Nieuws

Een veranderend energielandschap in Vlaanderen: op zoek naar een globale aanpak

31 juli 2018
Hernieuwbare energie in Vlaanderen

31 juli 2018
Met enkele spectaculaire maatregelen, waarvan er sommige ondertussen al uitgesteld zijn, wil Vlaanderen duidelijk blijk geven van zijn ambitie om de uitstoot van broeikasgassen te verlagen. Een goed initiatief maar toch is er een globale aanpak nodig om de efficiëntie te verhogen en de consument meer keuzemogelijkheden te geven.

We leveren bij Test Aankoop veel inspanningen om jou als consument stappen te helpen zetten in de richting van toekomstgerichte energieoplossingen, die niet alleen gunstig zijn voor de planeet maar ook voor je portefeuille. Op dit moment loopt er onze nieuwe groepsaankoop zonnepanelen, terwijl we je met onze actie Bespaar Energie al enkele jaren assisteren bij het vinden van een vakman voor energiebesparende werkzaamheden (dakisolatie, (spouw)muurisolatie, vloer- of kelderisolatie, beglazing, ...). Raadpleeg onze rubriek Hernieuwbare Energie om er meer over te weten te komen.

Naar de rubriek Hernieuwbare Energie

Wat is nieuw in Vlaanderen?

Met het oog op het bereiken van de klimaatdoelstellingen, heeft Vlaanderen maatregelen aangekondigd rond het gebruik van fossiele brandstoffen die ook een directe impact hebben op de verwarmingssystemen van onze woningen. De meest opvallende daarvan zijn:

  • De verplichting van een nieuwe eigenaar om een bestaande woning energiezuiniger te maken door, binnen vijf jaar, minstens drie van de zes bepaalde prioriteiten te hebben aangepakt: dakisolatie, isolatie van de muren, vloerisolatie, superisolerend glas, plaatsing van een hoogrendementsketel en/of een duurzame boiler (warmtepomp of zonnepanelen).
  • Het verbod om nieuwe kavels aan te sluiten op het aardgasnet vanaf 2021 (een warmtepomp of warmtenet wordt de norm).
  • Het verbod om stookolieketels te verkopen, eerst voorzien in 2021 en nadien uitgesteld tot 2035, conform het federale energiepact. De deadline van 2021 heeft dus enkel betrekking op nieuwbouw en grote energierenovaties, bestaande ketels vervangen mag dus voorlopig nog wel. Merk op dat het Brussels gewest de intentie heeft aangekondigd om deze maatregel op te leggen vanaf 2025.

Gezien de prangende en omvangrijke klimaatuitdaging begrijpen we uiteraard dat de overheid concrete acties moet ondernemen. Zijn de laatste aankondigingen echter wel de meest samenhangende en efficiënte manier om de doelstellingen te behalen? Dat is nu net de vraag.

Verbod zonder prijslogica

Specifieke maatregelen zoals een aansluitingsverbod of het verbod op de verkoop van bepaalde toestellen zullen op termijn wel het einde inluiden van het gebruik van fossiele brandstoffen om woningen te verwarmen. Maar wat ondertussen?

Uit de huidige prijzen van stookolie en aardgas valt in geen geval af te lezen dat ze een negatieve invloed (aardgas iets minder) op het milieu hebben. Verwarming met fossiele brandstoffen blijft nog steeds goedkoper dan elektriciteit. Deze situatie is niet bepaald gunstig, zeker niet als je weet dat (groene) elektriciteit een van de belangrijkste pijlers van de energietransitie vormt.

De energietransitie wordt vooral gefinancieerd via de elektriciteitsfactuur. Er wordt weinig gezocht naar andere financieringsbronnen. Met name de petroleumsector wordt gespaard. Dat heeft als gevolg dat de keuze voor de consument beperkt.

Zal de consument niet gewoon proberen om zijn stookolieketel zo lang mogelijk te behouden?  Zal hij niet aangespoord worden om nog net voor 2021 een nieuwe verwarmingsketel te kopen? Welke maatregelen kunnen eigenaars van een gasketel overtuigen om een andere keuze te maken?

Een status quo van onbepaalde duur, bepaalde dingen gaan verbieden of verplichten,... lijken ons niet meteen de juiste oplossing. Zou het niet beter zijn om de noodzakelijke veranderingen, en alles wat ermee gepaard gaat (premies, belastingaftrek, ...), geleidelijk te stimuleren via aangepaste prijzen?

Aangepaste maatregelen op basis van een algemene vaststelling

Net als de Vlaamse regering zijn we overtuigd dat de bouw, renovatie of aankoop van een gebouw sleutelmomenten zijn, die aangegrepen moeten worden om echt werk te maken van verandering. De overheid beschikt in elke regio bovendien over EPB-tools om de energiesystemen en -prestaties van gebouwen in hun geheel te evalueren. Waarom zouden we hier geen doelstellingen voor een verminderde CO2-uitstoot aan koppelen?

Dat zou een positief effect hebben op het gebruik van specifieke technologieën zoals warmtepompen. Verwarmingsketels kunnen in dat geval nog steeds gebruikt worden als aanvulling (hybride oplossing) in geval van nood of als warmtekrachtkoppeling. Het gebruik van hernieuwbare brandstoffen zou ook overwogen kunnen worden.

In plaats van louter een verbod op stookolieketels, zou het beter zijn om meer flexibiliteit te laten en te vertrouwen op diagnosetools (energieprestatiecertificaat en/of energieaudit) om de juiste oplossingen te vinden voor het verminderen van de CO2-uitstoot. Op die manier zou ook het plaatsen van een gascondensatieketel niet meer noodzakelijk de beste oplossing zijn om aan de eisen te voldoen.

Maatregelen opgenomen in een samenhangend beleid

We hebben dus zeker geen kritiek op de ambitie van de overheid om de milieuproblematiek in handen te nemen. Evenmin op de grond van de genomen maatregelen. We vinden het wel jammer dat die maatregelen niet opgenomen worden in een meer algemeen en samenhangend beleid.

Hoewel we beseffen dat bepaalde maatregelen (CO2-belasting op fossiele brandstof bijvoorbeeld) geen gewestelijke bevoegdheid zijn, roepen we op om een duidelijk signaal te geven, met alle beschikbare middelen ondersteund, en waar elke burger zich in kan vinden.

En wat is jouw mening?

Aarzel niet om je mening te delen over dit onderwerp, en het debat mee aan te zwengelen in onze community Hernieuwbare Energie.

Naar de community