Nieuws

Kwetsbare gezinnen die energierekening niet betalen, verdienen steun en geen straf

28 april 2020
energiefactuur sociaal tarief tarief netbeheerder

De energieprijzen breken dezer dagen het ene record na het andere. De forse daling van de energievraag leidt tot aantrekkelijke tarieven voor gas en elektriciteit. Jammer genoeg lopen sommige kwetsbare consumenten die prijsdalingen mis en betalen ze integendeel fors te veel.

De energieleveranciers geven aan een toename te verwachten van niet-betaalde energiefacturen door de coronacrisis met 50 tot 100 %. 

Als gezinnen hun energiefactuur niet betalen, bv. wegens financiële problemen, bestaat het risico dat ze worden “gedropt” door hun energieleverancier en hun energiecontract wordt opgezegd. Wie geen nieuwe leverancier vindt, wordt dan tijdelijk beleverd door distributienetbeheerder Fluvius. Hoeveel je daar betaalt voor je elektriciteit en gas, hangt van je statuut af.

Ben je een beschermde klant omdat je bv. een leefloon geniet, dan heb je recht op het sociaal tarief. Dit is een voordelig tarief dat in gans België en bij elke leverancier hetzelfde is, dus ook als je wordt beleverd door de netbeheerder.

Ben je geen beschermde klant, dan betaal je echter een tarief dat een gemiddelde prijs is van de commerciële contracten en dus duurder dan de goedkoopste contracten op de markt. Dit “ontradingstarief” is bedoeld om gedropte gezinnen aan te sporen om hun situatie zo snel mogelijk op orde te krijgen.

Ontradingstarief bij de duurste van de markt

Door de sterk gedaalde energietarieven op de markt is het huidige ontradingstarief voor gedropte klanten, dat eind vorig jaar werd vastgelegd, nu fors duurder dan de marktprijzen. Hierdoor worden kwetsbare gezinnen met betalingsmoeilijkheden extra getroffen. In Vlaanderen alleen al werden eind 2018 zo’n 80 000 gezinnen voor elektriciteit beleverd door hun netbeheerder.

Hoeveel betalen deze gezinnen nu precies? Een voorbeeld van wat een gezin uit Antwerpen met een gemiddeld verbruik op maandbasis betaalt, op basis van de energietarieven in april:

Gezin uit Antwerpen (postnummer: 2000) Elektriciteit
(3 500 kWh)
Aardgas
(23 260 kWh)
Sociaal tarief (1/2-31/7/2020)  € 56 € 50
Goedkoopste variabel tarief op de markt (4/2020) € 60 € 48
Goedkoopste vast tarief op de markt  (4/2020)  € 67 € 57 
Tarief bij netbeheerder voor gedropte niet-beschermde klanten (1/1-30/6/2020)  € 91 € 90

Een gezin dat door zijn leverancier werd gedropt en het ontradingstarief betaalt, telt voor een gemiddeld verbruik € 24 per maand méér neer voor elektriciteit en € 33 per maand méér voor aardgas in vergelijking met het goedkoopste vaste contract, en dit tot eind juni. Ten opzichte van het goedkoopste variabele contract, is het verschil nog groter.

Steun en geen straf voor getroffen consumenten

De Waalse energieregulator CWaPE pleitte vorige week voor een invoering van een brede steunmaatregel voor de consumenten die het zwaarst door de coronacrisis worden getroffen. Zo’n maatregel moet kwetsbare gezinnen helpen om hun energiefactuur betaalbaar te houden. Men zou hen bv. het sociaal tarief kunnen toekennen, aldus CWaPE.

In Vlaanderen werd al een andere steunmaatregel ingevoerd: wie tijdelijk werkloos is door de coronacrisis, krijgt van de Vlaamse overheid een eenmalig bedrag van € 202,68 om de gemiddelde water- en energiekosten van 1 maand te dekken. Zo’n maatregel lijkt ons makkelijker snel in de praktijk om te zetten dan een uitbreiding van het sociaal tarief, maar de haalbaarheid van het voorstel dient op zijn minst te worden onderzocht.

In elk geval moet er een aanpassing komen voor gedropte niet-beschermde gezinnen die bij hun distributienetbeheerder een bijzonder hoog tarief betalen. We vragen aan de regeringen om gezinnen met betalingsmoeilijkheden te ondersteunen in plaats van te bestraffen. Cruciaal daarbij is te vermijden dat consumenten die door de coronacrisis in financiële moeilijkheden verkeren, door hun leverancier worden gedropt.