroom verbruiken in de zomer of nog prosumenten met een groot nachtverbruik.

Niet raken aan de rentabiliteit van gedane investeringen

Voor Test Aankoop is het niet aanvaardbaar dat aan de rentabiliteit van gedane investeringen wordt geraakt door de invoering van de aanrekening op basis van de bruto afname en dat de terugverdientijd voor sommige groepen prosumenten langer zou worden. Test Aankoop wil dat de nieuwe regeling financieel minstens even interessant zou zijn dan het huidige compensatiemechanisme. De rendabiliteit van gemaakte investeringen van sommige groepen prosumenten mag niet in gevaar worden gebracht door de digitale meter. Het lijkt ons absoluut noodzakelijk het zorgvuldig herstelde vertrouwen van consumenten in zonnepanelen niet in het gedrang te brengen, vooral in het licht van de enorme energieuitdagingen die ons land te wachten staan en het nu al beperkte draagvlak voor de uitrol van de digitale meters.

Keuze aan de consument

Test Aankoop steunt de oplossing die voormalig minister van Energie Tommelein heeft voorgesteld, met name dat je als consument de keuze moet hebben tussen het huidige systeem op basis van netto afname in combinatie met het prosumententarief, en het nieuwe systeem op basis van de bruto afname.
Op die manier kan elke prosument, die vóór 2021 zonnepanelen installeert, voor zichzelf uitmaken of hij in staat is om zijn verbruik voldoende te verschuiven of te investeren in nieuwe technologieën om zijn zelfconsumptie te verhogen. Om een bewuste keuze te kunnen maken, moet de consument ook toegang hebben tot correcte en volledige informatie die hem toelaten een realistische inschatting te maken van zijn persoonlijke situatie. De VREG heeft daartoe al een eerste aanzet gegeven met de lancering van een simulator, maar deze moet verder uitgediept worden om een realistische berekening toe te laten die zoveel mogelijk rekening houdt met de diverse parameters (het huidige verbruiksgedrag, welk soort toestellen, eventuele aanwezigheid van een warmtepomp of elektrische wagen…) die een impact kunnen hebben op de graad van zelfconsumptie.

Wij verwijzen naar de situatie in Wallonië waar de energieregulator CWaPE de invoering van een netvergoeding voor prosumenten plant vanaf 1 januari 2020. De prosument zal daarbij zelf kunnen kiezen onder welke vorm het prosumententarief hem zal worden aangerekend: ofwel een capaciteitstarief op basis van het vermogen van de omvormer (zoals het huidige prosumententarief in Vlaanderen), ofwel een proportioneel tarief op basis van de bruto afname van het net (in combinatie met een digitale of bidirectionele meter).

Prosumenten krijgen daar bij de tarifering op basis van de bruto afname echter de garantie dat ze uiteindelijk niet meer zullen betalen dan met het capaciteitstarief. Als je geen enkel risico loopt, zul je sneller proberen om je zelfconsumptie te verhogen. Waarom zou een soortgelijk mechanisme ook niet in Vlaanderen kunnen? Het zou de rendabiliteit van de investering in hernieuwbare energie garanderen en zelfconsumptie aanmoedigen.
Als zou blijken dat die mogelijkheid er in Vlaanderen niet in zit en er geen andere financiële compensatie wordt voorzien, blijft Test Aankoop bij zijn standpunt om de digitale meter on hold te zetten voor prosumenten.

 

Steun Test Aankoop in de verdediging van de consumenten

Meer dan 300 000 personen net als jij helpen ons dagelijks de belangen te verdedigen van ALLE consumenten. Om deze missie in alle onafhankelijkheid te volbrengen, rekent Test Aankoop, dat niet gefinancierd wordt door ondernemingen of de overheid, op de steun van zijn abonnees.

 

Elk jaar voeren we meer dan 5 000 testen uit van producten en diensten in onafhankelijke laboratoria, nemen we exclusieve enquêtes af, geven we praktische en juridische adviezen op maat, ondersteunen wij leden bij geschillen met een bedrijf of een organisatie, bemiddelen we bij de openbare en internationale instanties en voeren we campagnes met als bedoeling om jouw stem, de stem van de consument, te laten horen!

 

Door abonnee te worden van Test Aankoop help je ons om verder de rechten te verdedigen in een voortdurend veranderende consumptiemaatschappij.

 Word abonnee

Al geabonneerd? Meld je aan

Community

Hernieuwbare energie

Gerelateerde discussies